Shanti Japam

कृष्ण यजुर्वेदीय आरण्यकम्
Generated: 20-09-2026 12:26:46

1. गणपत्यथर्व-शीर्.षोपनिषत्

ॐ भद्रं दधातु ।

ॐ । भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवाः । भद्रं पश्येमाक्षभिर् -यजत्राः ।

स्थिरै-रङ्गै-स्तुष्ठुवाꣳ सस्तनूभिः । व्यशेम देवहितं ँयदायुः

स्वस्तिन इन्द्रो वृद्धश्रवाः । स्वस्तिनः पूषा विश्ववेदाः ।

स्वस्ति-नस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः । स्वस्तिनो बृहस्पतिर् दधातु ॥

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

(ॐ) अथ गणपत्यथर्वशीर्.षं ँव्याख्यास्स्यामः ।

आं नमस्ते गणपतये । त्वमेव प्रत्यक्षं तत्त्वमसि । त्वमेव केवलं कर्त्ताऽसि । त्वमेव केवलं धर्त्ताऽसि । त्वमेव केवलं हर्त्ताऽसि । त्वमेव सर्वं खल्‌विदं ब्रह्मासि ।

त्वं साक्षा-दात्माऽसि नित्यं ॥ 1

तं ँवच्मि । सत्यं ँवच्मि ॥ 2

अवत्वं मां । अवक्तारं । अव श्रोतारं । अवदातारं । अवधातारं

अवानूचा-नमवशिष्यं । अवश्चात्तात् ।

अव पुरस्तात् । अवोत्तरात्तात् । अवदक्षिणात्तात् । अव चोद्‌र्ध्वात्तात् । अवाधरात्तात् ।

सर्वतोमां पाहि पाहि समन्तात् ॥ 3

त्वंं ँवाङ्मयस्त्वं चिन्मयः ।

त्वमानन्द-मयस्त्वं ब्रह्ममयः ।

त्वं सच्चिदानन्दा-ऽद्वितीयोऽसि । त्वंप्रत्यक्षं ब्रह्मासि । त्वं ज्ञानमयो विज्ञानमयोऽसि ॥ 4

सर्वं जगदिदं त्वत्तो जायते । सर्वं जगदिदं त्वत्तस्तिष्ठति । सर्वं जगदिद त्वयि लयमेष्यति । सर्वं जगदिदं त्वयि प्रत्येति ।

त्वं भूमि-रापो-ऽनलो-ऽनिलो नभः । त्वं चत्वारि वाक्पदानि ॥ 5

त्वं गुणत्रयातीतः । त्वमवस्थात्रयातीतः । त्वं देहत्रयातीतः । त्वं कालत्रयातीतः । त्वं मूलाधार-स्थितोऽसि नित्यं । त्वं शक्तित्रयात्मकः । त्वां ँयोगिनो ध्यायन्ति नित्यं ।

त्वं ब्रह्मा त्वं ँविष्णुस्त्वं-रुद्रस्त्व-मिन्द्रस्त्व-मग्निस्त्वं ँ-वायुस्त्वं सूर्यस्त्वं चन्द्रमास्त्वं ब्रह्म भूर्भुवस्स्वरों ॥ 6

णादिं (गणादिं) पूर्व-मुच्चार्यर्णादिं (वर्णादिं) तदनन्तरं ।

अनुस्वारः परतरः । अर्धेन्दु-लसितं । तारेण ऋद्धं । एतत्तव-मनुस्वरूपं । गकारः पूर्वरूपं । अकारो मद्ध्यम रूपं । अनुस्वार श्चान्त्य रूपं । बिन्दु रुत्तर रूपं । नादः सन्धानं । सꣳहिता सन्धिः ।

सैषा गणेश विद्या । गणक ऋषिः । निचृद्गायत्री च्छन्दः ।

(श्री महा) गणपतिर्-दवता । ॥ 7

ॐ गं गणपतये नमः

एक दन्ताय विद्महे वक्र तुण्डाय धीमहि ।

तन्नो दन्तिः (दन्ती) प्रचोदयात् (3 times) ॥ 8

न्तं चतुर्.हस्तं पाश-मङ्कुश धारिणं । रदञ्च वरदं-हस्तैर् बिभ्राणं मूषकध्वजं । रक्तं ँलबोंदरं शूर्पर्णकं रक्तवाससं ।

रक्तन्धा-नुलिप्ताङ्गंक्तपुष्पैः सुपूजितं । भक्तानुकंपिनं देवंगत्कारण-मच्युतं । आविर्भूतंच सृष्‌ट्या॒॒दौ प्रकृतेः पुरुषात्‌परं ।

एवं ध्यायतियो नित्यं स योगी योगिनां ँवरः ॥ 9

नमो व्रातपतये , नमो गणपतये , नमः प्रमथपतये, नमस्तेऽस्तु लंबोदराय , एकदन्ताय ,विघ्न(वि)नाशिने , शिवसुताय, श्रीवरदमूर्त्तये नमः (नमो नमः) ॥ 10

एतदथर्वशीर्.षं ँयोऽधीते । स ब्रह्मभूयाय कल्पते । स सर्व विघ्नैर् -नबाध्यते । स सर्वतः सुखमेधते । स पञ्च महा पापात् प्रमुच्यते ।

साय-मधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति । प्रातर-धीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति ।

सायं प्रातः प्रयुञ्जानो पापोऽपापो भवति ।

सर्वत्राधीयानो-ऽपविघ्नो भवति । धर्मार्त्थ-काम-मोक्षं च विन्दति । इद-मथर्वशीर्.ष-मशिष्याय न देयं । यो यदि मोहाद् दास्यति ।

स पापीयान् भवति । सहस्रावर्तनाद्यं ँय काममधीते । तं तमनेन साधयेत् ॥ 11

अनेन गणपति-मभिषिञ्चति । सवाग्मी भवति ।

चतुर्त्थ्या मनश्नन् जपति । स विद्यावान् भवति । इत्यथर्वण-वाक्यं । ब्रह्माद्यावरणं ँविद्यात् ।

न बिभेति कदाचनेति ॥ 12

यो दूर्वाङ्कुरैर्-यजति । स वैश्रवणोपमो भवति ।

यो लाजैर् -यजति । स यशोवान् भवति । स मेधावान् भवति । यो मोदक-सहस्रेण यजति ।

स वाञ्छित-फलमवाप्नोति । यः साज्य समिद्भिर् -यजति ।

स सर्वं ँलभते स सर्वं ँलभते ॥ 13

अष्टौ ब्राह्मणान् सम्यग्ग्राहयित्वा । सूर्य वर्चस्वी भवति । सूय ग्रहे महानद्यां प्रतिमा सन्निधौ वा जप्त्वा । सिद्ध मन्त्रो भवति । महा विघ्नात् प्रमुच्यते । महा दोषात् प्रमुच्यते । महा प्रत्यवायात् प्रमुच्यते । महा पापात् प्रमुच्यते ।

स सर्व विद्भवति स सर्व विद्भवति ।

य एवंं ँवेद । इत्युनिषत् ॥ 14

हनाववतु । सहनौभुनक्तु । सहवीर्यं करवावहै । तस्विना वधीतमस्तुमा विद्विषावहै

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

ॐ भद्रं दधातु । ॐ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवाः । भद्रं पश्येमाक्षभिर् यजत्राः । स्थिरै-रङ्गै-स्तुष्ठुवाꣳ सस्तनूभिः । व्यशेम देवहितं ँयदायुः । स्वस्तिन इन्द्रो वृद्धश्रवाः । स्वस्तिनः पूषा विश्ववेदाः ।

स्वस्ति-नस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः ।

स्वस्तिनो बृहस्पतिर् दधातु ॥

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

2. वेदादया

ॐ । अग्निमीळे पुरोहितं यज्ञस्य देवमृत्विजं । होतारं रत्न धातमं ।

षेत्वोर्जेत्वा वायवस्स्थो पायवस्स्थ देवो वस्सविता प्रार्पयतु

श्रेष्ठतमाय कर्मणे ।

अग्न आयाहि वीतये गृणानो हव्यदातये । निहोता सथ्सि बर्.हिषि

शन्नो देवीरभिष्ट आपो भवन्तु पीतये । शं ँयोरभि स्रवन्तुनः ॥ 1

2.1 रक्षोघ्नं TS 1.2.14.1

कृणुष्व पाजः प्रसितिन्न पृथ्वींं ँयाहि

राजे वामवा इभे न । त्रृष्वीमनु प्रसितिं-द्रूणानोऽस्ताऽसि विद्ध्यक्षस स्तपिष्ठैः ।

तवभ्रमास आशुया पतंत्यनु स्पृश-धृषता शोशुचानः । तपूᳺष्यग्ने जुह्वापतं-गानसन्दितो विसृ विष्व गुल्काः ।

प्रतिस्पशो विसृ-तूर्णि तमो भवा पायुर्विशो अस्या अदब्धः ॥ 2

यो नो दूरे अघशꣳसोयो अन्त्यग्ने माकिष्टे व्यथिरा दधर्.षीत् । उदग्नेतिष्ठ प्रत्या तनुष्वन्य-मित्राꣳ ओषता-त्तिग्महेते ।

यो नो अरातिꣳ समिधान चक्रे नीचातंधक्ष्यत सन्न शुष्कं । ऊद्‌र्ध्वो भ प्रतिविद्ध्या-द्ध्यस्मदा विष्कृणुष्व दैव्यान्यग्ने ।

अवस्थिरा तनुहि यातु जूनां जामिमजामिं प्रमृणीहि शत्रून् ॥ 3

स ते जानाति सुमतिं ँयविष्ठय ईवते ब्रह्मणे गातुमैरत् । विश्वान्यस्मै सुदिनानि रायो द्युम्नान्यर्यो विदुरोभिद्यौत् । सेदग्ने अस्तु सुभग स्सुदानुर्-यस्त्वा नित्येन हविषा

क्थैः । पिप्रीषतिस्व आयुषि दुरोणे विश्वेदस्मै सुदिना-साऽसदिष्टिः । अर्चामि ते सुमतिं घोष्यर्वाख्-सन्ते वा वा ता जरता मियंगीः ॥ 4

स्वश्वास्त्वा सुरथा मर्जये-मास्मे क्षत्राणि धारयेर-नुद्यून् । इहत्वा भूर्याचरे दुपत्मन्-दोषावस्तर् दीदिवाꣳ समनुद्यून् ।

क्रीडन्तस्त्वा सुमन-सस्सपेमाभि द्युम्ना तस्थिवाꣳसो जनानां । यस्त्वा-स्वश्वस्सु-हिरण्यो अग्न उपयाति वसुमता रथेन । तस्य त्राता-भवसि तस्य सखा यस्त आतिथ्य मानुषग्

जुजोषत् ॥ 5

होरुजामि बन्धुता वचोभिस्तन्मा पितुर्गोतमाद-न्वियाय । त्वन्नोस्य वचस-श्चिकिद्धि होतर्यविष्ठ सुक्रतो दमूनाः ।

अस्वप्न जस्तरणय स्सुशेवा अतन्द्रा सोऽवृका अश्रमिष्ठाः । तेपायवःद्ध्रियञ्चो निषद्याग्ने तवनः पान्त्वमूर ।

ये पायवो मामतेयंते अग्ने पश्यन्तो अन्धंदुरिताद रक्षन्न् ।

रक्षतान्थ् सुकृतो विश्ववेदा दिफ्सन्त इद्रिपवो नाह देभुः ॥ 6

त्वयायꣳ सन्य-स्त्वो-तास्तव प्रणीत्य श्याम वाजान् । उभा शꣳ सा सूदय सत्यताते-ऽनुष्ठुया कृणुह्य-ह्रयाण । अया ते अग्ने समिधा विधेम प्रतिस्तोमꣳस्यमानं गृभाय । दहाशसोक्षसः पाह्यस्मान् दृहो निदो मित्रमहो अवद्यात् । रक्षोहणं ँवाजिनमाजि घर्मि मित्रं प्रथिष्ठ-मुपयामि शर्म । शिशानो अग्निः क्रतुभि-स्समिद्ध-स्सनो दिवा सरिषः पातुनक्तं ॥ 7

विज्योतिषा बृहता भात्यग्निराविर् -विश्वानि कृणुते महित्वा ।

प्रादेवीर् -माया स्सहते-दुरेवा श्शिशीते शृगें रक्षसे विनिक्षे

त स्वानासो दिविषन्त्वग्ने स्तिग्मायुधा रक्षसे हन्त वा उ

मदे चिदस्य प्ररुजन्ति भामा नवरन्ते परिबाधो अदेवीः ॥ 8

2.2 आप्यम् TS 5.7.4.3

अग्ने यशस्वि. यशसे ममर्पयेन्द्रावती-मपचिती मिहावह । अयं मूर्द्धा परमेष्ठी सुवर्चा-स्समानाना-मुत्तम श्लोको अस्तु ।

द्रं पश्यन्त उपसेदुरग्रे तपोदीक्षा-मृषय-स्सुवर्विदः । ततः क्षत्रं बलमोजश्च जातं तदस्मै देवा अभिसन्न-मन्तु ।

धाता विधाता पमोत सन्दृक् प्रजापतिः परमेष्ठी विराजा । स्तोमा-श्चन्दाꣳसि निविदोम आहुरेतस्मै राष्ट्रमभि-सन्नमाम ।

भ्यावर्त्तद्ध्व-मुपमेत साकमयꣳ शास्ता-ऽधिपतिर्वो अस्तु । अस्य विज्ञान-मनुसꣳ-रभद्ध्वमिमं पश्चादनु जीवाथ सर्वे

3. पवमान सूक्तं TS 5.6.1.1

ॐ ॥ हिरण्यवर्णाः शुचयः पावका यासुजातः कश्यपो यास्विन्द्रः

ग्निं ँया गर्भंदधिरे विरूपास्ता न आपश्शᳺ स्योना भवन्तु ॥

यासा राजा वरुणो याति मद्ध्ये सत्यानृते अपश्यन् जनानां ।

धुश्चुत-श्शुचयोयाः पाकास्ता न आपश्शᳺ स्योना भवन्तु ॥

यासां देवादिवि कृण्वन्तिक्षं ँया अन्तरिक्षे बहुधा भवन्ति ।

याः पृथिवीं पयसोन्दन्ति शुक्रास्ता न आपश्शᳺ स्योना भवन्तु ॥

शिवेन मा चक्षुषा पश्यताप श्शिवयानुवो-पस्पृशत त्वचमें ।

सर्वाꣳग्नीꣳ रफ्सुषदो हुवे वो मयि वर्चो बलमोजो निधत्त ॥

(Additional chanting for Shanti Japam -TS 5.6.1.2)

यददस्सं प्रय॒॒तीरहा॒॒ वनदता-हते ।

तस्मादा नद्यो नामस्थतावो नामानि सिन्धवः ।

यत् प्रेषिता वरुणेन ताश्शीभꣳमवल्गत ।

तदाप्नो-दिन्द्रोवो यती-स्तस्मा-दापो अनु स्थन ।

कामᳺ स्यन्दमाना अवीवरत वो हिकं

इन्द्रोश्शक्तिभिर् देवी-स्तस्मा-द्वार्णामवो हितं ।

एको देवो अप्यतिष्ठथ्-स्यन्दमाना यथा वशं ।

उदानिषुर् -महीरिति तस्मा-दुदक-मुच्यते ।

आपोद्रा घृतमिदाप आसुरग्नी-षोमौ बिभ्रत्याप इत्ताः ।

तीव्रोरसो मधुपृचा-मरङ्गम आमा प्राणेनहवर्चसा गन्न् ।

आदित्पश्या-म्युतवा श्रृणो-म्यामा घोषो गच्छति वाङ्न आसां ।

मन्ये भेजानो अमृतस्य तर्.हि हिरण्यवर्णा अतृपं ँ यदावः

आपो हिष्ठा मयो भुव स्तानर्जे दधातन । महे रणा चक्षसे ।

योवः शिवतमो रसस्तस्य भाजय तेहनः । उतीरिव मातरः

तस्मा अरङ्गमामवो यस्य क्षया जिन्वथ । आपोनयथा च नः ।

दिवि श्रयस्वान्तरिक्षे यतस्व पृथिव्या संभव ब्रह्मवर्चस-मसि

ब्रह्मवर्चसाय त्वा ॥ (Additional chanting Ends)

TB 1.4.8.1 (for Para No. 1 to 6)

पवमान-स्सुवर्जनः । पवित्रे विचर्.षणिः ।

यः पोता स पुनातु मा । पुनन्तु मा देवजनाः । पुनन्तु मन वोधिया । पुनन्तु विश्वयवः । जातवेदः पवित्रवत् । पवित्रेण पुनाहि मा ।

शुक्रेण देव दीद्यत् । अग्ने क्रत्वा-क्रतू रनु ॥ 1

यत्तेवित्र-मर्चिषि । अग्ने वितत-मन्तरा । ब्रह्म तेन पुनीमहे । उभाभ्यां देव सवितः । पवित्रेण सवेन च । इदं ब्रह्म पुनीमहे ।

वैश्वदेवी पुती देव्यागात् । यस्यैह्वी-स्तनुवो वीतपृष्ठाः । तया मदन्त-स्सधमाद्येषु । वयᳺ स्या पतयोरयीणां ॥ 2

वैश्वारो रश्मिभिर्मा पुनातु ।

वातः प्राणेने षिरो मयो भूः ।

द्यावापृथिवी पयसा पयोभिः । ऋतावरी यज्ञिये मा पुनीतां । बृहद्भि-स्सवि तस्तृभिः । वर्.षिष्ठैर् -देवमन्मभिः । अग्ने दक्षैः पुनाहिमा ।

येन देवा अपुनत । ये नापो दिव्यङ्कशः

तेन दिव्येन ब्रह्मणा ॥ 3

दं ब्रह्म पुनीमहे । यः पावमानी-रद्धयेति

ऋषिभि-स्संभृ रसं । सर्व स पूतमश्नाति । स्वदितं मारिश्वना । पामानीर् यो अ॒॒द्धयेति । ऋषिभि-स्संभृ रसं । तस्मै सरस्वती दुहे । क्षीरꣳ सर्पि र्मधूकं । पामानी-स्स्वस्त्ययनीः ॥ 4

सुदुघाहि पयस्वतीः । ऋषिभि-स्संभृतो रसः

ब्राह्मणेष्व-मृतꣳ हितं । पामानीर् दिशन्तु नः । इमंं ँलोकमथोमुं । कामान्थ्-समद्‌र्ध्यन्तु नः । देवीर्देवैः समा भृताः । पामानी-स्स्वस्त्ययनीः । सुदुघाहि घृश्चुतः । ऋषिभि-स्संभृतो रसः ॥ 5

ब्राह्मणेष्व-मृतꣳ हितं । येन देवाः पवित्रेण । आत्मानं पुनते सदा । तेनहस्र धारेण । पामान्यः पुनन्तु मा । प्राजात्यं पवित्रं । शतोद्यामꣳ हिरण्मयं

तेन ब्रह्म विदोयं । पूतं ब्रह्म पुनीमहे । इन्द्र-स्सुनीती सह मा पुनातु ।

सोम-स्स्वस्त्या वरुण-स्समीच्या

मो राजा प्रमृणाभिः पुनातुमा ।

जातवेदा मोर्जयन्त्या पुनातु । (ॐ) भूर्भुवस्सुवः ॥ 6

TB 3.5.11.1

तच्छं ँयोरा वृणीमहे । गातुं य~ंज्ञाय । गातुं ँयज्ञपतये । दैवी स्वस्ति-रस्तुनः । स्वस्तिर् -मानुषेभ्यः । ऊद्‌र्ध्वं जिगातु भेषजं ।

शन्नो अस्तु द्विपदे । शंचतुष्पदे ॥

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

4. वास्तु मन्त्र: TS 3.4.10

वास्तोष्पते प्रतिजानी ह्यस्मान्थ् स्वावेशो अनमीवो भवानः । यत्त्वे महेप्रति तन्नो जुषस्व शन्न एधि द्विपदे शंचतुष्पदे । वास्तोष्पते शग्मयासदा ते सक्षीम हिण्वया गातुमत्या

आ वः क्षेमतयोगे वरन्नो यूयं पात स्वस्तिभि-स्सदा नः । APMB (EAK) 2.5.19

वास्तोष्पते प्रतरणो न एधि गोभिरश्वे-भिरिन्दो ।

जरा सस्तेसख्ये स्याम पितेव पुत्रान् प्रतिनो जुषस्व । अमीहा वास्तोष्पते विश्वा रूपाण्या विशन्न् । सखा सुशेव एधिनः ।

शि शिवं । भूर्भुवस्सुवो भूर्भुवस्सुवो भूर्भुवस्सुवः

5. वरुण सूक्तं TS 1.5.11.3

उदुत्तमं ँवरुण पाशस्म-दवामं ँविमद्ध्यमᳺ श्रथाय ।

अथायमादित्य व्रते तवानागसो अदितये स्याम ॥ 1

(TS 1.2.8.1 )

अस्तभ्‌नाद्द्या-मृभो अन्तरिक्ष-ममिमीत-वरिमाणं पृथिव्या आऽसीद्विश्वा भुवनानि सम्राड् विश्वेत्तानि वरुणस्य व्रतानि ॥ 2

(TS 3.4.11.6)

यत्किञ्चेदं ँ वरुण दैव्ये जनेऽभिद्रोहं मनुष्या-श्चरामसि ।

अचित्ती-यत्तव-धर्मा युयोपिम-मानस्तस्मा देनसो देव रीरिषः ॥ 3

(TS 3.4.11.6)

किवासो यद्रिरिपुर्न दीवि यद्वा घा सत्य-मुतयन्न विद्म ।

सर्वाताविष्य शिथिरेव देवाथाते-स्याम वरुण प्रियासः ॥ 4

(TS 1.5.11.3)

अवतेहेडो वरुण नमोभिरवज्ञे-भिरीमहे हविर्भिः

क्षयन्न स्मभ्य मसुर-प्रचेतो राजन्नेनाꣳसि शिश्रथः कृतानि ॥ 5

(T.S. 2.1.11.6)

तत्वायामि ब्रह्मणा वन्दमान स्तदाशास्ते यजमानो हविर्भिः

अहेडमानो वरुणेह बोद्ध्युरुशꣳ स मा न आयुः प्रमोषीः ॥ 6

वरुण गायत्री

जुंभकाय विद्महे पाशहस्ताय धीमहि । तन्नो वरुणः प्रचोदयात् ॥

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

6. ब्रह्म सूक्तं TB 2.8.8.8

ब्रह्मजज्ञा॒॒नं प्र॒॒मं पु॒॒रस्ताद् विसी॒॒त-स्सु॒॒रुचो वे॒॒न आवः ।

स बुद्ध्निया उप॒॒मा अस्य वि॒॒ष्ठाः सतश्च योनि-मसतश्च विवः । 1

पिता-विराजा मृषभो-रयीणा-मन्तरिक्षं ँविश्वरू आविवेश ।

तमर्कै-रभ्यर्चन्ति वथ्सं ब्रह्म सन्तं ब्रह्मणा वर्द्धयन्तः । 2

ब्रह्म देवान जनयद् ब्रह्म विश्वमिदं जगत् ।

ब्रह्मणः क्षत्रं निर्मितं ब्रह्म ब्राह्मण आत्मना । 3

न्तरस्मि-न्निमे लोका अन्तर्विश्वमिदं जगत् ।

ब्रह्मैव भूतानां ज्येष्ठं तेन कोऽर्.हति स्पर्द्धितुं । 4

ब्रह्मन् देवा स्त्रयस्त्रिꣳशद् ब्रह्म-न्निन्द्र प्रजापती ।

ब्रह्मन्. ह विश्वा भूतानि नावीवान्त-स्समाहिता । 5

चतस्र आशाः प्रचरन्त्वग्नयमन्नोज्ञन्नयतु प्रजानन्न् ।

घृतं पिन्वन्न-जरꣳ सुवीरं ब्रह्ममिद् भत्या-हुतीनां । 6

(ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥)

7. विष्णु सूक्तं

7.1 विष्णु सूक्तं (Split Chanting) TS 1.2.13.3

विष्णोर्नुकं ँवीर्याणि प्रवोचं ँयः पार्त्थिवानि विममे राजꣳसि

यो अस्कभाय-दुत्तरꣳ सधस्थं विचक्रमाण-स्त्रेधोरु-गायः ॥ 1

Optional (TS 1.2.13.3)

विष्णो-रराटमसि विष्णोः पृष्ठमसि विष्णो-श्नप्त्रेस्थो विष्णो-

स्स्यूरसि विष्णो र्धृवमसि वैष्णवमसि विष्णवे त्वा ॥ 2

(TB 2.4.6.2)

तदस्य प्रिय-मभिपाथो अश्यां । नरोयत्र देवयवो मदन्ति ।

रुक्रमस्य सहि बन्धुरित्था । विष्णोःदे पमे मद्ध्व उथ्सः ॥ 3

(TB 2.4.3.4)

प्रतद्विष्णु-स्स्तवते वीर्याय । मृगोन भीमः कुरो गिरिष्ठाः ।

यस्योरुषु त्रिषु विक्रमणेषु । अधिक्षियन्ति भुवनानि विश्वा ॥ 4

(TB 2.8.3.2)

रो मात्रया तनुवा वृधान । नते महित्वमन्-वश्नुवन्ति ।

भेते विद्म रजसी पृथिव्या विष्णो-देवत्वं । पमस्य विथ्से ॥ 5

(TB 2.4.3.5)

विचक्रमे पृथिवी मेष एतां ।

क्षेत्रा विष्णुर् -मनुषे दशस्यन्न् ।

धृवासो अस्य कीरयो जनासः ।

रुक्षितिꣳ सुजनिमाचकार ॥ 6

त्रिर्देवः पृथिवी मेष एतां ।

विचक्रमे शतर्चसं महित्वा ।

प्रविष्णुरस्तु तवसस्तवीयान् । त्वेषᳺ ह्यस्य स्थविरस्य नाम ॥ 7

(ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥)

7.2 विष्णु सूक्तं (Combined Chanting)

विष्णोर्नुकं ँवीर्याणि प्रवोचं ँयः पार्त्थिवानि विममे राजꣳसि

यो अस्कभाय-दुत्तरꣳ सधस्थं विचक्रमाण-स्त्रेधोरु-गायः ॥ 1

Optional

विष्णो-रराटमसि विष्णोः पृष्ठमसि विष्णो-श्नप्त्रेस्थो विष्णो-स्स्यूरसि विष्णो र्धृवमसि वैष्णवमसि विष्णवे त्वा ॥ 2

तदस्य प्रियमभि पाथो अश्यां नरो यत्र देव यवो मदन्ति ।

रुक्रमस्य स हि बन्धुरित्था विष्णोःदे पमे मद्ध्व उथ्सः । 3

प्रतद् विष्णुः स्तवते वीर्याय मृगो न भीमः कुरो गिरिष्ठाः ।

यस्योरुषु त्रिषु विक्रमणे-ष्वधि क्षियन्ति भुवनानि विश्वा । 4

रो मात्रया तनुवा वृधान न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।

भे ते विद्म रजसी पृथिव्या विष्णो देव त्वं पमस्य विथ्से । 5

विचक्रमे पृथिवीमेष एतां क्षेत्रा विष्णुर् मनुषे दशस्यन्न् ।

धृवासो अस्य कीरयो जनास उरुक्षितिꣳ सुजनिमा चकार । 6

त्रिर् देवः पृथिवीमेष एतां ँविचक्रमे शतर्च संमहित्वा ।

प्रविष्णुरस्तु तवस स्तवीयान् त्वेषᳺ ह्यस्य स्थविरस्य नाम । 7

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

8. रुद्र सूक्तं TS 4.5.10.4

परिणो रुद्रस्य हेतिर् वृणक्तु परित्वेषस्य दुर्मतिरघायोः ।

अवस्थिरा मघवद्भ्य-स्तनुष्व मीढ्व-स्तोकाय तनयाय मृडय ॥ 1

(TS.4.5.10.3)

स्तुहि शृतं गर्त्तसदं ँयुवानं मृगन्नभीम-मुपहत्नु-मुग्रं ।

मृडाजरित्रे रुद्रस्तवानो अन्यन्तेस्म-न्निवपन्तु सेनाः ॥ 2

(TS 4.5.10.4)

मीढुष्टम शिवतम शिवोनः सुमना भव ।

मे वृक्ष आयुध न्निधाय कृत्तिं ँवसा आच पिनाकं बिभ्रदागहि ॥ 3

(TA 7.5.7)

अर्.हन् बिभर्षि सायकानि धन्व । अर्.हन्निष्कं ँयतं ँविश्वरूपं ।

अर्.हन्निदं दयसे विश्व मब्भुवं । नवा ओजीयो रुद्रत्वदस्ति ॥ 4

(अर्.हन् बिभर्षि सायकानि धन्वार्.हन्निष्कं ँयतंं ँविश्वरूपं ।

अर्.हन्निदं दयसे विश्वमब्भुवं नवा ओजीयो रुद्रत्वदस्ति ॥ )

(TS 1.3.14.1)

त्वमग्ने रुद्रो असुरो महो दिवस्त्वꣳ शर्द्धो मारुतं पृक्ष ईशिषे ।

त्वं ँवातैररुणैर् -यासि शंगयस्त्वं पूषा वितः पासि नुत्मना ॥ 5

(TS 1.3.14.1)

आवो राजान-मद्ध्वरस्य रुद्रꣳ होतारꣳ सत्य यज रोदस्योः ।

ग्निं पुरातन-यित्नो-रचित्ता-द्धिरण्य-रूपमवसे कृणुद्ध्वं ॥ 6

(ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥)

9. दुर्गा सूक्तं TA .6.2.1

जातवेदसे सुनवाम सोम-मरातीयतो निदहाति वेदः

सनः पर्.षदति दुर्गाणि विश्वा नावेव सिन्धुं दुरितात्यग्निः ॥ 1

तामग्निवर्णां तपसा ज्वलन्तीं ँवैरोचनीं कर्मफलेषु जुष्टां

दुर्गां देवीꣳ शरणमहं प्रपद्ये सुतरसि तरसे नमः ॥ 2

अग्ने त्वं पारया नव्योस्मान्थ् स्वस्तिभिरति दुर्गाणि विश्वा

पूश्च पृथ्वी बहुलानर्वी भवा तोकाय तनयाय शं ँयोः ॥ 3

विश्वानि नो दुर्गहा जातवेदः सिन्धुन्न नावा दुरिताति पर्.षि ।

अग्ने अत्रिवन् मनसा गृणानोऽस्माकं बोद्ध्यविता तनूनां ॥ 4

पृनाजित सहमान-मुग्रमग्निꣳ हुवेम परमाथ् सधस्थात् ।

सनः पर्.षदति दुर्गाणि विश्वा क्षामद्देवो अति दुरितात्यग्निः ॥ 5

(it is customary to chant Only upto Para 5 for Shanti Japam )

प्रत्नोषिमीड्यो अद्ध्वरेषुनाच्च होता नव्यश्च सथ्सि

स्वाञ्चाग्ने तनुवं पिप्रय-स्वास्मभ्यञ्च सौभमाय जस्व ॥ 6

गोभिर्जुष्ट-मयुजो निषिक्तं तवेन्द्र विष्णो-रनुसञ्चरेम ।

नाकस्य पृष्ठमभि सं ँवसानो वैष्णवीं ँलोक इह मादयन्तां ॥ 7

कात्यानाय विद्महे कन्यकुमारि धीमहि । तन्नो दुर्गिः प्रचोदयात् ॥

(ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥)

10. श्री सूक्तं Rig Veda Khila Kaandam - 5.8.7.1 / (To be Chanted as per Rig Vedic Sruti; hence “Anunaasikam”,

“(gm)” and “(gg)” are not represented here as they are not used in Rig Vedic chants. In Some parts of India, when this Suktham is chanted in Krishna Yajur Veda “(gm)” , “(gg)” are added in para 9 and 12, whereas in other parts of India this full Suktham is chanted without “(gm)” , “(gg)”. )

हिरण्यवर्णां हरिणीं सुवर्ण रजतस्रजां ।

न्द्रां हिरण्मयीं लक्ष्मीं जातवेदो म आवह ॥ 1

तां म आव जातवेदो लक्ष्मी-मनपगामिनीं

यस्यां हिरण्यं विन्देयं-गामश्वं पुरुषानहं ॥ 2

श्वपूर्वां रथमद्ध्यांस्तिनाद-प्रबोधिनीं ।

श्रियं देवीमुपह्वये श्रीर्मादेवीर्जुषतां ॥ 3

कां सोऽस्मितां हिरण्य-प्राकारा-मार्द्रां ज्वलंतीं तृप्तां तर्पयन्तीं ।

द्मेस्थितां पद्मवर्णां तामिहोपह्वये श्रियं ॥ 4

न्द्रां प्रभासां यशसा-ज्वलंतीं श्रियलोंके देवजुष्टा-मुदारां ।

तां पद्मिनीमीं शरणमहं प्रपद्ये ऽलक्ष्मीर्मे नश्यतां त्वां वृणे ॥ 5

दित्यवर्णे तपसोऽधिजातो वनस्पतिस्तव वृक्षोऽथ बिल्वः

तस्यफलानि तपसा-नुदन्तु मायान्त-रायाश्च बाह्या अलक्ष्मीः ॥ 6

उपैतु मां देवसखः कीर्त्तिश्च मणिना सह ।

प्रादुर्भूतोऽस्मि राष्ट्रेऽस्मिन् कीर्त्ति-मृद्धिं-ददातु मे ॥ 7

क्षुत्पिपासा-मलां ज्येष्ठाम-लक्ष्मीं-नाशयाम्यहं ।

अभूति-मसमृद्धिंर्वां निर्णुद मे गृहात् ॥ 8

न्धद्वारां दुराधर्.षां नित्यपुष्टां करीषिणीं

श्वरीं (Or ईश्वरीꣳ) सर्व भूतानां तामिहोपह्वये श्रियं ॥ 9

मनसः काममाकूतिं-वाचः सत्य मशीमहि ।

शूनां रूपमन्नस्य मयि श्रीः श्रयतां यशः ॥ 10

र्दमेन प्रजा भूतायि संभव कर्दम ।

श्रियं वासयमे कुले मातरं पद्ममालिनीं ॥ 11

आपः सृजन्तु स्निग्धानि चिक्ली वसमे गृहे ।

निचदेवीं मातरं (Or मातर) श्रियं वासयमे कुले ॥ 12

र्द्रां यः करिणीं यष्टिं पिङ्गलां पद्ममालिनीं ।

न्द्रां हिरण्मयीं लक्ष्मीं जातवेदो म आवह ॥ 13

र्द्रां पुष्करिणीं पुष्टिं सुर्णां हेममालिनीं ।

सूर्यां हिरण्मयीं लक्ष्मीं-जातवेदो म आवह ॥ 14

तां म आव जातवेदो लक्ष्मी-मनपगामिनीं

यस्यां हिरण्यं प्रभूतं गावो दास्योऽश्वान् विन्देयं पुरुषानहं ॥ 15

पद्मप्रिये पद्मिनि पद्महस्त पद्मालये पद्मदलाय-ताक्षि ।

विश्वप्रिये विष्णु-मनोनुकूले त्वत्पाद-पद्मं मयि सन्निधत्स्व ॥

हादेव्यै च विद्महे विष्णु पत्न्यै च धीमहि ।

तन्नो लक्ष्मीः प्रचोदयात् ॥

श्री र्वर्चस्व-मायुष्य-मारोग्य-मावीधा-च्छोभमानं महीयते

धान्यं धनं पशुं बहुपुत्रलाभं शतसंवथ्सरं दीर्घमायुः

(ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥)

11. मेधा सूक्तं TA 6.41.1

मेधादेवी जुषमाणा न आगाद् विश्वाचीद्रा सुमनस्य माना ।

त्वया जुष्टा नुदमाना (जुषमाणा) दुरुक्तान् बृहद्वदेम विदथे सुवीराः

त्वया जुष्टषिर् भवति देवित्वया ब्रह्माऽऽगतश्री रुतत्वया

त्वया जुष्टश्चित्रं ँविन्दते वसुसानो जुषस्व द्रविणो न मेधे ॥

मेधां म इन्द्रो ददातु मेधां देवी सरस्वती ।

मेधां मेश्विना वुभावाधत्तां पुष्करस्रजा ॥

फ्सरासु या मेधा गन्धर्वेषु यन्मनः

दैवीं मेधा मनुष्यजा सा मां मेधा सुरभिर् जुषतां ॥

(दैवीं मेधा सरस्वती सा मां मेधा सुरभिर जुषता स्वाहा )

आमां मेधा सुरभिर्-विश्वरूपा हिरण्यवर्णा जगती जगम्या ।

ऊर्जस्वती पयसा पिन्वमाना सा मां मेधा सुप्रतीका जुषन्तां ॥

मयि मेधां मयि प्रजां मय्यग्नि-स्तेजोदधातु ,

मयि मेधां मयि प्रजां मयीन्द्र इन्द्रियं दधातु ,

मयि मेधां मयि प्रजां मयि सूर्यो भ्राजो दधातु ॥

हंसगायत्री-

सं हसांय विद्महे परमहसांय धीमहि । तन्नो हंसः प्रचोदयात् ॥

(ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥)

12. भू सूक्तं TS 1.5.3.1

ॐ ॥ भूमिर् भूम्ना द्यौर्वरिणा-ऽन्तरिक्षं महित्वा ।

पस्थे ते देव्यदिते-ऽग्निमन्नाद-मन्ना-द्या॒॒यादधे ।

आऽयङ्गौः पृश्निरक्रमी-दसनन् मातरं पुनः । पितरञ्च प्रयन्थ्सुवः

त्रिशद्धाम विराजति वाक्पङ्गाय शिश्रिये । प्रत्यस्य वहद्युभिः

स्य प्राणादपा-नत्यन्तश्चरति रोचना । व्यख्यन् महिष स्सुवः ॥ 1

यत्वा कृद्धः परो वप-मन्युना यदवर्त्त्या ।

सुकल्पमग्ने तत्तव पुनस्त्वो-द्दीपयामसि ।

यत्तेन्यु परोप्तस्य पृथिवी-मनुदद्ध्वसे ।

दित्या विश्वे तद्देवा वसवश्च समाभरन्न् ।

मनो ज्योतिर् जुषता-माज्यं विच्छिन्नं ँय॒॒ज्ञꣳ समि॒॒मन्दधातु ।

बृहस्पति-स्तनुता मिमन्नो विश्वे देवा इह मादयन्तां ॥ 2

प्तते अग्ने समिधःप्त जिह्वाः-सप्तर्.षयः-सप्तधाम प्रियाणि

प्त होत्रा स्सप्त धात्वा यजन्ति सप्तयोनी-रापृणस्वा घृतेन

पुनरूर्जा निवर्त्तस्व पुनरग्न इहायुषा । पुनर्नः पाहि विश्वतः

हरय्या निवर्त्तस्वाग्ने पिन्वस्व धारया ।

विश्वफ्‌स्निया विश्वतस्परि ॥ 3

लेक-स्सलेक-स्सुलेक स्तेन आदित्या आज्यं जुषाणा वियन्तु , केत-स्सकेत-स्सुकेत स्तेन आदित्या आज्यं जुषाणा वियन्तु,

विवस्वा अधितिर् देव जूतिस्तेन आदित्या आज्यं

जुषाणा वियन्तु ॥ 4

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

13. भाग्य सूक्तं TB 2.8.9.7

प्रातरग्निं प्रातरिन्द्रꣳ हवामहे प्रातर्मित्रा वरुणा प्रातरश्विना

प्रातर्भगं पूषणं ब्रह्मस्पतिं प्रातस्सोममुत रुद्रꣳ हुवेम ॥ 1

प्रार्जितं भगमुग्रꣳ हुवेम वयं पुत्रमदितेर्यो विर्ता ।

द्ध्रश्चिद्यं मन्यमान-स्तुरश्चिद्राजा चिद्यं भगंक्षीत्याह ॥ 2

भगप्रणेर्भग-सत्यराधो भगेमां धियमुद ददन्नः ।

भगप्रणो जनय गोभि-रश्वैर् भगप्रनृभिर् नृवन्त-स्स्याम ॥ 3

तेदानीं भगवन्त-स्स्यामोत प्रपित्व उत मद्ध्ये अह्नां

तोदिता मघवन्थ्-सूर्यस्य वयं देवानाꣳ सुमतौ स्याम ॥ 4

भगव भगवाꣳ अस्तु देवास्तेनयं भगवन्त-स्स्याम ।

तं त्वा भग सर्व इज्जोहवीमि सनो भग पुर एता भवेह ॥ 5

समद्ध्वरा-योषसो ऽनमन्त दधिक्रावे शुचये पदाय

र्वाचीनं ँवसुविदं भगन्नो रथमिवाश्वा वाजिन आवहन्तु ॥ 6

अश्वावतीर् गोमतीर्न उषासो वीरवती-स्सदमुच्छन्तु भद्राः ।

घृतं दुहाना विश्वतः प्रपीना यूयं पात स्वस्ति-भिस्सदानः ॥ 7

यो माऽग्ने भागिनꣳन्तमथा भागं चिकीर्.षति ।

अभाग-मग्ने तं कुरु मामग्ने भागिनं कुरु ॥ 8

भाग्यदेवतायै नमः ॥ (ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः) ॥

14. मृत्यु सूक्तं TA 3.15.1, Para 1 & 2

हरि हरन्त मनुयन्ति देवाः । विश्वस्येशानं ँवृषभं मतीनां ।

ब्रह्म सरू मनु मेदमागात् । अयनं मा विवधीर् विक्रमस्व ।

मा छिदो मृत्यो मावधीः । मामे बलं ँविवृहो मा प्रमोषीः ।

प्रजां मा मे रीरिष आयुरुग्र । नृचक्षसं त्वा हविषा विधेम ।

द्यश्च-कमानाय । प्रवेपानाय मृत्यवे । प्रास्मा आशा अशृण्वन्न् ।

कामेना जनयन् पुनः । कामेनमे काम आगात् ।

हृदयाद्धृदयं मृत्योः । यदमीषादः प्रियं । तदैतूपमा-मभि ॥ 1

परं मृत्यो अनुपरेहि पन्थां । यस्तेस्व इतरो देवयानात् ।

चक्षुष्मते श्रृण्वते ते ब्रवीमि । मानः प्रजाꣳ रीरिषो मोतवीरान् ।

प्रपूर्व्यं मनसा वन्दमानः । नाधमानो वृषभं-चर्.षणीनां ।

यः प्रजाना मेकराण्मानुषीणां । मृत्युं ँयजे प्रथमजा मृतस्य ॥ 2

TB 3.9.15.1 (para 3 to 5)

सर्वेषु वा एषु लोकेषु मृत्यवोऽन्वायत्ताः ।

तेभ्यो यदाहुतीर्न जुहुयात् । लोके लोक एनं मृत्युर् विन्देत् ।

मृत्यवे स्वाहा मृत्यवे स्वाहेत्यभि पूर्व माहुती र्जुहोति ।

लोका ल्लोका देव मृत्युमव यजते ।

नैनं ँलोके लोके मृत्यु र्विन्दति ।

यदमुष्मै स्वाहाऽमुष्मै स्वाहेति जुह्वथ्सं चक्षीत ॥ 3

हुं मृत्यु-ममित्रं कुर्वीत । मृत्यवे स्वाहेत्ये कस्मा एवैकाञ्जुहुयात् ।

एको वा अमुष्मिन् ँलोके मृत्युः । अया मृत्युरेव ।

तमेवा मुष्मिन् ँलोके ऽवयजते ।

भ्रूत्यायै स्वाहेत्य वभृथ आहुतिं जुहोति ।

भ्रूत्यामेवा वयजते । तदाहुः । यद्भ्रूण हत्या-ऽपात्र्याऽथ

कस्माद् यज्ञे ऽपिक्रियत इति

अमृत्युर्वा अन्यो भ्रूणहत्याया इत्याहुः ।

भ्रूत्या वाव मृत्युरिति

यद् भ्रूण हत्यायै स्वाहेत्य वभृथ आहुतिं जुहोति । मृत्युमेवा हुत्या-तर्पयित्वा परिपाणं कृत्वा । भ्रूघ्ने भेजं करोति ॥ 4

ताꣳ हवै मुण्डिभ औदन्यवः ।

भ्रूत्यायै प्रायश्चित्तिं ँविदाञ्चकार ।

योहास्यापि प्रजायां ब्राह्मणꣳ हन्ति । सर्वस्मै तस्मै भेषजं करोति ।

जुबंकाय स्वाहेत्य वभृथ उत्तमा- माहुतिं जुहोति । वरुणो वै जुबंकः । अन्तत एव वरु-मवयजते ।

तेर्-विक्लिधस्य शुक्लस्य पिङ्गाक्षस्य मूर्द्धं जुहोति । एतद्वै वरुणस्य रूपं । रूपेणैव वरु मवयजते ॥ 5

Part 2 (T.A.6.45.1, for para 1 to 16)

अपैतु मृत्युर-मृतन्न आगन्वैवस्वतो नो अभयङ्कृणोतु । पर्णं ँवनस्पते-रिवाभि नश्शीयताꣳ रयि-स्सचतान्न श्शचीपतिः ॥ 1

परं मृत्यो अनुपरेहि पन्थां ँयस्तेस्व इतरो देवयानात् । चक्षुष्मते श्रृण्वते ते ब्रवीमि मानः प्रजाꣳ रीरिषो मोत वीरान् ॥ 2

वातं प्राणं मनसा ऽन्वारभामहे प्रजापतिं ँयो भुवनस्य गोपाः । सनो मृत्यो स्त्रायतां पात्वꣳ हसो ज्योग्जीवा जरामशीमहि ॥ 3

मुत्रभूयादध यद्यमस्य बृहस्पते अभिशस्तेर मुञ्चः । प्रत्यौहता मश्विना मृत्यु-मस्माद्-देवानामग्ने भिषजा शचीभिः ॥ 4

शल्कैग्नि मिन्धान उभौ लोकौ सनेमहं ।

भयोर् लोकयोर्. ऋद्ध्वाऽति मृत्युं तराम्यहं ॥ 5

हरि हरन्त-मनुयन्ति देवा विश्वस्येशानं ँवृषभं मतीनां । ब्रह्मसरू मनुमेदमागा-दयनं मा विवधीर् विक्रमस्व ॥ 6

माच्छिदो मृत्यो मावधीर्-मामे बलं ँविवृहो मा प्रमोषीः । प्रजां मामे रीरिष आयुरुग्र नृचक्षसं त्वा हविषा विधेम ॥ 7

मा नोहान्तमुत मा नो अर्भकं मा न उक्षन्तमुत मा न उक्षितं । मा नोऽवधीः पितरं मोत मातरं प्रिया मा नस्तनुवो रुद्र रीरिषः ॥ 8

मा नस्तोके तनये मा न आयुषि मा नो गोषु मा नो अश्वेषु रीरिषः । वीरान्मा नो रुद्र भामितोवधीर्. हविष्मन्तो नमसा विधेम ते ॥ 9

प्रजापते न त्वदेता-न्यन्यो विश्वा जातानि परि ता बभूव । यत्कामास्ते जुहुमस्तन्नो अस्तु वयᳺ स्या पतयो रयीणां ॥ 10

यत इन्द्र भयामहे ततो नो अभयं कृधि ।

मघवञ्छग्द्धि तव तन्नतये विद्विषो विमृधो जहि ॥ 11

स्वस्ति॒॒दा विशस्पतिर् वृत्रहा विमृधोशी ।

वृषेन्द्रः पुर एतुन स्वस्तिदा अभयं करः ॥ 12

त्र्यंबकं ँयजामहे सुगन्धिं पुष्टिवर्द्धनं । उर्वारुकमि बन्धनान्-मृत्योर्-मुक्षीय माऽमृतात् ॥ 13

अपमृत्यु-मपक्षुध-मपेत-श्शपथंजहि ।

अधानो अग्न आवह राय-स्पोषꣳ सहस्रिणं ॥ 14

ये तेहस्रयुतं पाशा मृत्योर् मत्या हन्तवे । तान्. यज्ञस्य मायया सर्वानव यजामहे ॥ 15

(मृत्यवे स्वाहा मृत्यवे स्वाहा )

जातवेदसे सुनवाम सोममराती यतो निदहाति वेदः

स नः पर्.षदति दुर्गाणि विश्वा नावेव सिन्धुं दुरितात्यग्निः ॥ 16

भूर्भूवस्स्वः । ओजो बलं । ब्रह्म क्षत्रं । यशोहत् । सत्यं तपो नाम । रूप-ममृतं । चक्षुः श्रोत्रं । मन आयुः

विश्वं ँयशोहः । समन्तपो हरो भाः ॥ 17

जातवेदा यदि वा पावकोऽसि । वैश्वारो यदि वा वैद्युतोऽसि

शंप्रजाभ्यो यजमानाय लोकं ॥ ऊर्जं पुष्टिं दद-दभ्याव वृथ्स्व ॥ 18

.............नक्षत्रे .......... राशौ जातस्य ..............शर्मणः (मम / अस्य यजमानस्य) सकुटुंबस्य (स्त्री - जातायाः ~ऽ नाम्नी)

मृत्युर्-न्नश्यत्वायु र्वर्द्धतां भूः ।

मृत्युर्-न्नश्यत्वायु र्वर्द्धतां भुवः

मृत्युर्-न्नश्यत्वायु र्वर्द्धता सुवः

मृत्युर्-न्नश्यत्वायु र्वर्द्धतां भूर्भुवस्सुवः

मृत्युर्-न्नश्यत्वायुर् वर्द्धतां ॥

मृत्यु सूक्तं समाप्तं------------

15. मृत संजीविनी सूक्तं (यक्ष्मघ्न सूक्तं) Rig VEda 10.161

मुञ्चामित्वा हविषा जीवनाय कमज्ञात-यक्ष्मा-दुत राज-यक्ष्मात् ।

ग्राहिर् जग्राह यदि वैतदेन्तस्या इन्द्राग्नी प्रमुमुक्तमेनं ॥ 1

यदिक्षितायुर्-यदिवापरेतो यदिमृत्योरन्ति कन्नीत एव ।

तमाहरामि निर्.ऋते रुपस्था-दस्पार्.षमेनं शतशारदाय ॥ 2

स्राक्षेणतशारदेन शतायुषा हविषा ऽहार्षमेनं ।

तं यथेमं शरदो न यातीन्द्रो विश्वस्य दुरितस्य पारं ॥ 3

तञ्जीव शरदो वर्द्धमान-श्शतं हेन्ताञ्छत-मुवसन्तान् ।

तमिन्द्राग्नी सविता बृहस्पति-श्शतायुषा हविषेमं पुनर्दुः ॥ 4

आहार्.षं त्वा विदन्त्वा पुनरागाः पुनर्नव ।

सर्वाङ्ग सर्वन्ते चक्षुः सर्व-मायुश्चते ऽविदं ॥ 5

तदित् पदं न विचिकेत-विद्वान् । यन्मृतः पुनप्येति जीवान् ।

त्रिवृद्यद् भुवनस्य रथवृत् । जीवो गर्भो न मृतस्स जीवात् ॥ 6

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

16. आयुष्य सूक्तं Exact source not known

यो ब्रह्मा ब्रह्मण उज्जहा प्राणैः शिरः कृत्तिवासाः पिनाकी ।

ईशानो देवस्सन आयुर्दधातु तस्मै जुहोमि हविषा घृतेन ॥ 1

विभ्रामान-स्सरिरस्य मद्ध्याद् रोमानो घर्मरुचिर्य आगात् ।

स मृत्युपाशा-नपनुद्य घोरा-निहायुषेणो घृतमत्तु देवः ॥ 2

ब्रह्मज्योतिर् ब्रह्मपत्नीषु गर्भं ँयमाधात् पुरुरूपं जयन्तं ।

सुवर्णरंभ-ग्रह-मर्कमर्च्यंमायुषे वद्‌र्धयामो घृतेन ॥ 3

श्रियं ँलक्ष्मी-मौबला-मबिंकां गांष्टीञ्च यामिन्द्र-सेनेत्युदाहुः ।

तां ँविद्यां ब्रह्मयोनिꣳ सरूपा-मिहायुषे तर्पयामो घृतेन ॥ 4

दाक्षायण्य-स्सर्वयोन्य स्सुयोन्य-स्सस्रशो विश्व रूपा विरूपाः ।

ससूनव-स्सपतयः सयूथ्यायुषेणो घृतमिदं जुषन्तां ॥ 5

दिव्या गणा बहुरूपाः पुराणायुश्छिदो नः प्रमथ्नन्तु वीरान् ।

तेभ्यो जुहोमि बहुधा घृते मा नः प्रजाꣳ रीरिषो मोत वीरान् ॥ 6

कः पुरस्ताद् य इदंभू यतो बभूव भुवनस्य गोपाः ।

यमप्येति भुवनꣳ सांपराये स नो हविर् घृत-मिहायुषेऽत्तु देवः ॥ 7

सून् रुद्राना-दित्यान् मरुतोऽथ साद्ध्यान् ऋभून् यक्षान्

गन्धर्वाᳺश्च पितृᳺश्च विश्वान् ।

भृगून्थ्-सर्पाᳺश्चा-ङ्गिगरसोऽथ सर्वान् घृ हुत्वा स्वायुष्या महयाम शश्वत् ॥ 8

विष्णो त्वन्नो अन्त-श्शर्मयच्छ सहन्त्य ।

प्रते धारा मधुश्चुत उथ्संदुह्रते अक्षितं ॥9

(ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥)

17. नवग्रह सूक्तं

1. (देवता - आदित्याःअधिदेवता- अग्निः

प्रत्यधिदेवता - पशुपतिः)

ॐ आसत्येन रजसा वर्त्तमानो निवेशयन्नमृतं मर्त्त्यञ्च ।

हिण्ययेन सविता रथेना ऽदेवो याति भुवना विपश्यन्न्

(TS 3.4.11.2)

ग्निं दूतं ँवृणीमहे होतारं ँवि॒॒श्ववेदसं । अस्य यज्ञस्य सुक्रतुं ॥ (T.B.3.5.2.3)

येषामीशे पशुपतिः पशूनां-चतुष्पदामुत च द्विपदां

निष्क्रीतोऽयं ँय॒॒ज्ञियं भागमेतु रायस्पोषा यजमानस्य सन्तु ॥ (TS 3.1.4.1)

(ॐ अधिदेवता प्रत्यधिदेवता सहिताय भगवते आदित्याय नमः) 1

2. (देवता - अङ्क्रकःअधिदेवता - पृथिवी

प्रत्यधिदेवता - क्षेत्रपतिः)

ॐ अग्निर्मूर्द्धा दिवः ककुत्पतिः पृथिव्या अयं ।

पाꣳ रेताꣳसि जिन्वति ॥ (TS 1.5.5.1)

स्योना पृथिवि भवाऽनृक्ष॒॒रा निवेशनी ।

यच्छा-श्शर्मप्रथाः॥ (TA 6.1.10)

क्षेत्रस्य पतिना वयꣳ हितेनेव जयामसि ।

गामश्वं पोषयित्न्वा स नो मृडाती-दृशे ॥ (TS 1.1.14.2)

(ॐ अधिदेवता प्रत्यधिदेवता सहिताय भगवते अङ्क्रका नमः) 2

3. (देवता - शुक्रःअधिदेवता - इन्द्राणी, प्रत्यधिदेवता - इन्द्रः)

ॐ प्रवश्शुक्राय भानवे भरध्वꣳ हव्यं मतिं चाग्नये सुपूतं ।

यो दैव्यानि मानुषा जनूᳺ-ष्य॒॒न्तर् विश्वानि विद्मना जिगाति ॥ (TB 2.8.2.3)

न्द्राणी मासु नारिषु सुपत्नी-महमश्रवं ।

न ह्यस्या अपरंचन जरसा मरते पतिः ॥ (TS 1.7.13.1)

इन्द्रं ँवो विश्वतस्परि हवामहे जनेभ्यः ।

स्माकमस्तु केवलः ॥ (TS 1.6.12.1)

(ॐ अधिदेवता प्रत्यधिदेवता सहिताय भगवते शुक्रा नमः) 3

4. (देवता - सोमः/चन्द्रमाअधिदेवता- अपः

प्रत्यधिदेवता - गौरी)

ॐ आप्यायस्व समेतु ते विश्वत-स्सोम वृष्णियं ।

भवा वाजस्य संगथे ॥ (TS 4.2.7.4)

फ्सुमे सोमो अब्रवीदन्तर् विश्वानि भेषजा ।

ग्निञ्च विश्वशभुंव-मापश्च विश्वभेषजीः ॥ (TB 2.5.8.6)

गौरी मिमाय सलिलानि तक्षत्येकपदी द्विपदी सा चतुष्पदी ।

ष्टापदी नवपदी बभूवुषीहस्राक्षरा परमे व्योमन्न् ॥ (TB .2.4.6.11)

(ॐ अधिदेवता प्रत्यधिदेवता सहिताय भगवते सोमा नमः) 4

5. (देवता - बुधःअधिदेवता - विष्णुः

प्रत्यधिदेवता - पुरुष नारायणः)

ॐ उद्बुद्ध्यस्वाग्ने प्रतिजागृह्येन मिष्टापूर्त्ते सꣳ सृजेथा मयञ्च

पुनः कृण्वᳺस्त्वा पितरं ँयुवान-मन्वाताꣳसीत् त्वयि तन्तुमेतं ॥ (TS 4.7.13.5)

दं ँविष्णुर् विचक्रमे त्रेधा निदधे पदं ।

समूढमस्य पाꣳ सुरे ॥ (TS 1.2.13.1)

विष्णोराटमसि विष्णोः पृष्ठमसि विष्णो-श्नप्त्रेस्थो विष्णो स्स्यूरसि विष्णोर् धृवमसि वैष्णवमसि विष्णवे त्वा ॥ (TS 1.2.13.3)

(ॐ अधिदेवता प्रत्यधिदेवता सहिताय भगवते बुधा नमः) 5

6. (देवता - बुहस्पतिःअधिदेवता - इन्द्र-मरुत

प्रत्यधिदेवता - ब्रह्म)

ॐ बृहस्पते अति यदर्यो अर्.हद् द्युमद्-विभाति क्रतुज्जनेषु ।

यद्दीद यच्छ वसर्त्त प्रजात तदस्मासु द्रविणं धेहि चित्रं ॥ (TS 1.8.22.2)

इन्द्रमरुत्व इह पाहि सोमं ँयथा शार्याते अपिबस्सुतस्य

तव प्रणीती तव शूर शर्मन्ना-विवासन्ति कवयः सुयज्ञाः ॥ (TS 1.4.18.1)

ब्रह्मजज्ञानं प्रमं पुरस्ताद् विसीत-स्सुरुचो वेन आवः ।

सबुद्ध्निया उपमा अस्य विष्ठास्सतश्च योनिम-सतश्च विवः ॥ (TS 4.2.8.2)

(ॐ अधिदेवता प्रत्यधिदेवता सहिताय भगवते बृहस्पतये नमः) 6

7. (देवता - शनैश्चरःअधिदेवता - प्रजापतिः

प्रत्यधिदेवता - यमः)

ॐ शन्नो देवी-रभिष्ट आपो भवन्तु पीतये

शं ँयोरभि-स्रवन्तु नः ॥ (TA 7.42.4)

प्रजापते न त्वदेता-न्यन्यो विश्वा जातानि परिता बभूव ।

यत्कामास्ते जुहुमस्तन्नो अस्तु वयᳺ स्या पतयो रयीणां ॥ (TS 1.8.14.2)

मं ँयम प्रस्तरमाहि सीदाङ्गिरोभिः पितृभिः सम् ँविदानः ।

आत्वा मन्त्राः कविशस्ता वहन्त्वेना राजन् हविषा मादयस्व ॥ (TS 2.6.12.6)

(ॐ अधिदेवता प्रत्यधिदेवता सहिताय भगवते शनैश्चराय नमः) 7

8. (देवता - राहुअधिदेवता- सर्पः, प्रत्यधिदेवता - निर्.ऋत)

ॐ कया नश्चित्र आभुवदूती सदावृ स्सखा

कया शचिष्ठया वृता ॥ (TS 4.2.11.2)

आऽयङ्कौः पृश्निरक्रमी-दसनन् मातरं पुनः

पितरञ्च प्रयन्थ्सुवः ॥ (TS 1.5.3.1)

यत्ते देवी निर्.ऋति राबबन्ध दाम ग्रीवास्व-विचर्त्यं ।

दन्ते तद्विष्या-म्यायुषो न मद्ध्या-दथा जीवः

पितुमद्धि प्रमुक्तः ॥ (TS 4.2.5.3)

(ॐ अधिदेवता प्रत्यधिदेवता सहिताय भगवते राहवे नमः) 8

9. (देवता - केतुःअधिदेवता - ब्रह्म

प्रत्यधिदेवता - चित्रगुप्तः)

ॐ केतुं कृण्वन्नकेतवे पेशो मर्या अपेशसे

समुषद्भिरजायथाः ॥ (TS 7.4.20.1)

ब्रह्मा देवानां पदवीः कवीना-मृषिर्विप्राणां महिषो मृगाणां

श्येनो गृद्ध्राणा स्वधितिर् वनाना सोमःवित्र मत्येति रेभन्न् ॥ (TS 3.4.11.1)

सचित्र चित्रं चितयन्त-मस्मे चित्रक्षत्र चित्रतमं ँवयोधां ।

न्द्रं रयिं पुरुवीरं बृहन्तं चन्द्र-चन्द्राभिर्-गृणते युवस्व ॥ (RV 6.6.7).

(ॐ अधिदेवता प्रत्यधिदेवता सहितेभ्यो भगवद्भ्यः केतुभ्यो नमः) 9

॥ ॐ आदित्यादि नवग्रह देवताभ्यो नमो नमः

(ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥)

18. दिक् पालका मन्त्राः

1. (देवता - इन्द्रः) (दिक् - पूर्वं) (TS 1.6.12.5)

त्रातारमिन्द्र-मवितार-मिन्द्र हवे हवे सुहव शूरमिन्द्रं

हुवे नु शक्रं पुरुहूत-मिन्द्रᳺ स्वस्ति नोघवा धात्विन्द्रः ॥ 1

2. (देवता-अग्नीः) (दिक्-दक्षिण पूर्वं/आग्नेय दिक्) (T.S.2.5.12.3)

त्वन्नो अग्ने वरुणस्य विद्वान् देवस्य हेडोऽव यासिसीष्ठाः ।

यजिष्ठो वह्नितम श्शोशुचानो विश्वा द्वेषाꣳसि प्रमुमुग्ध्यस्मत् ॥ 2

3. (देवता - यमः) (दिक् - दक्षिणं) (T.B.3.1.2.11)

सुगन्नः पन्थामभयं कृणोतु । यस्मिन्नक्षत्रे यम एति राजा

यस्मिन्नेन-मभ्यषिञ्चन्त देवाः । तदस्य चित्रꣳ हविषा यजाम ।

अप पाप्मानं भरणीर् भरन्तु ॥ 3

4. (देवता- निर्.ऋतिः) (दिक् - दक्षिण पश्चिमं) (TS 4.2.5.4)

असुन्वन्त-मयजमान-मिच्छ स्तेन-स्येत्यान् तस्कस्यान्वेषि ।

न्य-मस्म-दिच्छ सा तत्या नमो देवि निर्.ऋते तुभ्यमस्तु ॥ 4

5. (देवता- वरुणः) (दिक् - पश्चिमं) (TS 2.1.11.6)

तत्वा यामि ब्रह्मणा वन्दमान-स्तदाशास्ते यजमानो हविर्भिः

अहेडमानो वरुणेह बोद्ध्युरुशꣳ स मा न आयुः प्रमोषीः ॥ 5

6. (देवता - वायुः) (दिक् - उत्तर पश्चिमं) (T.B.2.8.1.2)

आ नो नियुद्भि-श्शतिनी-भिरध्वरं । सस्रिणीभि-रुपयाहि यज्ञं ।

वायोस्मिन्. हविषि मादयस्व ।

यूयं पात स्वस्ति-भिस्सदानः ॥ 6

7. (देवता - सोमः) (दिक् - उत्तरं) (T.B.2.4.2.7)

यꣳ सोम व्रते तव । मनस्तनूषु बिभ्रतः । प्रजावन्तो अशीमहि ॥ 7

8. (देवता - ईशानः) (दिक् - उत्तर पूर्वं) (RV.1.89.5)

तमीशानं जगत-स्तस्थु-षस्पतिं । धियं जिन्वमवसे हूमहे वयं ।

पूषा नो यथा वेद सामसद्वृधे रक्षिता पायु-रदब्ध-स्स्वस्तये ॥ 8

9. (देवता - ब्रह्मा) (दिक् - ऊद्‌र्ध्व्ं Skywards) (RV.8.63.1.2)

स्मे रुद्रा मेहना पर्वतासो वृत्रहत्ये भरहूतौ सजोषाः

यश्शंसते स्तुवते धायिज्र इन्द्रज्येष्ठा अस्मा अवन्तु देवाः ॥ 9

10. (देवता - विष्णुः) [दिक् - अधरं (पाताळं)] (TA. 6.1.10)

स्योना पृथिवि भवाऽनृक्षरा निवेशनी । यच्छाश्शर्मप्रथाः ॥ 10

19. नक्षत्र सूक्तं Starting frOm TB 3.1.1, for itEm nO. 1 to 40

19.1 नक्षत्रं - कृत्तिका देवता - अग्निः

ग्निनः पातु कृत्तिकाः । नक्षत्रं देवमिन्द्रियं ।

दमासां- ँविचक्षणं । हविरासन् जुहोतन ।

यस्य भान्तिश्मयो यस्य केतवः । यस्येमा विश्वा भुवनानि सर्वा

स कृत्तिका भिरभि-सं ँवसानः । अग्निर्नो देवस्सुविते दधातु ॥ 1

19.2 नक्षत्रं - रोहिणी देवता - प्रजापतिः

प्रजापते रोहिणी वेतु पत्नी । विश्वरूपा बृहती चित्रभानुः ।

सा नोज्ञस्य सुविते दधातु । यथा जीवेम शरदस्सवीराः ।

रोहिणी देव्युदगात् पुरस्तात् । विश्वा रूपाणि प्रतिमोदमाना ।

प्रजापतिꣳ हविषाद्‌र्धयन्ती । प्रिया देवाना-मुपयातु यज्ञं ॥ 2

19.3 नक्षत्रं - मृगशीर्.षः देवता - सोमः

सोमो राजा मृगशीर्.षेण आगन्न् । शिवं नक्षत्रं प्रियमस्य धाम

प्यायमानो बहु॒॒धा जनेषु । रेतः प्रजां ँयजमाने दधातु ।

यत्ते नक्षत्रं मृगशीर्.षमस्ति । प्रियꣳ राजन् प्रियतमं प्रियाणां

तस्मै ते सोम हविषा विधेम । शन्न एधि द्विपदे शंचतुष्पदे ॥ 3

19.4 नक्षत्रं - आर्द्रा देवता - रुद्रः

र्द्रया रुद्रः प्रथमा न एति । श्रेष्ठो देवानां पतिरघ्नियानां

नक्षत्रमस्य हविषा विधेम । मा नः प्रजाꣳ रीरिषन् मोत वीरान् ।

हेती रुद्रस्य परिणो वृणक्तु । आर्द्रा नक्षत्रं जुषताꣳ हविर्नः

प्रमुञ्चमानौ दुरितानि विश्वा । अपाघशꣳ सन्नु-दतामरातिं ॥ 4

19.5 नक्षत्रं - पुनर्वसु देवता - अदितिः

पुनर्नो देव्यदिति-स्पृणोतु । पुनर्वसू नः पुनरेतां ँयज्ञं ।

पुनर्नो देवा अभियन्तु सर्वे । पुनः पुनर्वो हविषा यजामः ।

वा न देव्य-दितिरनर्वा । विश्वस्य भर्त्री जगतः प्रतिष्ठा ।

पुनर्वसू हविषाद्‌र्धयन्ती । प्रियं देवाना-मप्येतु पाथः ॥ 5

19.6 नक्षत्रं - पुष्यः देवता - बृहस्पतिः

बृहस्पतिः प्रथमञ्जायमानः । तिष्यं नक्षत्रमभि संबभूव ।

श्रेष्ठो देवानां पृतनासु जिष्णुः । दिशो नु सर्वा अभयन्नो अस्तु ।

तिष्यः पुरस्तादुत मद्ध्यतो नः । बृहस्पतिर् नः परिपातु पश्चात् ।

बाधे तान् द्वेषो अभयं कृणुतां । सुवीर्यस्य पतयस्स्याम ॥ 6

19.7 नक्षत्रं -आश्रेषं देवता - सर्पाः

दꣳ सर्पेभ्योविरस्तु जुष्टं । आश्रेषा येषा मनुयन्ति चेतः

ये अन्तरिक्षं पृथिवीं-क्षियन्ति । तेन स्सर्पासो हवमागमिष्ठाः ।

ये रोने सूर्यस्यापिर्पाः । ये दिवं देवी-मनुञ्चरन्ति ।

येषामाश्रेषा अनुयन्ति कामं । तेभ्य-स्सर्पेभ्यो मधु-मज्जुहोमि ॥ 7

19.8 नक्षत्रं - मघा देवता - पितरः

उपहूताः पितरो ये मघासु । मनोजवस-स्सुकृत-स्सुकृत्याः ।

ते नो नक्षत्रे हवमागमिष्ठाः । स्वधाभिर् यज्ञं प्रयतं जुषन्तां ।

ये अग्निदग्धा येऽनग्नि-दग्धाः । येऽमुल्लोकं पितरः क्षियन्ति

याᳺश्च विद्मयाꣳ उ न प्रविद्म । मघासुज्ञꣳ सुकृतं जुषन्तां ॥ 8

19.9 नक्षत्रं - पूर्वफल्गुनी देवता - अर्यमा

गवां पतिः फल्गुनी-नामसि त्वं । तदर्यमन् वरुण मित्र चारु

तन्त्वायꣳ सनितारꣳ सनीनां । जीवा जीवन्तमुप सं ँविशेम ।

येनेमा विश्वा भुवनानि सञ्जिता । यस्य देवा अनुस ँय्यन्ति चेतः

र्यमा राजाऽजरस्तु विष्मान् । फल्गुनीना-मृषभो रोरवीति ॥ 9

19.10 नक्षत्रं - उत्तर फल्गुनी देवता - भगः

श्रेष्ठो देवानां भगवो भगासि । तत्त्वा विदुः फल्गुनी-स्तस्य वित्तात् ।

स्मभ्यं-क्षत्रमजरꣳ सुवीर्यं । गोमदश्व-वदुपसन्नु-देह ।

भगोह दाता भग इत्प्रदाता । भगो देवीः फल्गुनी-राविवेश ।

भगस्येत्तं प्रवं गमेम । यत्र देवै-स्समादं मदेम ॥ 10

19.11 नक्षत्रं - हस्तः देवता - सविता

आयातु देव-स्सवितो पयातु । हिण्ययेन सुवृता रथेन ।

वह. हस्तꣳ सुभगं ँविद्मनापसं । प्रयच्छन्तं पपुरिं पुण्यमच्छ

हस्तः प्रयच्छ त्वमृतं वसीयः । दक्षिणेन प्रतिगृभ्णीम एनत् ।

दातार-मद्य सविता विदेय । यो नो हस्ताय प्रसुवातिज्ञं ॥ 11

19.12 नक्षत्रं - चित्रा देवता - त्वष्टा

त्वष्टा नक्षत्र-मभ्येति चित्रां । सुभꣳ ससं- ँयुवतिꣳ रोचमानां ।

निवेशय-न्नमृतान् मर्त्याᳺश्च । रूपाणि पिशन् भुवनानि विश्वा

तन्नस्त्वष्टा तदु चित्रा विचष्टां । तन्नक्षत्रं भूरिदा अस्तु मह्यं

तन्नः प्रजां ँवीरवतीꣳ सनोतु । गोभिर्नो अश्वै-स्समनक्तु यज्ञं ॥ 12

19.13 नक्षत्रं - स्वाती देवता - वायुः

वायुर् नक्षत्र-मभ्येति निष्ट्यां । तिग्मश्रृंगो वृषभो रोरुवाणः ।

मीरयन् भुवना मातरिश्वा । अप द्वेषाꣳसि नुदतामरातीः ।

तन्नो वायस्तदु निष्ट्या श्रृणोतु । तन्नक्षत्रं भूरिदा अस्तु मह्यं

तन्नो देवासो अनु जानन्तु कामं । यथा तरेम दुरितानि विश्वा ॥ 13

19.14 नक्षत्रं - विशाखा देवता - इन्द्राग्नी

दूरमस्मच्छत्रवो यन्तु भीताः । तदिन्द्राग्नी कृणुतां तद् विशाखे ।

तन्नो देवा अनुमदन्तु यज्ञं । पश्चात् पुरस्ता-दभयन्नो अस्तु ।

नक्षत्राणा-मधिपत्नी विशाखे । श्रेष्ठा-विन्द्राग्नी भुवनस्य गोपौ ।

विषू-श्शत्रूनपबाधमानौ । अपक्षुध-न्नुदतामरातिं ॥ 14

19.15 पौर्णमासि

पूर्णा पश्चादुत पूर्णा पुरस्तात् । उन्मद्ध्यतः पौर्णमासी जिगाय ।

तस्यां देवा अधि सं ँवसन्तः । उत्तमे नाकह मादयन्तां ।

पृथ्वी सुवर्चा युवति-स्सजोषाः । पौर्णमास्युदगा-च्छोभमाना ।

प्याययन्ती दुरितानि विश्वा । उरुं दुहां य ँजमानाय यज्ञं ॥ 15

19.16 नक्षत्रं - अनूराधा देवता - मित्रः

द्ध्यास्मव्यैर् नमसोप-सद्य । मित्रं देवं मित्रधेयन्नो अस्तु ।

नूराधान्. हविषार्द्धयन्तः । शतं जीवेम शरदस्सवीराः ।

चित्रं-नक्षत्र-मुदगात् पुरस्तात् । अनूराधा स इति यद् वदन्ति ।

तन्मित्र एति पथिभि र्देवयानैः । हिण्ययैर् विततै-रन्तरिक्षे ॥ 16

19.17 नक्षत्रं - ज्येष्ठा देवता - इन्द्रः

इन्द्रो ज्येष्ठा मनु नक्षत्रमेति । यस्मिन् वृत्रं ँवृत्र तूर्येतार

तस्मिन् वय-ममृतं दुहानाः । क्षुधन्तरेम दुरितिं दुरिष्टिं ।

पुन्दराय वृषभाय धृष्णवे । अषाढाय सहमानाय मीढुषे

इन्द्राय ज्येष्ठा मधुद्दुहाना । उरुं कृणोतु यजमानाय लोकं ॥ 17

19.18 नक्षत्रं - मूलं देवता - प्रजापतिः

मूलं प्रजां वीरवतीं ँविदेय । पराच्येतु निर्.ऋतिः पराचा ।

गोभिर् नक्षत्रं पशुभि-स्समक्तं । अहर् भूयाद् यजमानाय मह्यं

अहर्नो अद्य सुविते दधातु । मूलं नक्षत्रमिति यद् वदन्ति ।

पराचीं ँवाचा निर्.ऋतिं नुदामि । शिवं प्रजायै शिवमस्तु मह्यं ॥ 18

19.19 नक्षत्रं - पूर्वाषाढा देवता - आपः

या दिव्या आपः पयसा संबभूवुः । या अन्तरिक्ष उत पार्त्थिवीर्याः ।

यासामषाढा अनुयन्ति कामं । ता न आपः शᳺ स्योना भवन्तु ।

याश्च कूप्या याश्च नाद्या-स्समुद्रियाः । याश्च वैशन्तीरुत प्राचीर्याः ।

यासामषाढा मधुक्षयन्ति । ता न आपः शᳺ स्योना भवन्तु ॥ 19

19.20 नक्षत्रं - उत्तराषाढा देवता - विश्वेदेवः

तन्नो विश्वे उप श्रृण्वन्तु देवाः । तदषाढा अभिसं ँयन्तु यज्ञं ।

तन्नक्षत्रं प्रथतां पशुभ्यः । कृषिर्-वृष्टिर् यजमानाय कल्पतां ।

शुभ्राः कन्या युवतय-स्सुपेशसः । कर्मकृत-स्सुकृतो वीर्यावतीः ।

विश्वान् देवान्. हविषार्द्धयन्तीः ।

षाढाः काम मुपयान्तु यज्ञं ॥ 20

19.21 नक्षत्रं - अभिजित् देवता - ब्रह्मा

यस्मिन् ब्रह्माभ्यजथ् सर्वमेतत् । अमुञ्च लोक मिदमू सर्वं

तन्नो नक्षत्र-मभिजिद् विजित्य । श्रियं दधात्व-हृणीयमानं ।

भौ लोकौ ब्रह्मणा सञ्जितेमौ । तन्नो नक्षत्र-मभिजिद् विचष्टां ।

तस्मिन् वयं पृतना स्संजयेम । तन्नो देवासो अनुजानन्तु कामं ॥ 21

19.22 नक्षत्रं - श्रवणं देवता - विष्णुः

शृण्वन्ति श्रोणा-ममृतस्य गोपां । पुण्यामस्या उपशृणोमि वाचं

हीं देवीं विष्णुपत्नी मजूर्यां । प्रतीची मेनाꣳ हविषा यजामः ।

त्रेधा विष्णु-रुरुगायो विचक्रमे । महीं दिवं पृथिवी-मन्तरिक्षं ।

तच्छ्रोणैति श्रव-इच्छमाना । पुण्य श्लोकं ँयजमानाय कृण्वती ॥ 22

19.23 नक्षत्रं - श्रविष्टा देवता - वसवः

ष्टौ देवा वसवस्सोम्यासः । चतस्रो देवी रजराः श्रविष्ठाः ।

ते यज्ञं पान्तु रजसः परस्तात् । सं ँवथ्सरीण-ममृतᳺ स्वस्ति ।

ज्ञं नः पान्तु वसवः पुरस्तात् । दक्षितो-ऽभियन्तु श्रविष्ठाः ।

पुण्यन्नक्षत्रमभि सं ँविशाम । मा नो अराति-रघश सागन्न् ॥ 23

19.24 नक्षत्रं - शतभिषक् देवता - वरुणः

क्षत्रस्य राजा वरुणोऽधिराजः । नक्षत्राणाꣳ शतभिग् वसिष्ठः ।

तौ देवेभ्यः कृणुतो दीर्घमायः । शतꣳ सहस्रा भेषजानि धत्तः ।

ज्ञन्नो राजा वरु उपयातु । तन्नो विश्वेभिस ँय्यन्तु देवाः ।

तन्नो नक्षत्रꣳ शतभिषग् जुषाणं । दीर्घमायुः प्रतिरद् भेषजानि ॥ 24

19.25 नक्षत्रं - पूर्वप्रोष्ठपदा देवता - अजयेकपादः

ज एकपा- दुदगात् पुरस्तात् । विश्वा भूतानि प्रति मोदमानः ।

तस्य देवाः प्रवं ँयन्ति सर्वे । प्रोष्ठदासोमृतस्य गोपाः ।

विभ्राजमान-स्समिधान उग्रः । आऽन्तरिक्ष-मरुहद-गन्द्यां ।

तꣳ सूर्यं देव-मजमेकपादं । प्रोष्ठदासो अनुयन्ति सर्वे ॥ 25

19.26 नक्षत्रं - उत्तरप्रोष्ठपदा देवता - अहिर्बुद्ध्नियः

अहिर् बुद्ध्नियः प्रथमान एति । श्रेष्ठो देवानामुत मानुषाणां ।

तं ब्राह्मणा-स्सोपा-स्सोम्यासः । प्रोष्ठदासोभिरक्षन्ति सर्वे

त्वार एकभि कर्म देवाः । प्रोष्ठदास इति यान्. वदन्ति ।

ते बुद्धनियं परिषद्यᳺ स्तुवन्तः । अहिꣳ रक्षन्ति नमसोप सद्य ॥ 26

19.27 नक्षत्रं - रेवती देवता - पूषा

पूषा रेवत्यन्वेति पन्थां । पुष्टिपती पशुपा वाजबस्त्यौ ।

मानिव्या प्रयता जुषाणा । सुगैर्नो यानैरुपयातां ँयज्ञं ।

क्षुद्रान् पशून् रक्षतु रेवती नः । गावो नो अश्वा अन्वेतु पूषा ।

अन्न रक्षन्तौ बहु॒॒धा विरूपं । वाजꣳ सनुतां ँयजमानाय यज्ञं ॥ 27

19.28 नक्षत्रं - अश्विनी देवता - अश्विनी देव

तदश्विना-वश्वयुजो-पयातां । शुभङ्गमिष्ठौ सुयमेभिरश्वैः

स्वन्नक्षत्रꣳ हविषा यजन्तौ । मद्ध्वा-संपृक्तौ यजुषा समक्तौ ।

यौ देवानां भिषजौ हव्यवाहौ । विश्वस्य दूता-वमृतस्य गोपौ ।

तौ नक्षत्रं-जुजुषाणो-पयातां । नमोऽश्विभ्यां कृणुमो-ऽश्वग्युभ्यां ॥ 28

19.29 नक्षत्रं - अपभरणी देवता - यमः

अप पाप्मानं भरणीर् भरन्तु । तद् यमो राजा भगवा. विचष्टां ।

लोकस्य राजा महतो महान्. हि । सुगन्नः पन्थामभयं कृणोतु ।

यस्मिन् नक्षत्रे यम एति राजा । यस्मिन्नेन-मभ्यषिञ्चन्त देवाः ।

तदस्य चित्रꣳ हविषा यजाम । अप पाप्मानं भरणीर् भरन्तु ॥ 29

19.30 अमावासि

निवेशनी सङ्गमनी वसूनां ँविश्वा रूपाणि वसून्या-वेशयन्ती ।

स्र-पोषꣳ सुभगा रराणा सा न आगन् वर्चसा सं ँविदाना ।

यत्ते देवा अदधुर् भागधेय-ममावास्ये सं ँवसन्तो महित्वा ।

सा नोज्ञं पिपृहि विश्ववारे रयिन्नो धेहि सुभगे सुवीरं ॥ 30

Optional Additional Chanting (31 to 40)

19.31 चन्द्रमा

नवो नवो भवति जायमानोऽह्नां केतु-रुषसा मेत्यग्रे

भागं देवेभ्यो विदधात्यायन् प्रचन्द्रमास्तिरति दीर्घमायुः

यमादित्या अशुमाप्याययन्ति यमक्षि-मक्षितयः पिबन्ति ।

तेन नो राजा वरुणो बृहस्पति राप्याययन्तु भुवनस्य गोपाः ॥ 31

19.32 अहो रात्र

ये विरूपे समनसा सं ँव्ययन्ती । समानं तन्तुं परिता-तनाते

विभू प्रभू अनुभू विश्वतो हुवे । ते नो नक्षत्रे हवमाग-मेतं ।

यं देवी ब्रह्मणा संवि ँदानाः । सुरत्नासो देववीतिं दधानाः ।

होरात्रे हविषार्द्धयन्तः । अति पाप्मान-मतिमुक्त्या गमेम ॥ 32

19.33 उषा

प्रत्युव दृश्यायती । व्युच्छन्ती दुहिता दिवः ।

पो मही वृणुते चक्षुषा । तमो ज्योतिष्‌कृणोति सूनरी

उदु स्त्रियास्सचते सूर्यः । स चाद्यन्नक्षत्र मर्चिमत् ।

त वेदुषो व्युषि सूर्यस्य च । संभक्तेन गमेमहि ॥ 33

19.34 नक्षत्रः

तन्नो नक्षत्र मर्चिमत् । भानुमत्तेजच्छरत् ।

उपज्ञ-मिहागमत् । प्रनक्षत्राय देवाय । इन्द्रायेन्दुꣳ हवामहे ।

स न स्सविता सुवथ् सनिं । पुष्टिदां ँवीरवत्तमं ॥ 34

19.35 सूर्यः

उदुत्यं जातवेदसं देवं ँवहन्ति केतवः । दृशे विश्वा सूर्यं

चित्रं देवाना मुदगादनीकं चक्षुर् मित्रस्य वरुणस्याग्नेः ।

आऽप्रा द्यावापृथिवी अन्तरिक्ष सूर्यत्मा जगतस्तस्थुषश्च ॥ 35

19.36 अदितिः

अदितिर्न उरुष्य-त्वदितिः शर्म यच्छतु । अदितिः पात्वꣳ हसः।

हीमूषु मातरꣳ सुव्रताना-मृतस्य पत्नी मवसे हुवेम ।

तुविक्षत्रा-मजरन्ती मुरूचीꣳ सुशर्मा-मदितिꣳ सुप्रणीतिं ॥ 36

19.37 विष्णुः

दं ँविष्णुर् विचक्रमे त्रेधा निदधे पदं । समूढमस्य पाꣳ सुरे ।

प्रतद्विष्णुस् स्तवते वीर्याय । मृगो न भीमः कुरो गिरिष्ठाः ।

यस्योरुषु त्रिषु विक्रमणेषु । अधिक्षियन्ति भुवनानि विश्वा ॥ 37

19.38 अग्निः

ग्निर् मूद्‌र्धा दिवः ककुत्पतिः पृथिव्या अयं ।

पाꣳ रेताꣳसि जिन्वति ।

भुवोज्ञस्य रजसश्च नेता यत्रा नियुद्भिः सचसे शिवाभिः

दिवि मूद्‌र्धानं दधिषे सुवर्.षां जिह्वामग्ने चकृषे हव्यवाहं ॥ 38

19.39 अनुमती

अनुनोऽद्यानुमतिर् यज्ञं देवेषु मन्यतां ।

ग्निश्च हव्यवाहनो भवतां दाशुषे मयः

अन्विदनुमते त्वं मन्यासै शंच नः कृधि ।

क्रत्वे दक्षाय नो हिनु प्रण आयूꣳषि तारिषः ॥ 39

19.40 हव्यवाहः (अग्निः)

व्यवाहमभि-मातिषाहं । रक्षोहणं पृतनासु जिष्णुं ।

ज्योतिष्मन्तं दीद्यतं पुरन्धिं । अग्निᳺ स्विष्ट कृतमाहुवेम ।

स्विष्ट मग्ने अभितत् पृणाहि । विश्वा देव पृतना अभिष्य ।

रुन्नः पन्थां प्रदिशन् विभाहि । ज्योतिष्मद्धेह्य जरन्न आयुः ॥ 40

20. शान्ति पञ्चकं TA 5.1.1

ॐ शन्नो मित्रः शं ँवरुणः । शन्नो भवत्वर्यमा ।

शन्न इन्द्रो बृहस्पतिः । शन्नो विष्णुरुरुक्रमः ।

नमो ब्रह्मणे । नमस्ते वायो ।

त्वमेव प्रत्यक्षं ब्रह्मासि । त्वमेव प्रत्यक्षं ब्रह्म वदिष्यामि ।

तं ँवदिष्यामि । सत्यं ँवदिष्यामि ।

तन्मामवतु । तद्वक्तारमवतु । अवतु मां । अवतु वक्तारं ॥ 1

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

TA 5.12.1

ॐ शन्नो मित्रः शं ँवरुणः । शन्नो भवत्वर्यमा ।

शन्न इन्द्रो बृहस्पतिः । शन्नो विष्णुरुरुक्रमः । नमो ब्रह्मणे ।

नमस्ते वायो । त्वमेव प्रत्यक्षं ब्रह्मासि । त्वामेव प्रत्यक्षं ब्रह्मावादिषं ।

तमवादिषं । सत्यमवादिषं । तन्मामावीत् । तद्वक्तारमावीत् ।

आवीन्मां । आवीद्वक्तारं ॥ 2

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

TA 5.13.1

ॐ सह नाववतु । सह नौ भुनक्तु । सह वीर्यं करवावहै ।

तेस्विना-वधीतमस्तु मा विद्विषावहै ॥ 3

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

TA 7.1.1

नमो वाचे या चोदिता या चानुदिता तस्यै वाचे नमो

नमो वाचे नमो वाचस्पतये नम ऋषिभ्यो मन्त्रकृद्भ्यो मन्त्रपतिभ्यो

मा मामृषयो मन्त्रकृतो मन्त्रपतयः परादुर्मा-ऽहमृषीन् मन्त्रकृतो

मन्त्रपतीन् परादां ँवैश्वदेवीं ँवाचमुद्यासꣳ शिवा मदस्ताञ्जुष्टां

देवेभ्यः शर्म मे द्यौः शर्म पृथिवी शर्म विश्वमिदं जगत् ।

शर्मन्द्रश्च सूर्यश्च शर्म ब्रह्म प्रजापती ।

भूतं ँवदिष्ये भुवनं ँवदिष्ये तेजो वदिष्ये यशो वदिष्ये तपो वदिष्ये

ब्रह्म वदिष्ये सत्यं ँवदिष्ये तस्माहमिद-मुस्तर-मुपस्तृण

उपस्तरणं मे प्रजायै पशूनां भूयादुपस्तरणमहं प्रजायै पशूनां

भूयासं प्राणापानौ मृत्योर्मापातं प्राणापानौ मा मा हासिष्टं मधु

मनिष्ये मधु जनिष्ये मधु वक्ष्यामि मधु वदिष्यामि मधुमतीं देवेभ्यो

वाचमुद्यासꣳ शुश्रूषेण्यां मनुष्येभ्यस्तं मा देवा अवन्तु

शोभायै पितरो ऽनुमदन्तु ॥ 4

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

ॐ तच्छं ँयोरावृणीमहे । गातुं ँयज्ञाय । गातुं ँयज्ञपतये ।

दैवी स्वस्तिरस्तु नः । स्वस्तिर्-मानुषेभ्यः ।

द्‌र्ध्वं जिगातु भेषजं । शन्नो अस्तु द्विपदे । शं चतुष्पदे ॥ 5

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

21. रुद्र नमकं TS 2.3.14.3

ॐ । गणानान्त्वा गणपतिꣳ हवामहे कविं कवीना-मुमश्रवस्तमं ।

ज्येष्ठ॒॒राजं ब्रह्मणां ब्रह्मणस्पत आनश्शृण्वन्नू॒॒तिभिः सीद सादनं ॥

श्री महागणपतये नमः ॥

TS 4.7.3.1

शं च मे , मयश्च मे, प्रियं च मे, ऽनुकामश्च मे,

कामश्च मे , सौमनसश्च मे, भद्रं च मे, श्रेयश्च मे,

वस्यश्च मे, यशश्च मे, भगश्च मे, द्रविणं च मे,

न्ता च मे, धर्ता च मे, क्षेमश्च मे, धृतिश्च मे,

विश्वं च मे, महश्च मे, सं ँविच्च मे, ज्ञात्रञ्च मे,

सूश्च मे, प्रसूश्च मे, सीरं च मे, लयश्च म,

तं च मे, ऽमृतं च मे, ऽयक्ष्मं च मे , ऽनामयच्च मे,

जीवातुश्च मे, दीर्घायुत्वं च मे, ऽनमित्रं च मे, ऽभयं च मे,

सुगं च मे, शयनं च मे, सूषा च मे, सुदिनं च मे ॥

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

(TS 4.5.1 - 4.5.11)

प्रथमोऽनुवाकः

ॐ नमो भगवते रुद्राय ॥

ॐ नमस्ते रुद्र मन्यवतो त इषवे नमः

नमस्ते अस्तु धन्वने बाहुभ्यामुत ते नमः । 1.1

या त इषुः शिवतमा शिवं बभूव ते धनः

शिवा शव्या या तव तया नो रुद्र मृडय । 1.2

या ते रुद्र शिवा तनूरघोरा ऽपापकाशिनी ।

तया नस्तनुवा शन्तमया गिरिशन्ता-भिचाकशीहि । 1.3

यामिषुं गिरिशन्त हस्ते बिभर्ष्यस्तवे ।

शिवाङ्गिरित्र ताङ्कुरु मा हिꣳसीः॒॒ पुरुषं जगत् । 1.4

शिवेन वचसा त्वा गिरिशाच्छा वदामसि ।

यथास्सर्वमि-ज्जगद यक्ष्मꣳ सुमना असत् । 1.5

अद्ध्यवोचदधि-वक्ता प्रमो दैव्यो भिषक् ।

अहीᳺश्च॒॒ सर्वान् जभंयन् थ्सर्वाश्च यातु धान्यः । 1.6

सौ यस्ताम्रो अरुण उत बभृस्सुङ्गलः

ये चेमाꣳ रुद्रा अभितो दिक्षु श्रिताः सहस्रशो ऽवैषा हेड ईमहे । 1.7

सौ यो ऽवसर्पति नीलग्रीवो विलोहितः ।

तैनं गोपा अदृशन्-नदृशन्-नुदहार्यः

तैनं- ँविश्वा भूतानि स दृष्टो मृडयाति नः । 1.8

नमो अस्तु नीलग्रीवाय सहस्राक्षाय मीढुषे

अथो ये अस्य सत्वानोऽहं तेभ्यो ऽकरन्नमः ।1.9

प्रमुञ्च धन्व- स्त्वमुभयो-रार्त्नियोर्ज्यां ।

याश्च ते हस्त इषवः परा ता भगवो वप । 1.10

तत्य धनुस्त्वꣳ सहस्राक्ष शतेषुधे ।

निशीर्यल्यानां मुखा शिवो नः सुमना भव । 1.11

विज्यं धनुः कपर्दिनो विशल्यो बाणवाꣳ उत ।

अनेशन्नस्येषव आभुरस्य निषङ्गथिः । 1.12

या ते हेतिर्-मीढुष्टम हस्तेभूव ते धनुः

तयाऽस्मान् विश्वत स्त्वमक्ष्मया परिब्भुज । 1.13

नमस्ते अस्त्वायुधाया-नातताय धृष्णवे

भाभ्यामुत ते नमो बाहुभ्यां तव धन्वने । 1.14

परि ते धन्वनो हेतिरस्मान् वृणक्तु विश्वतः

अथो य इषुधिस्तवारे अस्मन्निधेहि तं ॥1 (1.15)

नमस्ते अस्तु भगवन् विश्वेश्वराय महादेवाय त्र्यंबकाय त्रिपुरान्तकाय

त्रिकाग्नि-कालाय कालाग्नि-रुद्राय नीलकण्ठाय मृत्युञ्जयाय

सर्वेश्वराय सदाशिवाय (शङ्कराय) श्रीमन्-महादेवाय नमः

द्वितीयोऽनुवाकः

नमो हिरण्य बाहवे सेनान्ये दिशांच पतये नमो 2.1

नमो वृक्षेभ्यो हरिकेशेभ्यः पशूनां पतये नमो 2.2

नमस्सस्पिञ्जराय त्विषीमते पथीनां पतये नमो 2.3

नमो बभ्लुशाय विव्याधिने-ऽन्नानां पतये नमो 2.4

नमो हरिकेशा-योपवीतिने पुष्टानां पतये नमो 2.5

नमोवस्य हेत्यै जगतां पतये नमो 2.6

नमो रुद्राया-तताविने क्षेत्राणां पतये नमो 2.7

नमः सूताया-हन्त्याय वनानां पतये नमो 2.8

नमो रोहिताय स्थपतये वृक्षाणां पतये नमो 2.9

नमोन्त्रिणे वाणिजाय कक्षाणां पतये नमो 2.10

नमो भुवन्तये वारिवस्कृता-यौषधीनां पतये नमो 2.11

नमच्चैर्-घोषाया क्रन्दयते पत्तीनां पतये नमो 2.12

नमः कृथ्स्नवीताय धावते सत्त्वनां पतये नमः ॥ 2 (2.13)

तृतीयोऽनुवाकः

नम स्सहमानाय निव्याधिन आव्याधिनीनां पतये नमो 3.1

नमः ककुभाय निषङ्गिणे स्तेनानां पतये नमो 3.2

नमो निषङ्गिण इषुधिमते तस्कराणां पतये नमो 3.3

नमो वञ्चते परिवञ्चते स्तायूनां पतये नमो 3.4

नमो निचेरवे परिचरायारण्यानां पतये नमो 3.5

नमः सृकाविभ्यो जिघाꣳसद्भ्यो मुष्णतां पतये नमो 3.6

नमो ऽसिमद्भ्यो नक्तं चरद्भ्यः प्रकृन्तानां पतये नमो 3.7

नम उष्णीषिणे गिरिचराय कुलुञ्चानां पतये नमो 3.8

नम इषुमद्भ्यो धन्वाविभ्यश्च वो नमो 3.9

नम आतन्वानेभ्यः प्रतिदधानेभ्यश्च वो नमो 3.10

नमयच्छद्भ्यो विसृजद्भ्यश्च वो नमो 3.11

नमोऽस्यद्भ्यो विद्ध्यद्भ्यश्च वो नमो 3.12

नम आसीनेभ्यः शयानेभ्यश्च वो नमो 3.13

नमस्स्वपद्भ्यो जाग्रद्भ्यश्च वो नमो 3.14

नमस्तिष्ठद्भ्यो धावद्भ्यश्च वो नमो 3.15

नमस्सभाभ्य स्सभापतिभ्यश्च वो नमो 3.16

नमो अश्वेभ्यो ऽश्वपतिभ्यश्च वो नमः ॥ 3 ॥ 3.17

चतुर्त्थोऽनुवाकः

नम आव्याधिनीभ्यो विविद्ध्यन्तीभ्यश्च वो नमो 4.1

नम उगणाभ्य स्तृꣳहतीभ्यश्च वो नमो 4.2

नमो गृथ्सेभ्यो गृथ्सपतिभ्यश्च वो नमो 4.3

नमो व्रातेभ्यो व्रातपतिभ्यश्च वो नमो 4.4

नमोणेभ्योणपतिभ्यश्च वो नमो 4.5

नमो विरूपेभ्यो विश्वरूपेभ्यश्च वो नमो 4.6

नमोहद्भ्यः क्षुल्लकेभ्यश्च वो नमो 4.7

नमोथिभ्यो ऽरथेभ्यश्च वो नमो 4.8

नमो रथेभ्यो रथपतिभ्यश्च वो नमो 4.9

नमः सेनाभ्य स्सेनानिभ्यश्च वो नमो 4.10

नमः क्षत्तृभ्य स्संग्रहीतृभ्यश्च वो नमो 4.11

नमस्तक्षभ्यो रथकारेभ्यश्च वो नमो 4.12

नमः कुलालेभ्यः कर्मारेभ्यश्च वो नमो 4.13

नमः पुञ्जिष्टेभ्यो निषादेभ्यश्च वो नमो 4.14

नम इषुकृद्भ्यो धन्वकृद्भ्यश्च वो नमो 4.15

नमो मृगयुभ्य श्श्वनिभ्यश्च वो नमो 4.16

नमः श्वभ्य श्श्वपतिभ्यश्च वो नमः ॥ 4 4.17

पञ्चमोऽनुवाकः

नमोवाय च रुद्राय नमश्शर्वाय च पशुपतये च

नमो नीलग्रीवाय च शितिकण्ठाय च नमः कपर्दिने व्युप्तकेशाय च

नम स्सहस्राक्षाय च शतधन्वने च नमो गिरिशाय च शिपिविष्टाय

नमो मीढुष्टमाय चेषुमते च नमो ह्रस्वाय च वामनाय

नमो बृहते च वर्.षियसे च नमो वृद्धाय च सम् ँवृद्ध्वने च

नमो अग्रियाय च प्रथमाय नमशवे चाजिराय

नमः शीघ्रियाय च शीभ्याय च नमर्म्याय चावस्वन्याय च

नमः स्रोतस्याय च द्वीप्याय च ॥ 5

षष्ठोऽनुवाकः

नमो ज्येष्ठाय च कनिष्ठाय नमः पूर्वजाय चापरजाय

नमो मद्ध्यमाय चापगल्भाय नमो जघन्याय च बुद्ध्नियाय च

नमस्सोभ्याय च प्रतिसर्याय च नमो याम्याय च क्षेम्याय च

नम उर्वर्याय च खल्याय च नमश्श्लोक्याय चावसान्याय च

नमो वन्याय च कक्ष्याय च नमश्श्रवाय च प्रतिश्रवाय

नमशुषेणाय चाशुरथाय च नमः शूराय चावभिन्दते च

नमोर्मिणे च वरूथिने नमो बिल्मिने च कवचिने

नमः शृताय च शृतसेनाय च ॥ 6

सप्तमोऽनुवाकः

नमो दुन्दुभ्याय चाहनन्याय च नमो धृष्णवे च प्रमृशाय

नमो दूताय प्रहिताय च नमो निषङ्गिणे चेषुधिमते

नम स्तीक्ष्णेषवे चायुधिने नमः स्वायुधाय च सुधन्वने च

नमस्सृत्याय च पथ्याय च नमः काट्याय च नीप्याय च

नमः सूद्याय च सरस्याय च नमो नाद्याय च वैशन्ताय

नमः कूप्याय चावट्याय च नमो वर्ष्याय चावर्ष्याय

नमो मेघ्याय च विद्युत्याय च नमद्ध्रियाय चातप्याय च

नमो वात्याय च रेष्मियाय च नमो वास्तव्याय च वास्तुपाय च ॥ 7

अष्टमोऽनुवाकः

नमः सोमाय च रुद्राय नमस्ताम्राय चारुणाय

नमश्शङ्गाय च पशुपतये च नमग्राय च भीमाय

नमो अग्रेवधाय च दूरेवधाय नमोन्त्रे च हनीयसे च

नमो वृक्षेभ्यो हरिकेशेभ्यो

नमस्ताराय

नमश्शभंवे च मयोभवे

नमश्शङ्कराय च मयस्कराय नमश्शिवाय च शिवतराय च

नमस्तीर्थ्याय च कूल्याय च नमः पार्याय चावार्याय च

नमः प्रतरणाय चोत्तरणाय च नम आतार्याय चालाद्याय च

नमश्शष्प्याय च फेन्याय च नमः सिकत्याय च प्रवाह्याय च ॥ 8

नवमोऽनुवाकः

नम इरिण्याय च प्रपथ्याय च नमः किꣳशिलाय क्षयणाय च

नमः कपर्दिने च पुलस्तये नमो गोष्ठ्याय च गृह्याय च

नम स्तल्प्याय च गेह्याय च नमः काट्याय च गह्वरेष्ठाय

नमो ह्रदय्याय च निवेष्प्याय च नमः पाꣳसव्याय च रजस्याय च

नमः शुष्क्याय च हरित्याय च नमो लोप्याय चोलप्याय च

नमर्व्याय च सूर्म्याय च नमःर्ण्याय च पर्णशद्याय च

नमोऽपगुरमाणाय चाभिघ्नते च नम आक्खिदते च प्रक्खिदते च

नमो वः किरिकेभ्यो देवाना हृदयेभ्यो नमो विक्षीणकेभ्यो

नमो विचिन्वत्केभ्यो नम आनिर्.हतेभ्यो नम आमीवत्केभ्यः ॥ 9

दशमोऽनुवाकः

द्रापे अन्धसस्पते दरिद्रन्नीललोहित ।

षां पुरुषाणामेषां पशूनां मा भे र्माऽरो मो एषां किञ्चनाममत् । 10.1

या ते रुद्र शिवा तनूश्शिवा विश्वाहभेषजी ।

शिवा रुद्रस्य भेषजी तया नो मृड जीवसे । 10.2

माꣳ रुद्रायवसे कपर्दिने क्षयद्वीराय प्रभरामहे मतिं ।

यथा नः शमसद्-द्विपदे चतुष्पदे विश्वं पुष्टं ग्रामेस्मि-न्ननातुरं । 10.3

मृडा नो रुद्रो तनो मयस्कृधि क्षयद्वीराय नमसा विधेम ते ।

यच्छञ्च योश्च मनुरायजे पिता तदश्याम तव रुद्र प्रणीतौ । 10.4

मा नोहान्तमुत मा नो अर्भकं मा न उक्षन्तमुत मा न उक्षितं ।

मा नो वधीः पितरं मोत मातरं प्रिया मा नस्तनुवो रुद्र रीरिषः । 10.5

मा नस्तोके तनये मा न आयुषि मा नो गोषु मा नो अश्वेषु रीरिषः ।

वीरान्मानो रुद्र भामितोवधीर्. हविष्मन्तो नमसा विधेम ते । 10.6

रात्ते गोघ्न उत पूरुषघ्ने क्षयद्वीराय सुम्न-मस्मे ते अस्तु ।

रक्षा च नो अधि च देव ब्रूह्यधा च नः शर्म यच्छद्विबर्.हाः । 10.7

स्तुहि शृतं गर्त्तसदं ँयुवानं मृगन्न भीम-मुपहत्नु-मुग्रं ।

मृडा जरित्रे रुद्र स्तवानो अन्यन्तेस्मन्निवपन्तु सेनाः । 10.8

परिणो रुद्रस्य हेतिर् वृणक्तु परित्वेषस्य दुर्मतिरघायोः ।

अव स्थिरा मघवद्भ्य-स्तनुष्व मीढ्वस्तोकाय तनयाय मृडय । 10.9

मीढुष्टम शिवतम शिवो नस्सुमना भव ।

मे वृक्ष आयुधन्निधाय कृत्तिं ँवसा आच पिनाकं बिभ्रदागहि । 10.10

विकिरिद विलोहित नमस्ते अस्तु भगवः ।

यास्तेहस्रꣳ हेतयोऽन्य-मस्मन्निवपन्तु ताः । 10.11

हस्राणि सहस्रधा बाहुवोस्तव हेतयः

तासामीशानो भगवः पराचीना मुखा कृधि ॥ 10 ॥10.12

एकादशोऽनुवाकः

हस्राणि सहस्रशो ये रुद्रा अधि भूम्यां

तेषाꣳ सहस्रयोजने ऽवधन्वानि तन्मसि । 11.1

स्मिन्-मत्यर्णवे-ऽन्तरिक्षे भवा अधि । 11.2

नीलग्रीवाः शितिकण्ठाःर्वा अधः क्षमाचराः । 11.3

नीलग्रीवा-श्शितिकण्ठा दिवꣳ रुद्रा उपश्रिताः । 11.4

ये वृक्षेषुस्पिञ्जरा नीलग्रीवा विलोहिताः । 11.5

ये भूताना-मधिपतयो विशिखासः कपर्दिनः । 11.6

ये अन्नेषु विविद्ध्यन्ति पात्रेषु पिबतो जनान् । 11.7

ये पथां पथिरक्षय ऐलबृदा यव्युधः । 11.8

ये तीर्त्थानि प्रचरन्ति सृकावन्तो निषङ्गिणः । 11.9

य एतावन्तश्च भूयाꣳसश्च दिशो रुद्रा वितस्थिरे ।

तेषाꣳ सहस्रयोजने ऽवधन्वानि तन्मसि । 11.10

नमो रुद्रेभ्यो ये पृथिव्यां ँयेऽन्तरिक्षे ये दिवि येषामन्नं ँवातो

र्.षमिषस्-तेभ्यो दश प्राची र्दशदक्षिणा दशप्रतीचीर्

दशोदीचीर् दशोद्‌र्ध्वा-स्तेभ्यो नमस्ते नो मृडयन्तु ते यं द्विष्मो

यश्च नो द्वेष्टि तं ँवो जंभे दधामि ॥ 11 (11.11 )

त्र्यंबकादि महामन्त्रः

TS 1.8.6.2 for 1 / TS 5.5.9.3 for 2 / RV.5.42.11 for 3 / RV 10.60.12 for 4 /

TB 3.10.8.2 for 5 / T.A.6.58.1 for 6/ T.A.6.75.1 & T.A.6.74.1

for 7 )

त्र्यंबकं ँयजामहे सुगन्धिं पुष्टिवद्‌र्धनं ।

र्वारुकमि बन्धनान् मृत्योर् मुक्षीय माऽमृतात् ॥ 1

यो रुद्रो अग्नौ यो अफ्सु य ओषधीषु यो रुद्रो विश्वा

भुवना ऽऽविवेश तस्मै रुद्राय नमो अस्तु ॥ 2

तमुष्टुहि यः स्विषुः सुधन्वा यो विश्वस्य क्षयति भेषजस्य

यक्ष्वाहे सौमनसाय रुद्रं नमोभिर्-देवमसुरं दुवस्य ॥ 3

यं मे हस्तो भगवानयं मे भगवत्तरः ।

यं मे विश्व-भेषजोयꣳ शिवाभिमर्.शनः ॥ 4

ये तेहस्रयुतं पाशा मृत्यो मर्त्या हन्तवे ।

तान्. यज्ञस्य मायया सर्वानव यजामहे ॥ 5

मृत्यवे स्वाहा मृत्यवे स्वाहा ॥ 6

ॐ नमो भगवते रुद्राय विष्णवे मृत्युर्मे पाहि ॥

प्राणानां ग्रन्थिरसि रुद्रो मा विशान्तकः । तेनान्नेनाप्यायस्व ॥ 7

नमो रुद्राय विष्णवे मृत्युर्मे पाहि ॥

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

22. चमकं TS 4.7.1 - 4.7.11

प्रथमोऽनुवाकः

ॐ अग्नाविष्णू सजोषसेमा वर्द्धन्तु वाङ्गिरः

ध्युनैंर्-वाजेभि-रागतं ॥

वाजश्च मे, प्रसवश्च मे, प्रयतिश्च मे, प्रसितिश्च मे,

धीतिश्च मे, क्रतुश्च मे , स्वरश्च मे, श्लोकश्च मे,

श्रावश्च मे , शृतिश्च मे, ज्योतिश्च मे , सुवश्च मे,

प्राणश्च मे, ऽपानश्च मे , व्यानश्च मे, ऽसुश्च मे,

चित्तं च, आधीतं च मे, वाक्च मे, मनश्च मे,

चक्षुश्च मे , श्रोत्रं च मे , दक्षश्च मे , बलं च म,

ओजश्च मे , सहश्च म, आयुश्च मे, जरा च म,

त्मा च मे, तनूश्च मे, शर्म च मे, वर्म मे,

ऽङ्गानि च मे, ऽस्थानि च मे, परूꣳषि च मे, शरीराणि च मे ॥ 1 (36)

द्वितीयोऽनुवाकः

ज्यैष्ठ्यं च म, आधिपत्यं च मे, मन्युश्च मे, भामश्च मे,

ऽमश्च मे, ऽम्भश्च मे, जेमा च मे, महिमा च मे,

वरिमा च मे, प्रथिमा च मे, वर्ष्मा च मे , द्राघुया च मे,

वृद्धं च मे, वृद्धिश्च मे, सत्यं च मे, श्रद्धा च मे,

जगच्च मे, धनं च मे, वशश्च मे, त्विषिश्च मे,

क्रीडा च मे, मोदश्च मे, जातं च मे, जनिष्यमाणं च मे,

सूक्तं च मे , सुकृतं च मे, वित्तं च मे, वेद्यं च मे,

भूतंच मे, भविष्यच्च मे , सुगं च मे, सुपथं च म,

द्धं च, ऋद्धिश्च मे, क्लृप्तं च मे, क्लृप्तिश्च मे,

तिश्च मे, सुमतिश्च मे ॥ 2 (38)

तृतीयोऽनुवाकः

शं च मे , मयश्च मे, प्रियं च मे, ऽनुकामश्च मे,

कामश्च मे , सौमनसश्च मे, भद्रं च मे, श्रेयश्च मे,

वस्यश्च मे, यशश्च मे, भगश्च मे, द्रविणं च मे,

न्ता च मे, धर्ता च मे, क्षेमश्च मे, धृतिश्च मे,

विश्वं च मे, महश्च मे, सं ँविच्च मे, ज्ञात्रं च मे,

सूश्च मे, प्रसूश्च मे, सीरं च मे, लयश्च म ,

तं च मे, ऽमृतं च, मेऽयक्ष्मं च मे, ऽनामयच्च मे,

जीवातुश्च मे, दीर्घायुत्वं च मे, ऽनमित्रं च मे, ऽभयं च मे,

सुगं च मे, शयनं च मे, सूषा च मे, सुदिनं च मे ॥ 3 (36)

चतुर्त्थोऽनुवाकः

ऊर्क्च मे, सूनृता च मे , पयश्च मे , रसश्च मे,

घृतं च मे, मधु च मे , सग्धिश्च मे, सपीतिश्च मे,

कृषिश्च मे, वृष्टिश्च मे, जैत्रं च म, औद्भिध्यं च मे ,

यिश्च मे, रायश्च मे , पुष्टं च मे, पुष्टिश्च मे,

विभु च मे, प्रभु च मे, बहु च मे, भूयश्च मे,

पूर्णं च मे, पूर्णतरं च मे ऽक्षितिश्च मे, कूयवाश्च मे,

ऽन्नं मे, ऽक्षुच्च मे, व्रीहयश्च मे, यवाश्च मे,

माषाश्च मे, तिलाश्च मे, मुद्गाश्च मे, खल्वाश्च मे,

गोधूमाश्च मे , मसुराश्च मे, प्रियंगवश्च मे ऽणवश्च मे,

श्यामाकाश्च मे, नीवाराश्च मे ॥ 4 (38)

पञ्चमोऽनुवाकः

अश्मा च मे, मृत्तिका च मे, गिरयश्च मे, पर्वताश्च मे,

सिकताश्च मे, वनस्पतयश्च मे, हिरण्यं च मे, ऽयश्च मे ,

सीसं च मे, त्रपुश्च मे, श्यामं च मे, लोहं च मे,

ऽग्निश्च, आपश्च मे, वीरुधश्च म, ओषधयश्च मे,

कृष्टपच्यं च मे, ऽकृष्टपच्यं च मे,

ग्रायांश्च मे, पशव आरण्याश्चज्ञेन कल्पन्तां ,

ँवित्तं च मे, वित्तिश्च मे, भूतं च मे, भूतिश्च मे,

वसु च मे, वसतिश्च मे, कर्म च मे, शक्तिश्च मे,

ऽर्थश्च म, एमश्च म, इतिश्च मे, गतिश्च मे ॥ 5 (32)

षष्ठोऽनुवाकः

ग्निश्च इन्द्रश्च मे, सोमश्च म इन्द्रश्च मे,

सविता च इन्द्रश्च मे, सरस्वती च म इन्द्रश्च मे,

पूषा च इन्द्रश्च मे, बृहस्पतिश्च म इन्द्रश्च मे,

मित्रश्च इन्द्रश्च मे, वरुणश्च म इन्द्रश्च मे,

त्वष्टा च म इन्द्रश्च मे, धाता च इन्द्रश्च मे,

विष्णुश्च म इन्द्रश्च मे , ऽश्विनौ च म इन्द्रश्च मे,

रुतश्च म इन्द्रश्च मे, विश्वे च मे, देवा इन्द्रश्च मे,

पृथिवी च इन्द्रश्च मे, ऽन्तरिक्षं च म इन्द्रश्च मे,

द्यौश्च इन्द्रश्च मे, दिशश्च म इन्द्रश्च मे,

मूर्द्धा च इन्द्रश्च मे, प्रजापतिश्च म इन्द्रश्च मे ॥ 6 (21)

सप्तमोऽनुवाकः

शुश्च मे, रश्मिश्च मे, ऽदाभ्यश्च मे, ऽधिपतिश्च म,

उपाशुश्च मे, ऽन्तर्यामश्च म, ऐन्द्रवायवश्च मे, मैत्रावरुणश्च म,

आश्विनश्च मे, प्रतिप्रस्थानश्च मे, शुक्रश्च मे, मन्थी च म,

आग्रयणश्च मे, वैश्वदेवश्च मे, धृवश्च मे, वैश्वानरश्च म,

ऋतुग्रहाश्च मे, ऽतिग्राह्याश्च म, ऐन्द्राग्नश्च मे, वैश्वदेवश्च मे,

मरुत्वतीयाश्च मे, माहेन्द्रश्च म, आदित्यश्च मे, सावित्रश्च मे,

सारस्वतश्च मे, पौष्णश्च मे, पात्नीवतश्च मे, हारियोजनश्च मे ॥ 7 (28)

अष्टमोऽनुवाकः

द्ध्मश्च मे, बर्.हिश्च मे, वेदिश्च मे, धिष्णियाश्च मे,

सृचश्च मे, चमसाश्च मे, ग्रावाणश्च मे, स्वरवश्च म,

उपरवाश्च मे, ऽधिषवणे च मे, द्रोणकलशश्च मे, वायव्यानि च मे,

पूतभृच्च म, आधवनीयश्च म, आग्नीद्ध्रं च मे, हविर्धानं च मे,

गृहाश्च मे, सदश्च मे, पुरोडाशाश्च मे, पचताश्च मे,

ऽवभृथश्च मे, स्वगाकारश्च मे ॥ 8 (22)

नवमोऽनुवाकः

ग्निश्च मे, घर्मश्च मे, ऽर्कश्च मे, सूर्यश्च मे,

प्राणश्च मे, ऽश्वमेधश्च मे, पृथिवी च मे, ऽदितिश्च मे,

दितिश्च मे, द्यौश्च मे, शक्वरीरङ्गुलयो-दिशश्च मे,

ज्ञेन कल्पन्ता- मृक्च मे, साम च मे, स्तोमश्च मे, यजुश्च मे,

दीक्षा च मे, तपश्च म, ऋतुश्च मे , व्रतं च मे

ऽहोरात्रयोर् वृष्ट्या, बृहद्रथन्तरे च मे यज्ञेन कल्पेतां ॥ 9 (21)

दशमोऽनुवाकः

गर्भाश्च मे, वथ्साश्च मे, त्र्यविश्च मे, त्र्यवीच मे ,

दित्यवाट् च मे, दित्यौही च मे, पञ्चाविश्च मे, पञ्चावी च मे,

त्रिवथ्सश्च मे, त्रिवथ्सा च मे, तुर्यवाट् च मे, तुर्यौही च मे,

पष्ठवाट् च मे, पष्ठौही च म, उक्षा च मे, वशा च

ऋषभश्च मे, वेहच्च मे, ऽनड्वान् च मे, धेनुश्च

आयुर्-यज्ञेन कल्पतां, प्राणो यज्ञेन कल्पता-

मपानो यज्ञेन कल्पतां , ँव्यानो यज्ञेन कल्पतां

चक्षुर्-यज्ञेन कल्पता, श्रोत्रं ँयज्ञेन कल्पतां

मनोज्ञेन कल्पतां , ँवाग्यज्ञेन कल्पता-

मात्मा यज्ञेन कल्पतां , ँयज्ञो यज्ञेन कल्पतां ॥ 10 (29)

एकादशोऽनुवाकः

एका च मे, तिस्रश्च मे, पञ्च च मे, सप्त च मे,

नव च म, एकादश च मे, त्रयोदश च मे, पञ्चदश च मे,

प्तदश च मे, नवदश च म, एकविꣳशतिश्च मे,

त्रयोविꣳशतिश्च मे, पञ्चविꣳशतिश्च मे, सप्त विꣳशतिश्च मे,

नवविꣳशतिश्च म, एकत्रिꣳशच्च मे,

त्रयस्त्रिꣳशच्च मे, चतस्रश्च मे, ऽष्टौ च मे , द्वादश च मे,

षोडश च मे, विꣳशतिश्च मे, चतुर्विꣳशतिश्च मे, ऽष्टाविꣳशतिश्च मे,

द्वात्रिꣳशच्च मे, षट्त्रिꣳशच्च मे, चत्वारिशच्च मे ,

चतुश्चत्वारिꣳशच्च मे, ऽष्टाचत्वारिꣳशच्च मे वाजश्च,

प्रसवश्चा-पिजश्च क्रतुश्च सुवश्च मूर्धा च व्यश्ञि

-श्चान्त्यायनश्चान्त्यश्च भौवनश्च भुवश्चा-धिपतिश्च ॥ 11 (41)

(TS 3.3.2.1)

इडा देवहूर्-मनुर्-यज्ञनीर् बृहस्पति-रुक्थामदानि शꣳसिषद्-

विश्वे-देवाः सूक्तवाचः पृथिविमातर्मा मा हिꣳसीर्-मधु

मनिष्ये मधु जनिष्ये मधु वक्ष्यामि मधु वदिष्यामि मधुमतीं

देवेभ्यो वाचमुद्यासꣳ-शुश्रूषेण्यां मनुष्येभ्यस्तं मा देवा अवन्तु

शोभायै पितरो ऽनुमदन्तु ॥

(ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

23. पुरुष सूक्तं TA 3.12.1

ॐ । सहस्रशीर्.षा पुरुषः । सस्राक्षः सहस्रपात् ।

स भूमिं ँविश्वतो वृत्वा । अत्यतिष्ठद्-दशाङ्गुलं । पुरुष एवेदꣳ सर्वं

यद् भूतं ँयच्च भव्यं । उतामृत्व-स्येशानः । यदन्नेनाति-रोहति ।

तावानस्य महिमा । अतो ज्यायाᳺश्च पूरुषः ॥ 1

पादोऽस्य विश्वा भूतानि । त्रिपादस्या-मृतन्दिवि । त्रिपादूद्‌र्ध्व

उदैत् पुरुषः । पादोस्येहा ऽऽभवात्पुनः । ततो विष्वङ् व्यक्रामत् ।

सानाने अभि । तस्माद् विराड जायत । विराजो अधि पूरुषः ।

स जातो अत्यरिच्यत । पश्चाद् भूमिमथो पुरः ॥ 2

यत् पुरुषेण हविषा । देवा यज्ञमतन्वत । वन्तो अस्या-सीदाज्यं

ग्रीष्म इद्ध्म-श्शरद्धविः । सप्तास्यासन् परिधयः

त्रिस्सप्त समिधः कृताः । देवा यद् यज्ञं-तन्वानाः ।

अबद्ध्नन् पुरुषं पशुं । तं ँयज्ञं बर्.हिषि प्रौक्षन्न्

पुरुषं जातमग्रतः ॥ 3

तेन देवा अयजन्त । साद्ध्या ऋषयश्च ये । तस्माद् यज्ञाथ् सर्वहुतः

संभृतं पृषदाज्यं । पशूᳺस्ताᳺश्चक्रे वायव्यान्

ण्यान्-ग्राम्याश्च ये । तस्माद् य॒॒ज्ञाथ् सर्वहुतः

ऋचः सामानि जज्ञिरे । छन्दाꣳसि जज्ञिरे तस्मात् ।

यजुस्तस्मा दजायत ॥ 4

तस्मादश्वा अजायन्त । ये के चोयादतः । गावो ह जज्ञिरे तस्मात् ।

तस्माज्जाता अजावयः । यत्पुरुषं ँव्यदधुः । कतिधा व्यकल्पयन्न् ।

मुखं किमस्य कौ बाहू । कावूरू पादावुच्येते ।

ब्राह्मणोस्य मुखमासीत् । बाहू रान्यः कृतः ॥ 5

रू तदस्य यद्वैश्यः । पद्भ्याꣳ शूद्रो अजायतः ।

न्द्रमा मनसो जातः । चक्षो-स्सूर्यो अजायत ।

मुखादिन्द्र-श्चाग्निश्च । प्राणाद् वायु-रजायत ।

नाभ्या आसीदन्तरिक्षं । शीर्ष्णो द्यौः समवर्त्तत ।

द्भ्यां भूमि र्दिशः श्रोत्रात् । तथा लोकाꣳ अकल्पयन्न् ॥ 6

वेदाहमेतं पुरुषं महान्तं । आदित्यवर्णं तमस्तु पारे ।

सर्वाणि रूपाणि विचित्य धीरः । नामानि कृत्वाभिवदन्. यदास्ते

धाता पुरस्ताद्यमुदा जहार । शक्रः प्रविद्वान् प्रदिशश्चतस्रः ।

तमेवं ँविद्वानमृतह भवति । नान्यः पन्था अयनाय विद्यते ।

ज्ञेनज्ञ-मयजन्त देवाः । तानि धर्माणि प्रथमान्यासन्न् ।

ते ह नाकं महिमानस्सचन्ते । यत्र पूर्वे साद्ध्या-स्सन्ति देवाः ॥ 7

(ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥)

“ ॐ नमो नारायणाय ”

(It is customary to chant this during continous chanting of Uttara Narayanam)

24. उत्तर नारायणं TA 3.13.1

द्भ्यस्संभूतः पृथिव्यै रसाच्च । विश्वकर्मणः समवर्त्तताधि

तस्य त्वष्टा विदधद्रूपमेति । तत्पुरुषस्य विश्व माजामग्रे ॥ 1

वेदाहमेतं पुरुषं महान्तं । आदित्य वर्णं तमसः परस्तात् ।

तमेवं ँविद्वानमृतह भवति । नान्यः पन्था विद्यतेऽयनाय ॥ 2

प्रजापतिश्चरति गर्भेन्तः । अजायमानो बहुधा विजायते ।

तस्य धीराः परिजानन्ति योनिं । मरीचीनां पदमिच्छन्ति वेधसः ॥ 3

यो देवेभ्य आतपति । यो देवानां पुरोहितः ।

पूर्वो यो देवेभ्यो जातः । नमो रुचाय ब्राह्मये ॥ 4

रुचं ब्राह्मञ्जनयन्तः । देवा अग्रे तदबृवन्न् ।

यस्त्वैवं ब्राह्मणो विद्यात् । तस्य देवा असन्वशे ॥ 5

ह्रीश्च ते लक्ष्मीश्च पत्न्यौ । अहोरात्रे पार्श्वे ।

नक्षत्राणि रूपं । अश्विनौ व्यात्तं

ष्टं मनिषाण । अमुं मनिषाण । सर्वं मनिषाण ॥ 6

25. महा नारायणं TA 6.11.1

स्रशीर्.षं देवं ँविश्वाक्षं ँविश्वशं भुवं ।

विश्वं नारायणं देक्षरं परमं पदं ॥ 1

विश्वतः परमान्नित्यं ँविश्वं नारायणꣳ हरिं ।

विश्वमेवेदं पुरु स्तद्विश्व-मुपजीवति ॥ 2

पतिं ँविश्वस्यात्मेश्व शाश्वतꣳ शिवमच्युतं ।

नारायणं महाज्ञेयं ँविश्वात्मानं परायणं ॥ 3

नारायण परो ज्योतिरात्मा नारयणः परः ॥ 4

नारायण परं ब्रह्मत्त्वं नारायणः

रः ।

नारायण परो ध्याता ध्यानं नारायणः

रः ।

यच्च किञ्चिज्-जगथ्सर्वं दृश्यते श्रूयतेऽपि

वा ।

अन्तर् बहिश्च तथ् सर्वं ँव्याप्य नारायणः स्थितः ॥ 5

अनन्त मव्ययं कविꣳ समुद्रेऽन्तं ँविश्वशभुंवं ।

द्मकोश-प्रतीका हृदयं चाप्यधोमुखं ॥ 6

अधो निष्ट्या वितस्त्यान्ते नाभ्यामुपरि तिष्ठति ।

ज्वामालाकुलं भाती विश्वस्यायतनं महत् ॥ 7

सन्ततꣳ शिलाभिस्तु लंबत्या कोशसन्निभं ।

तस्यान्ते सुषिरꣳ सूक्ष्मं तस्मिन्थ् सर्वं प्रतिष्ठितं ॥ 8

तस्य मद्ध्येहानग्निर् विश्वार्चिर्

विश्वतो मुखः ।

सोऽग्रभुग् विभजन् तिष्ठन्नाहार-मजरः

विः ॥ 9

तिर्यगूद्‌र्ध्व मधश्शायीश्मयस्तस्य सन्तता ।

न्तापयति स्वं देहमापादतल मस्तकः ।

तस्य मद्ध्ये वह्नि शिखा अणीयोद्‌र्ध्वा व्यवस्थितः ॥ 10

नीलतो यद मद्ध्यस्थाद् विद्युल्लेखेव भास्वरा ।

नीवार शूकवत्तन्वी पीता भास्वत्यणूपमा ॥ 11

तस्याः शिखाया मद्ध्ये परमात्मा व्यवस्थितः ।

स ब्रह्म स शिवः स हरिः सेन्द्रः सोऽक्षरः परमः स्वराट् ॥ 12

तꣳ सत्यं परं ब्रह्म पुरुषं कृष्ण पिङ्गलं ।

द्‌र्ध्वरेतं ँविरूपाक्षं ँविश्वरूपाय वै नमो नमः

नाराणाय विद्महे वासुदेवाय धीमहि । तन्नो विष्णुः प्रचोदयात् ॥

विष्णोर्नुकं ँवीर्याणि प्रवोचं ँयः पार्त्थिवानि विममे राजाꣳसि यो

अस्कभाय-दुत्तरꣳ सधस्थं ँविचक्रमाण-स्त्रेधोरुगायो

विष्णो-रराटमसि विष्णोः पृष्ठमसि विष्णो-श्नप्त्रेस्थो विष्णो-स्स्यूरसि विष्णोर् धृवमसि वैष्णवमसि विष्णवे त्वा ॥

*विष्णवे नारायणाय नमः ॥

(ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥)

26. घोष शान्ति TA 7.41.1

शन्नो वातः पवतां मातरिश्वा शन्न स्तपतु सूर्यः

अहानि शं भवन्तु न श्शꣳ रात्रिः प्रतिधीयतां ॥

शमुषा नो व्युच्छतु शमादित्य उदेतु नः ।

शिवा न श्शन्तमाभव सुमृडीका सरस्वति । माते व्योम सन्दृशि ॥ 1

इडायै वास्त्वसि वास्तुमद्वास्तुमन्तो भूयास्म मा वास्तोश्छिथ्स्

मह्यवास्तु स्स भूयाद् योऽस्मान् द्वेष्टि यं चयं द्विष्मः ॥

प्रतिष्ठाऽसि प्रतिष्ठावन्तो भूयास्म मा प्रतिष्ठायाछिथ्स् मह्य

प्रतिष्ठस्स भूयाद् योऽस्मान् द्वेष्टि यं चयं द्विष्मः ॥ 2

आवात वाहि भेषजं ँविवात-वाहि यद्रपः

त्वꣳहि विश्वभेषजो देवानां दूत ईयसे ॥

द्वाविमौ वातौ वात आसिन्धोरा परावतः

दक्षं मे अन्य आवातु पराऽन्यो वातु यद्रपः

यददो वात ते गृहेऽमृतस्य निधिर्.हितः ।

ततो नो देहि जीवसे ततो नो धेहि भेषजं ।

ततो नो मह आव वात आवातु भेषजं ॥

शंभूर्-मयोभूर्-नो हृदे प्रण आयूꣳषि तारिषत् । इन्द्रस्य गृहोऽसि तं त्वा प्रपद्ये सगुस्साश्वः । सह यन्मे अस्ति तेन ॥ 3

भूः प्रपद्ये भुवः प्रपद्ये सुवः प्रपद्ये भूर्भुवस्सुवः प्रपद्ये वायुं

प्रपद्येऽनार्त्तां देवतां प्रपद्ये-ऽश्मानमाखणं प्रपद्ये प्रजापतेर्

ब्रह्मकोशं ब्रह्म प्रपद्य ॐ प्रपद्ये ॥

न्तरिक्षं म उर्वन्तरं बृहदग्नयः पर्वताश्च यया वातः स्वस्त्या

स्वस्तिमान्तया स्वस्त्या स्वस्ति मानसानि ॥

प्राणापानौ मृत्योर् मा पातं प्राणापानौ मा मा हासिष्टं मयि मेधां मयि प्रजां मय्यग्नि स्तेजो दधातु

मयि मेधां मयि प्रजां मयीन्द्र इन्द्रियं दधातु

मयि मेधां मयि प्रजां मयि सूर्यो भ्राजो दधातु ॥ 4

द्युभिरक्तुभिः परिपात-मस्मा-नरिष्टेभिरश्विना सौभगेभिः ।

तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्ता-मदितिः-सिन्धुः पृथिवी उतद्यौः ॥

कयानश्चित्र आभुव दूती सदावृ स्सखा । कयाशचिष्ठया वृता ॥

कस्त्वात्यो मदानां मꣳहिष्ठो मथ्सदन्धसः ।

दृढा-चिदा-रुजे-वसु

भीषुण स्सखीना-मविता-जरित्-ॠणां । शतं भवास्यूतिभिः

वयस्सुपर्णा उपसेदुरिन्द्रं प्रियमेधा ऋषयो नाधमानाः ।

अपद्ध्वान्तमूर्णुहि पूर्द्धिचक्षुर् मुमुग्ध्यस्मा-न्निधयेव बद्धान् ॥

शन्नो देवीरभिष्ट आपो भवन्तु पीतये । शम् ँयो-रभिस्रवन्तुनः ॥

ईशाना वार्याणां क्षयन्ती श्चर्.षणीनां । अपो याचामि भेषजं ॥

सुमित्रान आप ओषधय स्सन्तु दुर्मित्रास्तस्मै भूया-सुर्योऽस्मान्

द्वेष्टि यं चयं द्विष्मः ॥ 5

आपोहिष्ठा मयोभुव-स्तानर्जे दधातन । महे रणा चक्षसे ।

यो वः शिवतमो रसस्तस्य भाजयतेह नः । उतीरिव मातरः

तस्मा अरं गमामवो यस्य क्षया जिन्वथ । आपोनयथा चनः ॥

पृथिवी शान्ता साऽग्निना शान्ता सा मे शान्ता शुचꣳ शमयतु ।

न्तरिक्षꣳ शान्तं तद् वायुना शान्तं तन्मे शान्तꣳ शुचꣳ शमयतु ।

द्यौः शान्ता साऽऽदित्येन शान्ता सा मे शान्ता शुचꣳ शमयतु ॥ 6

पृथिवी शान्तिन्तरिक्ष शान्तिर् द्यौ श्शान्तिर् दिशः शान्ति-रवान्तरदिशाः-शान्ति-रग्निश्शान्तिर्-वायुश्शान्ति-रादित्य श्शान्ति-

श्चन्द्रमा श्शान्तिर्-नक्षत्राणि शान्ति-रापश्शान्ति-रोषधय श्शान्तिर्-

वनस्पत श्शान्तिर्-गौ श्शान्ति-रजा शान्ति-रश्व श्शान्तिः पुरु श्शान्तिर् ब्रह्म शान्तिर् ब्राह्मण श्शान्ति-श्शान्ति-रेव शान्ति श्शान्तिर् मे अस्तु शान्तिः

तयाऽहꣳ शान्त्या सर्व शान्त्या मह्यं द्विपदे चतुष्पदे च

शान्तिं करोमि शान्तिर् मे अस्तु शान्तिः ॥ 7

एह श्रीश्च ह्रीश्च धृतिश्च तपो मेधा प्रतिष्ठा श्रद्धा सत्यं धर्मश्चैतानि

मोत्तिष्ठन्त-मनूत्तिष्ठन्तु मामा श्रीश्च ह्रीश्च धृतिश्च तपो मेधा प्रतिष्ठा

श्रद्धा सत्यं धर्मश्चैतानि मा मा हासिषुः ॥

उदायुषा स्वायुषो-दोषधीना रसेनोत् पर्जन्यस्य शुष्मेणोदस्था-

मृता अनु ॥ तच्चक्षुर् देवहितं पुरस्ता-च्छुक्रमुच्चरत् ॥ 8

पश्येम शरदश्शतं जीवेम शरदश्शतं नन्दाम शरदश्शतं मोदा

रदश्शतं भवाम शरदश्शतꣳ शृणवाम शरदश्शतं प्रब्रवाम

रदश्शत-मजीतास्याम शरदश्शतं जोक्च सूर्यं दृशे ॥

य उदगान् महतोऽर्णवान् विब्राजमान-स्सरिरस्य मद्ध्याथ्स मा

वृषभो लोहिताक्ष स्सूर्यो विपश्चिन् मनसा पुनातु ॥ 9

ब्रह्मश्चोतन्यसि ब्रह्मण आणीस्थो ब्रह्मण आवपनमसि धारितेयं

पृथिवी ब्रह्मणा मही धारित-मेनेन महदन्तरिक्षं दिवं दाधार

पृथिवीꣳ सदेवां- ँयदहं- ँवेद तदहं धारयाणि मामद्वेदोऽधि विस्रसत् ।

मेधानीषे माविशताꣳ समीची भूतस्य भव्यस्यावरुद्ध्यै

सर्वमायुरयाणि सर्वमायुरयाणि ॥ 10

भिर् गीर्भिर् यदतोन ऊनमाप्यायय हरिवो वर्द्धमानः ।

दा स्तोतृभ्यो महि गोत्रा रुजासि भूयिष्ठभाजो अधते स्याम ।

ब्रह्म प्रावादिष्म तन्नो माहासीत् ॥

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

(Shanti Japam ends )

27. हिरण्यगर्भ सूक्तं TS 4.1.8.3

1. हिण्यर्भ स्समवर्त्तताग्रे भूतस्य जातः पतिरेक आसीत् ।

स दाधार पृथिवीं ध्यामुतेमां कस्मै देवायविषा विधेम ॥

2. यः प्रातो निमिषतो महित्वैक इद्राजा जगतो बभूव

य ईशेस्य द्विपदश्चतुष्पदः कस्मै देवायविषा विधेम ॥

3. य आत्मदा बदा यस्य विश्वपासते प्रशिषं ँयस्य देवाः ।

यस्य छायाऽमृतं ँयस्य मृत्युः कस्मै देवायविषा विधेम ॥

4. यस्येमे हिमवन्तो महित्वा यस्य समुद्र रसयाहाऽऽहुः ।

यस्येमाः प्रदिशो यस्य बाहू कस्मै देवायविषा विधेम ॥

5. यं क्रन्दसी अवसा तस्तभाने अभ्यैक्षेतां मनसा रेजमाने ।

यत्राधिसूर उदितौ व्येति कस्मै देवायविषा विधेम ॥

6. येन द्यौरुग्रा पृथिवी च दृढे येन सुवः स्तभितं ँयेन नाकः

यो अन्तरिक्षे रजसो विमानः कस्मै देवायविषा विधेम ॥

7. आपो यन्मतीर् विश्वमायन् दक्षन्दधाना जनयन्तीरग्निं ।

ततो देवाना-न्निरवर्त्तता-सुरेकः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

8. यश्चिदापो महिना पर्यपश्य द्दक्षन्दधाना जनयन्तीरग्निं ।

यो देवेष्वधि देव येक आसीत् कस्मै देवायविषा विधेम ॥

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

28. वेद काण्ड तैत्तिरीय संहिता

28.1 प्रथमकाण्डे प्रथमप्रश्नः प्रथमपञ्चातिः TS 1.1.1.1

षेत्वोर्जेत्वा वायवस्थो पायवः स्थ देवोवः सविता प्रार्पयतु

श्रेष्ठतमाय कर्म आप्यायद्ध्व -मघ्निया देवभाग मूर्जस्वतीः पयस्वतीः प्रजावती-रनमीवा अक्ष्मा मावः स्तेन ईशतमा-

ऽघशꣳ सो रुद्रस्य हेतिः परिवो वृणक्तु धृवा अस्मिन् गोपतौ स्यात बह्वीर्-यजमानस्य पशून् पाहि ॥

28.2 द्वितीयकाण्डे प्रथमप्रश्नः प्रथमपञ्चातिः TS 2.1.1.1

वाव्यᳺ श्वेतमा लभेत भूति कामो वायुर्वै-क्षेपिष्ठा देवता

वायुमेवस्वेन भागधेयेनोप धावति स एवैनं भूतिं गमयति

भवत्येवाति क्षिप्रा देवतेत्या हुस्सैन मीश्वरा प्रदह इत्येतमेव सन्तं

ँवायवे नियुत्व आलभेत नियुद्वा अस्य धृतिधृ॒॒त एव भूति मुपैत्य

प्रदाहाय भवत्येव ॥

28.3 तृतीयकाण्डे प्रथमप्रश्नः प्रथम पञ्चातिः TS 3.1.1.1

प्रजापति-रकामयत प्रजा-स्सृजेयेति सतपो ऽतप्यत स सर्पा न सृजत सोऽकामयत, प्रजा-स्सृजेयेति स द्वितीयमतप्यत स वयाᳺस्य सृजत सोऽकामयत प्रजा-स्सृजेयेति, स तृतीयमतप्यत स एतं दीक्षित वादम पश्यत्तमवदत्ततो वै स प्रजा असृजत, यत्तपस्तप्त्वा दीक्षित वादं ँवदति प्रजा एव तद्यजमानः ॥

28.4 चतुर्थकाण्डे प्रथमप्रश्नः प्रथमपञ्चातिः TS 4.1.1.1

युञ्जानः प्रमं मनस्तत्वाय सविता धियः

ग्निं ज्योति-र्निचाय्य पृथिव्या अद्ध्याऽभरत् ।

युक्त्वाय मनसा देवान्-थ्सुवर्यतो धिया दिवं

बृहज्ज्योतिः करिष्यत स्सविता प्रसुवाति तान् ।

युक्तेन मनसा वयं देवस्य सवितुस्सवे । सुर्गेया शक्त्यै

युञ्जते मनत युञ्जते धियो विप्रा विप्रस्य बृहतो विश्चितः

विहोत्रादधे वयुना विदेक इत् ॥

28.5 पञ्चमकाण्डे प्रथमप्रश्नः प्रथमपञ्चातिः TS 5.1.1.1

सावित्राणि जुहोति प्रसूत्यै चतुर्गृहीतेन जुहोति,

चतुष्पादः पशवःशूनेवा वरुन्धेतस्रो दिशो दिक्ष्वेव प्रतितिष्ठति, छन्दाꣳसि देवेभ्यो ऽपाक्रा मन्नवो ऽभागानिव्यं,

 ँक्ष्याम इति तेभ्यतच्चतुर् गृहीत-मधारयन्,

पुरोऽनुवाक्यायै याज्यायै देवतायै वषट्काराय यच्चतुर् गृहीतं

जुहोति छन्दाᳺस्येव तत् प्रीणाति तान्यस्य प्रीतानि

देवेभ्योव्यं व~ंहन्ति यं कामयेत ॥

28.6 षष्ठकाण्डे प्रथमप्रश्नः प्रथमपञ्चातिः TS 6.1.1.1

प्राचिनवꣳ शङ्करोति, देवमनुष्या दिशो-व्यभजन्त, प्राचीन्देवा

क्षिणा पितरः प्रतीचीं मनुष्या, उदीचीꣳ रुद्रायत् प्राचीनवꣳ

शङ्करोति, देवलोकमेव तद्यजमान उपावर्तते परिश्रयत्यन्तर् हितोहि, देवलोको मनुष्य लोकान्नास्मा ल्लोकाथ् , स्वेतव्य मिवे त्याहुः कोहित द्वेद यद्ध्य मुष्मिन् ँलोकेऽस्ति-वानवेति दिक्ष्वती काशान् करोति ।

28.7 सप्तमकाण्डे प्रथमप्रश्नः प्रथमपञ्चातिः TS 7.1.1.1

प्रजनम् ज्योति-रग्निर्-देवतानाम् ज्योतिर् विराट् , छन्दसाम् ज्योतिर्-विराड्-वाचोऽग्नौ सन्तिष्ठते विराजभि संपद्यते ,

तस्मात्त-ज्ज्योति रुच्यते, द्वौ स्तोमौ प्रातस्सवनं , ँवहतो यथा

प्राणश्चा पानश्च, द्वौ माद्ध्यन्दिन सवनं- ँयथा चक्षुश्च श्रोत्रञ्च,

द्वौ तृतीय सवनं ँयथा वाक्च प्रतिष्ठा च, पुरुष सम्मितो वा ए

ज्ञोऽस्थूरिः ॥

28.8 सप्तमकाण्डे पञ्चमप्रश्नः अन्त्यपञ्चातिः TS 7.5.25.2

मुद्र उदरन्तरिक्षं पायुर् द्यावापृथिवी आण्डौ ग्रावा शेपस्सोमो रेतो यज्जंभ्यते तद्विद्योतते यद्विधूनुते तथ्स्तनयति यन्मेहति तद्वर्.षति वागेवास्य वा गहर्वा अश्वस्य जायमानस्य महिमा

पुरस्ताज्जायते रात्रिरेनं महिमा पश्चादनुजायत एतौ वै महिमाना

वश्व-मभित-स्संबभूवतुर्.हयो देवानवहदर्वा-ऽसुरान् वाजी

न्धर्वानश्वो मनुष्यान्‌थ्समुद्रोवा अश्वस्य योनि स्समुद्रो बन्धुः

28.9 तैत्तिरीय यजुब्राह्मणम्-प्रथमाष्टके प्रथमप्रश्नः प्रथम दशिनि TB 1.1.1.1

ह्म सन्धत्तं तन्मे जिन्वतं । क्षत्रꣳ सन्धत्तं तन्मे जिन्वतं ।

इष सन्धत्तं ताम्मे जिन्वतं । ऊर्ज सन्धत्तं ताम्मे जिन्वतं ।

यिꣳ सन्धत्तं ताम्मे जिन्वतं । पुष्टि सन्धत्तं ताम्मे जिन्वतं ।

प्रजाꣳ सन्धत्तं ताम्मे जिन्वतं । पशून्थ्सन्धत्तं तान्मे जिन्वतं ।

स्तुतोऽसिजनधाः । देवास्त्वा शुक्रपाः प्रणयन्तु ॥

सुवीराः प्रजाः प्रनयन् परीहि ।

28.10 द्वितीयाष्टके प्रथमप्रश्नः प्रथम दशिनि TB 2.1.1.1

अङ्गिरसो वै सत्रमासत । तेषां पृश्निर्-घर्मधु-गासीत् । सर्जीषेणा जीवत् । तेऽबृवन्न् । कस्मैनु-सत्रमास्महे ।

येऽस्या ओषधीर्न जनया इति

ते दिवो वृष्टिमसृजन्त । यावन्त स्स्तोका अवा पद्यन्त । तावतीरो-षधयोऽजायन्त ।

ता जाताः पितरो विषेणा लिंपन्न् ॥ [ ] तासांग्ध्वा-रुप्यंत्यैत् ।

28.11 तृतीयाष्टके प्रथमप्रश्नः प्रथम दशिनि TB 3.1.1.1

ग्निर्नः पातु कृत्तिकाः । नक्षत्रं देवमिन्द्रियम् ।

दमासां- ँविचक्षणम् । हविरासन् जुहोतन ।

यस्य भान्तिश्मयो यस्य केतवः

यस्येमा विश्वा भुवनानि सर्वा । स कृत्तिका-भिरभि सं ँवसानः । अग्निर्नो देवस्सुविते दधातु । प्रजापते रोहिणीवेतु पत्नी । विश्वरूपा बृहती चित्रभानुः ॥ [ ] सा नोज्ञस्य सुविते दधातु ।

28.12 तृतीयाष्टके नवमप्रश्नः प्रथम दशिनि TB 3.9.1.1

प्रजापति-रश्वमेध मसृजत । सोऽस्माथ्‌सृष्टो-ऽपाक्रामत् ।

तमष्टादशिभिरनु प्रायुङ्क्त । तमाप्नोत् । तमाप्त्वाऽष्टाशिभिर वारुन्ध ।

यदष्टा दशिन आलभ्यन्ते । यज्ञमेवतै-राप्त्वा यजमानो ऽवरुन्धे ।

सं~ंथ्सरस्य वा एषा प्रतिमा । यदष्टादशिनः

द्वाद मासाः पञ्चर्तवः । सं ँवथ्सरो ऽष्टा दशः ॥

28.13 तृतीयाष्टके नवमप्रश्नः अन्त्य दशिनि TB 3.9.23.2

यद्दर्.शपूर्ण मासौ यजते । अश्वस्यैव मेद्ध्यस्य पदे पदे जुहोति ।

त दनुकृति हस्मवै पुरा । अश्वस्य मेद्ध्यस्य पदे पदे जुह्वति ।

योवा अश्वस्य मेद्ध्यस्य विवर्त्तनं ँवेद

अश्वस्यैव मेद्ध्यस्य विवर्त्तने विवर्त्तने जुहोति ।

सौवा आदित्यो ऽश्वः । स आहवनीयमागच्छति ।

तद्विवर्त्तते । यदग्निहोत्रं जुहोति

अश्वस्यैव मेद्ध्यस्य विवर्त्तने विवर्त्तने जुहोति ।

त दनुकृति हस्मवै पुरा ।

अश्वस्य मेद्ध्यस्य विवर्त्तने विवर्त्तने जुह्वति ॥

28.14 काटके प्रथमप्रश्नः प्रथम दशिनि TB 3.10.1.1

संज्ञानं ँविज्ञानं प्रज्ञानं जानदभि जानत् ।

संकल्पमानं प्रकल्पमान-मुपकल्पमान-मुपक्लृप्तं क्लृप्तं ।

श्रेयो वसीय आयथ्स्संभूतं भूतं ।

चित्रः केतुः प्रभानाभान्-थ्संभान् ।

ज्योतिष्मा स्तेजस्वानातप स्तपन्न भितपन्न्

रोनो रोचमान-श्शोभन-श्शोभमानः कल्याणः

दर्.शा दृष्टा दर्.शता विश्वरूपा सुदर्.शना ।

प्यायमा-नाप्यायमा-नाप्याया सूनृतेरा

पूर्यमाणा पूर्यमाणा पूरयन्ती पूर्णा पौर्णमासी ।

दाता प्रदाता ऽऽनन्दो मोदः प्रमोदः ॥ [ ]

वेशय-न्निवेशयन्-थ्सं ँवेश-स्सꣳ शान्त श्शान्तः ।

28.15 काटके तृतीयप्रश्नः अन्त्य दशिनि TB 3.12.9.8

तस्यै वात्मा प वित्तंं ँविदित्वा । न कर्मणा लिप्यते पापकेन ।

पञ्चपञ्चाशत स्त्रिवृत स्सं ँवथ्सराः । पञ्चपञ्चाशतः पञ्चदशाः ।

पञ्चपञ्चाशत स्सप्तदशाः । पञ्च पञ्चा शत एकविशाः ।

विश्व सृजाꣳहस्र सं ँवथ्सरं ।

ते नवै विश्व सृज इदं ँविश्वमसृजन्त । यद्विश्व मसृजन्त ।

तस्माद्विश्व सृजः । विश्वमेना ननु प्रजायते ।

ब्रह्म-स्सायुज्यꣳ सलोकतां ँयन्ति ।

ता सामेव देवताना सायुज्यं । सार्ष्टिताꣳ समान लोकतां ँयन्ति ।

य एत दुयन्ति । ये चैत् प्राहुः । येभ्यश्चैनत् प्राहुः । ॐ ॥

28.16 आरण्यके प्रथमप्रश्नः प्रथम दशिनि TA 1.1.1

द्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवाः । भद्रं पश्येमाक्षभिर् यजत्राः ।

स्थिरैरङ्गैस्तुष्ठुवाꣳ सस्तनूभिः । व्यशेम देवहितं ँयदायुः

स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः । स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः । स्वस्ति नस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः । स्वस्ति नो बृहस्पतिर् दधातु । आपमापा-मपस्सर्वाः । अस्मा-दस्मा-दितोस्मुतः ॥ [ ]

ग्निर्-वायुश्च सूर्यश्च ।

28.17 आरण्यके दशमप्रश्नः अन्त्य दशिनि TA 6.80.1

तस्यैवं ँविदुषोज्ञस्यात्मा यजमान-श्श्रद्धा पत्नी शरीर-

मिद्ध्ममुरोवेदिर्-लोमानि बर्.हिर् वेद-श्शिखा हृदयं ँयूपः काम

आज्यंन्युः पशुस्तपो ऽग्निर्-दम-श्शमयिता दक्षिणा-वाग्घोता

प्राण उद्गाता ,

चक्षुरध्वर्युर्-मनो ब्रह्मा श्रोत्रग्नी-ध्यावद्ध्रियते सा दीक्षा यदश्र्नाति

तद्धविर्-यत्पिबति तदस्य सोमपानं य ँद्रमते तदुसदो यथ्संच-

त्युप विश-त्युत्तिष्ठते च सप्रर्ग्यो यन्मुखं तदाहवनीयो या व्याहृति-राहुतिर्-यदस्य ,

विज्ञानं तज्जुहोति यथ्सायं प्रातरत्ति तथ्समिधं य ँत्प्रातर् मद्ध्यन्दिनꣳ

सायञ्च तानि सवनानि ये अहोरात्रे ते दर्.शपूर्णमासौ

येऽद्‌र्धमासाश्च मासाश्च ते चातुर्मास्यानि य ऋतवस्ते पशुबन्धा ये संव ँथ्सराश्च परिवथ्सराश्च ते ऽहर्गणा-स्सर्व वेदसं ँवा,

तथ्सत्रं ँयन्मरणं तदभृथतद्वै जरामर्य-मग्निहोत्रꣳ सत्रं

ँय एवं ँविद्वा-नुगयने प्रमीयते देवानामेव महिमानंत्वा

ऽऽदित्यस्य सायुज्यं,

गच्छत्यथ यो दक्षिणे प्रमीयते पितृणा-मेव महिमानंत्वा चन्द्रम स्सायुज्यꣳ सलोकता-माप्नोत्येतौ वै सूर्याचन्द्रमसौर्-महिमानौ

ब्राह्मणो विद्वानभि जयति तस्माद्ब्रह्मणो महिमान माप्नोति

तस्माद्ब्रह्मणो महिमान-मित्युपनिषत् ॥

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

29. ऋचां प्राची TB 3.12.9.1

चां प्राची महती दिगुच्यते । दक्षिणा-माहुर्-यजुषा-मपारां ।

अथर्वणा-मग्ङिरसां प्रतीची । साम्ना-मुदीची महती दिगुच्यते ।

ग्भिः पूर्वाह्णे दिवि देव ईयते । यजुर्वेदे तिष्ठति मद्ध्ये अह्नः

सावेदे-नास्तमये महीयते । वेदै-रशून्य-स्त्रिभिरेति सूर्यः

ग्भ्यो जाताꣳ सर्वशो मूर्त्ति-माहुः ।

सर्वा गतिर्-याजुषी हैव शश्वत् ॥

सर्वं तेज स्सामरूप्यꣳ ह शश्वत् । सर्वꣳ हेदं ब्रह्मणा हैव सृष्टं ॥ 1

ग्भ्यो जातं ँवैश्यं ँवर्ण-माहुः । यजुर्वेदं क्षत्रियस्या-हुर्योनिं

सावेदो ब्राह्मणानां प्रसूतिः । पूर्वे पूर्वेभ्यो वचत-दूचुः ।

.श-मग्निं चिन्वानाः । पूर्वे विश्व सृजोऽमृताः । शतं ँवर्.ष सहस्राणि । दीक्षिता स्सत्र-मासत ॥ तप आसीद् गृहपतिः । ब्रह्म ब्रह्मा भवथ् स्वयं ।

त्यꣳह हो तैषा-मासीत् । यद् विश्वसृज आसत ॥ 2

मृत-मेभ्य उदगायत् । सहस्रं परिवथ्सरान् ।

भूतꣳह प्रस्तो-तैषा-मासीत् । भविष्यत् प्रति चाहरत् ।

प्राणो अद्ध्वर्यु-रभवत् । इदꣳ सर्व सिषासतां ॥ 3

पानो विद्वा-नावृतः

प्रति प्रातिष्ठ-दद्ध्वरे । आर्त्तवा उपगातारः

स्यातवो-ऽभवन्न् । अर्द्धमासाश्च मासाश्च । चसा-द्ध्वर्यवो ऽभवन्न् ।

अशꣳद् ब्रह्म-स्तेजः । अच्छा वाकोऽभद्-यशः

त-मेषां प्रशास्ता-ऽऽसीत् । यद् विश्व सृज आसत ॥ 4

ऊर्ग्-राजा-मुदवहत् । धृ गोप स्सहो-ऽभवत् ।

ओजोऽभ्यष्टौद् ग्राव्.ण्णः । यद् विश्व सृज आसत ।

अपचितिः पोत्रीया-मयजत् । नेष्ट्रीया-मयजत् त्विषिः

आग्नीद्ध्राद् विदुषीत्यं । श्रद्धा हैवा यजथ् स्वयं । इरा पत्नी विश्व सृजां । आकूति-रपिनड्ढविः ॥ इद्ध्मꣳ ह क्षुच् चै-भ्य उग्रे । तृष्णा चा वहतामुभे । वागेषाꣳ सुब्रह्मण्या-ऽऽ*सीत् । छन्दो योगान्. विजानती । कल्पन्त्राणि तन्वाना ऽहः । स स्थाश्च सर्वशः ॥ 5

होरात्रे पशु पाल्यौ । मुहूर्त्ताः प्रेष्या अभवन् । मृत्युस्तद-भव-द्धाता । शमितो-ग्रो विशां पतिः ॥ विश्वसृजः प्रथमा स्सत्र-मासत । सहस्र समं प्रसुतेन यन्तः

ततो ह जज्ञे भुवनस्य गोपाः । हिण्मय श्शकुनिर् ब्रह्म नाम

येन सूर्य-स्तपति तेजसेद्धः । पिता पुत्रेण पितृमान्. योनियोनौ ।

नावेदविन् मनुते तं बृहन्तं । सर्वानुभु-मात्मानꣳ संपराये ॥ 6

ष नित्यो महिमा ब्राह्मणस्य । न कर्मणा वर्द्धते नो कनीयान् ॥ तस्यैवा-त्मा पवित्तं ँविदित्वा । न कर्मणा लिप्यते पापकेन ।

पञ्च पश्चाशत-स्त्रिवृत स्सं ँवथ्सराः ।

पञ्च पञ्चाशतः पञ्चदशाः ।

पञ्च पञ्चाशत स्सप्तदशाः । पञ्च पञ्चाशत एकविशाः । विश्वसृजाꣳहस्र सं ँवथ्सरं । एतेन वै विश्वसृजदं ँविश्व-मसृजन्त । यद् विश्व-मसृजन्त । तस्माद् विश्वसृजः ॥ 7

विश्व-मेना-ननु प्रजायते । ब्रह्म स्सायुज्यꣳ सलोकतां ँयन्ति ।

तासामेव देवताना सायुज्यं । सार्ष्टिताꣳ समान लोकतां ँयन्ति ।

य एत-दुयन्ति । ये चैत् प्राहुः । येभ्य-श्चैनत् प्राहुः ॥ ॐ ॥ 8

(ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥)

30. प्रदक्षिण मन्त्राः OrdEr of chanting various mantras may vary / REf: TA 2.15.1 for 1 / RV 1.27.13 for 2 / TA.6.1.4 for 3 / / TS 1.2.1.26 for 4 / TB 2.4.2.9 for 5 / RV 10.173.5 for 6 / / TB 2.4.6.10 for 7 / RV.5.25.6 for 8 / TS 4.5.3.2 for 9

ये अर्वाङु॒॒तवा पुरा॒॒णे वेदं ँविद्वाꣳ स॒॒भितो वदन्त्यादित्य मे॒॒वते

परिवदन्ति॒॒ सर्वे॒॒ग्निं द्वि॒॒तीयं तृ॒॒तीयं च ह समिति यावतीर्वै

देवतास्ता स्सर्वा वेद विदि ब्राह्मणे वसन्ति तस्मात् ब्राह्मणेभ्यो

वेदविद्भयो दिवे दिवे नमस्कुर्यान्ना श्लीलङ्कीर्तये देता एव देवताः

प्रीणाति ॥ 1

नमोहद्भ्यो नमो अर्भकेभ्यो नमो युवद्भ्यो नम आशिनेभ्यः

यजाम देवान् यदिक्नवामा ज्यायसः शं समावृक्षि देवाः ॥ 2

सदस्पति मद्भुतं प्रिय-मिन्द्रस्य काम्यं । सनिं मेधामयासिषं ॥ 3

सप्रथ सभां मे गोपाय । ये च सभ्या स्सभासदः ।

तानिन्द्रियावतः कुरु । सर्वमायु-रुपासताम् ।

अहे बुद्ध्निय मन्त्रं मे गोपाय । यमृषय-स्त्रै-विदा विदुः

ऋच स्सामानि यजूꣳषि । सा हि श्रीरमृताताम् ॥ 4

पर्वत इवा विशाचलिः । इन्द्र इवेह धृवस्तिष्ठ । इह राष्ट्र मुधारय ।

भितिष्ठन् पृतन्यतः । अधरेसन्तु शत्रवः । इन्द्र इव वृत्रहातिष्ठ ॥ 5

((सुमुहूतोऽस्तु । सुप्रतिष्ठितमस्तु ॥))

धृवं ते राजा वरुणो धृवं दवो बृहस्पतिः । धृवं त इन्द्र-श्चाग्निश्च राष्ट्रं धारयतां धृवं ॥ 6

देवीं ँवाचम जनयन्त देवाः । तां ँविश्वरूपाः पशवो वदन्ति ।

सानोन्त्रेष मूर्जं दुहाना । धेनुर्वागस्मा-नुपसुष्टतैतु ॥ 7

वचनम् - सुमुहूर्तो ऽस्त्वित्यनु गृह्णन्तु ।

प्रति-वचनम् - सुमुहूर्तोऽस्तु । सुप्रतिष्ठितमस्तु ॥

*(Rig Vedic convention of chanting)

*अग्निस्तु विश्रवस्तमं तुवि ब्रह्माणमुत्तमं ।

अतूर्तं श्रावयत् पतिं पुत्रं ददाति दाशुषे

*अग्निर्-ददाति सत्पतिं सा सा हयो युधा नृभिः

ग्निरत्यं रघुष्यदं जेता-मपराजितं ॥ 8

नमःभाभ्यभापतिभ्यश्च वो नमः ॥ 9

31. प्रोक्षण मन्त्राः TB 2.6.5.2 for 1 to 3 / TS 1.7.10.3 for 4, 5 / TB 3.5.10.4 for 6 & 7 / T.B.2.4.4.10 for 8 / RV 10.137.6 for 9 / TA 1.26.5 for 10

देवस्यत्वा सवितुः प्रवे । अश्विनोर्-बाहुभ्यां । पूष्णो हस्ताभ्यां ।

श्विनोर्-भैषज्येन । तेजसे ब्रह्मवर्चसाया-भिषिञ्चामि ॥ 1

देवस्यत्वा सवितुः प्रवे । अश्विनोर् बाहुभ्यां । पूष्णो हस्ताभ्यां ।

सरस्वत्यै भैषज्येन । वीर्याया-न्नाद्याया-भिषिञ्चामि ॥ 2

देवस्यत्वा सवितुः प्रवे । अश्विनोर् बाहुभ्यां । पूष्णो हस्ताभ्यां ।

इन्द्रस्ये-न्द्रियेण । श्रियै यशसे बलाया-भिषिञ्चामि । 3

सोम राजानं वरुण-मग्नि मन्वारभामहे ।

दित्यान् विष्णु सूर्यं ब्रह्माणञ्च बृहस्पतिं ॥ 4

देवस्यत्वा सवितुः प्रवे ऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्या

सरस्वत्यै वाचो यन्तुर्-यन्त्रेणा-ग्नेस्त्वा साम्राज्येना भिषिञ्चा-

मीन्द्रस्यत्वा साम्राज्येना भिषिञ्चामि बृहस्पतेस्त्वा साम्राज्येना

भिषिञ्चामि ॥ 5

युरा-शास्ते । सुप्रजास्त्वमा-शास्ते । सजास्यामा-शास्ते ।

उत्तरान्देव-यज्यामा-शास्ते । भूयो हविष्करमा-शास्ते ।

दिव्यन्धामा-शास्ते । विश्वं प्रियमा-शास्ते ।

यदनेनविषा-शास्ते ॥ 6

तदश्यात्-तदृद्ध्यात् । तदस्मै देवारासन्तां ॥

तदग्निर्-देवो देवेभ्यो वनते । वयमग्नर्मानुषाः ।

ष्टं च वीतं च । उभेचनो द्यावा पृथिवी अꣳ हसस्पातां ।

ह गतिर्-वामस्येदं च । नमो देवेभ्यः ॥ 7

दृदादिवेन् मुमुचानः । स्विन्न-स्स्नात्वी मलादिव ।

पूतं पवित्रेणे वाज्यं । आपः शुन्धन्तु मैनसः ॥

भूर्भुवस्सुवो भूर्भुवस्सुवो भूर्भुवस्सुवः ॥ 8

प्राशन मन्त्रः

आप इद्वा उभेषजीः । आपो अमीव चातनीः ।

आपस्सर्वस्य भेषजी । तास्ते कृण्वन्तु भेषजं ॥ 9

[अकाल मृत्यु हरणम् सर्व व्याधि निवारणं ।

सर्व(समस्त) पापक्षयहरं (देवता नाम*) वरुण* पाथोदकं शुभं ।]

स्त्रीणां प्राशनेः

यावी चिन्वीत । आपो वै भेजं । भेजमेवास्मै करोति ।

सर्वमायुरेति ॥ 10

32. ओषधि सूक्तं TS 4.2.6.1

या जाता ओषधयो देवेभ्य स्त्रियुगं पुरा ।

मन्दामि बभ्रूणाहꣳ शतं धामानि सप्त च

तं ँवो अबं धामानि सहस्रमुतवो रुहः

अथा शतक्रत्वो यूयमिमं मे अगदं कृत ।

पुष्पावतीः प्रसूवतीः फलिनीरफला उत ।

अश्वा इव सजित्वरीर्-वीरुधः पारयिष्णवः

ओषधीरिति मातर-स्तद्वो देवी-रुपबृवे ।

रपाꣳसि विघ्न-तीरिर पश्चातयमानाः ॥ 1

श्वत्थेवो निषदनं पर्णेवो वसतिः कृता ।

गोभाज इत्किला सथयथ् सनव पूरुषं ।

यदहं ँवाजय-न्निमा ओषधीर्. हस्त आदधे ।

त्मा यक्ष्मस्य नश्यति पुरा जी गृभो यथा ।

यदोषधय स्संगच्छन्ते राजा-स्समिता विव ।

विप्रस्स-उच्यते भिषग्रक्षो-हाऽमी चातनः ।

निष्कृतिर् नामवो माताऽथा यूयᳺस्थ संकृतीः ।

राः पत्रिणी स्स्थनयदा मयति निष्कृत ॥ 2

न्यावोन्यामव-त्वन्याऽन्यस्या उपावत ।

तास्सर्वा ओषधय-स्सं ँविदाना इदं मे प्रावता वचः

उच्छुष्मा ओषधीनां गावो गोष्ठा दिवेरते ।

धनꣳ सनिष्यन्ती नामात्मा-नन्तव पूरुष ।

अति विश्वाः परिष्ठास्स्ते न इव व्रजमक्रमुः ।

ओषधयः प्राचुच्यवुर् यत्किञ्चनुवा रपः । यास्त आतस्थु-रात्मानं ँया आवि विशुः परुः परुः ।

तास्ते यक्ष्मं ँविबाधन्ता मुग्रो मद्ध्य मशीरिव ॥ 3

साकं ँयक्ष्म प्रपतश्येनेन कि कि दीविना

साकं ँवातस्यद्ध्राज्या साकन्नश्य निहाकया ।

श्वातीꣳ सोमवती मूर्जयन्ती मुदोजसं ।

आविथ्सि सर्वा ओषधीरस्मा अरिष्ट तातये ।

याः फलिनीर् या अला अपुष्पायाश्च पुष्पिणीः

बृहस्पति प्रसूता स्तानो मुञ्चन्त्वꣳ हसः ।

या ओषधय स्सोमराज्ञीः प्रविष्टाः पृथिवी मनु ॥ 4

तासां त्वमस्युत्तमा प्रणो जीवातवेसुव ।

पतन्ती-रवदन्दिव ओषधयः परि

यं जीव मश्ञवा महै न सरिष्याति पूरुषः ।

याश्चेद मुप-शृण्वन्ति याश्च दूरं परागताः ।

ह संगत्यता स्सर्वास्मै सन्दत्त भेषजं ।

मावो रिषत् खनिता यस्मै चाहं खनामिवः ।

द्विप-च्चतुष्पद-स्माक सर्व-मस्त्व नातुरं ।

ओषधय स्सं ँवदन्ते सोमेन सह राज्ञा

यस्मैरोति ब्राह्मणस्तꣳ राजन् पारयामसि ॥ 5

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

33. मन्त्र पुष्पं TA 1.22.1

ॐ । योऽपां पुष्पं ँवेद । पुष्पवान् प्रजावान् पशु॒॒मान् भवति ।

न्द्रमा वा अपां पुष्पम् । पुष्पवान् प्रजावान् पशुमान् भवति ।

य एवं ँवेद ॥ 1

योऽपामायतनं ँवेद । आयतनवान् भवति । अग्निर्वा अपामायतनं ।

यतनवान् भवति । योऽग्नेरायतनं ँवेद । आयतनवान् भवति ।

आपो वा अग्नेरायातनं । आयतनवान् भवति । य एवं ँवेद ॥ 2

योऽपामायतनं ँवेद । आयतनवान् भवति । वायुर्वा अपामायतनं ।

यतनवान् भवति । यो वायोरायतनं ँवेद । आयतनवान् भवति ।

आपो वै वायोरायातनं । आयतनवान् भवति । य एवं ँवेद ॥ 3

योऽपामायतनं ँवेद । आयतनवान् भवति ।

सौ वै तपन्नपा-मायतनं ।

यतनवान् भवति । याऽमुष्य-तपत आयतनं ँवेद

यतनवान् भवति । आपोवा अमुष्य-तपत आयतनं ।

यतनवान् भवति । य एवं ँवेद ॥ 4

योऽपामायतनं ँवेद । आयतनवान् भवति । चन्द्रमा वा अपामायतनं ।

यतनवान् भवति । यश्चन्द्रमस आयतनं ँवेद

यतनवान् भवति । आपो वै चन्द्रमस आयतनं ।

यतनवान् भवति । य एवं ँवेद ॥ 5

योऽपामायतनं ँवेद । आयतनवान् भवति ।

नक्षत्राणि वा अपामायतनं । आयतनवान् भवति ।

यो नक्षत्राणा-मायतनं ँवेद । आयतनवान् भवति ।

आपो वै नक्षत्राणा-मायतनं । आयतनवान् भवति । य एवं ँवेद ॥ 6

योऽपामायतनं ँवेद । आयतनवान् भवति । पर्जन्यो वा अपामायतनं ।

यतनवान् भवति । यः पर्जन्य-स्यायतनं ँवेद

यतनवान् भवति । आपो वै पर्जन्य-स्यायतनं ।

यतनवान् भवति । य एवं ँवेद ॥ 7

योऽपामायतनं ँवेद । आयतनवान् भवति ।

सं ँवथ्सरो वा अपामातनं । आयतनवान् भवति ।

यस्सं ँवथ्सर-स्यायतनं ँवेद । आयतनवान् भवति ।

आपो वै सं ँवथ्सर-स्यायतनं । आयतनवान् भवति ।

य एवं ँवेद ॥ 8

योऽफ्सुनावं प्रतिष्ठितां ँवेद । प्रत्येवतिष्ठति ॥ 9

Other Mantras Chanted with "Mantra Pushpam".

राजाधिराजाय प्रसह्य साहिने । नमोयं ँवैश्रवणाय कुर्महे ।

स मे कामान् कामकामा मह्यं । कामेश्वरो वैश्रवणो ददातु ।

कुबेराय वैश्रवणाय । महाराजाय नमः ॥ 1 (TA 1.31.6)

ओंतद्ब्रह्मा । ओंतद्वायुः। ओंतदात्मा । ओंतथ्सत्यं ।

ओंतथ्सर्वं । ओंतत्पुरोर्नमः । अन्तश्चरति भूतु गुहायां ँविश्वमूर्तिषु ।

त्वम्-य ँज्ञस्त्वं-व ँषट्कारस्त्व-मिन्द्रस्त्वꣳ-रुद्रस्त्वं-

ँविष्णुस्त्वं-ब्रह्मत्वं प्रजापतिः ।

त्वन्तदाप आपो ज्योतीरसोऽमृतं ब्रह्म भूर्भुवस्सुवरोम् ॥ 2

(TA .6.68.1)

न कर्मणा न प्रजया धने त्यागेनैके अमृतत्व-माशुः ।

परे नाकं निहितं गुहायां ँविभ्राजते-तद्यतयो विशन्ति

वेदान्तविज्ञान सुनिश्चितार्था-स्सन्यास योगाद्यत-यश्शुद्ध सत्वाः

ते ब्रह्मलोके तु परान्तकाले परामृतात् परिमुच्यन्ति सर्वे

ह्रं ँविपापं परमेश्मभूतं ँयत्पुण्डरीकं पुरमद्ध्य सस्थं ।

त्रापिह्रं गगनं ँविशोक-स्तस्मिन् यदन्तस्त-दुपासितव्यं ॥

यो वेदादौ स्वरः प्राक्तो वेदान्ते च प्रतिष्ठितः ।

तस्य प्रकृति-लीनस्य यः परस्स महेश्वरः ॥ 3 (TA .6.12.3)

यो वै तां ब्रह्मणो वेद । अमृतेनावृतां परीम् (पुरीम्) ।

तस्मै ब्रह्म च ब्रह्मा च । आयुः कीर्तिं प्रजां ददुः ॥ 4 (TA 1.27.3)

34. अघमर.षण सूक्तं TA .6.1.12

हिरण्यशृङ्गं ँवरुणं प्रपद्ये तीर्थं मे देहि याचितः ।

न्मया भुक्त-मसाधूनां पापेभ्यश्च प्रतिग्रहः ।

यन्मे मनसा वाचार्मणा वा दुष्कृतं कृतं ।

तन्न इन्द्रो वरुणो बृहस्पति-स्सविता च पुनन्तु पुनः पुनः ।

नमोऽग्नये ऽफ्सुमते नम इन्द्रा नमो वरुणाय नमो

वारुण्यै नमोऽद्भ्यः ॥ 1

यदपां क्रूरं ँयदमेद्ध्यं ँयदशान्तं तदपगच्छतात् ।

त्यानादती-पानाद्यच्च उग्रात् प्रतिग्रहात् ।

तन्नो वरुणो राजा पाणिना-ह्यवमर्.शतु ।

सोऽहमपापो विरजो निर्मुक्तो मुक्तकिल्बिषः

नाकस्य पृष्ठ मारुह्य गच्छेद् ब्रह्मस लोकतां ।

यश्चाफ्सु वरुस्स पुनात्वघमर्.षणः ।

मं मे गंगे यमुने सरस्वति शुतुद्रि स्तोमꣳ सचता परुष्णिया ।

सिक्निया मरुद्वृधे वितस्तया ऽऽर्जीकीये शुणुह्या सुषोमया ।

तं चत्यं चाभीद्द्धा-त्तपसो-ऽद्ध्यजायत ।

ततो रात्रि रजायत तत-स्समुद्रो अर्णवः ॥ 2

मुद्रादर्णवा-दधि स ँम्‌वथ्सरो अजायत ।

होरात्राणि विदध-द्विश्वस्य मिषतो वशी ।

सूर्यान्द्रमसौ धाता यथापूर्व-मकल्पयत् ।

दिवं च पृथिवीं चान्तरिक्ष-मथो सुवः

यत्पृथिव्याꣳ रजस्स्व मान्तरिक्षे विरोदसी ।

माᳺ स्तदापो वरुणः पुनात्वघमर्.षणः ।

पुनन्तु वसवः पुनातु वरुणः पुनात्वघमर्.षणः ।

ष भूतस्यद्ध्ये भुवनस्य गोप्ता ।

ष पुण्यकृतां ँलोकानेष मृत्योर्. हिण्मयम्

द्यावा पृथिव्योर्. हिण्मय सᳺ श्रि सुवः ॥ 3

सन-स्सुव-स्सꣳ शिशाधि । आर्द्रं ज्वलति ज्योति-रहमस्मि ।

ज्योति र्ज्वलति ब्रह्माह-मस्मि । योऽह-मस्मि ब्रह्माह-मस्मि ।

हमस्मि ब्रह्माह-मस्मि । अहमेवाहं मां जुहोमि स्वाहा

कार्य-कार्यव-कीर्णी स्तेनो भ्रूहा गुरुतल्पगः ।

वरुणोऽपा-मघमर्.षण-स्तस्मात् पापात्प्रमुच्यते ।

जोभूमि-स्त्वमाꣳ रोदयस्व प्रवदन्ति धीराः

आक्रान् थ्समुद्रः प्रमे विधर्मञ्जनयन् प्रजा भुवनस्य राजा

वृषावित्रे अधिसानो अव्ये बृहथ्सोमो वावृधे सुवान इन्दुः ॥ 4

35. त्रिसुपर्ण मन्त्राः TA 6.38.1

ब्रह्म मेतु मां । मधु मेतु मां । ब्रह्म मेव मधु मेतु मां ।

यास्ते सोम प्रजावथ्सोऽभिसो अहं । दुःष्वप्नहन्दुरुष्षह ।

यास्ते सोम प्राणाᳺ स्ताञ्जुहोमि ।

त्रिसुपर्ण मयाचितं ब्राह्मणाय दद्यात् ।

ब्रह्मत्यां ँवा एते घ्नन्ति । ये ब्राह्मणा-स्त्रिसुपर्णं पठन्ति ।

ते सोमं प्राप्नुवन्ति । आस्रात् पङ्क्तिं पुनन्ति । ॐ ॥ 1

ब्रह्म मेधया । मधु मेधया । ब्रह्ममेव मधु मेधया

द्या नो देव सवितः प्रजावथ्सावी-स्सौभगं ।

परा दुःष्वप्नियꣳ सुव । विश्वानि देव सवितर्-दुरितानि परासुव ।

यद्भद्रं तन्म आसुव । मधुवाता ऋतायते मधुक्षरन्ति सिन्धवः ।

माद्ध्वीर्-नस्सन्त्वोषधीः ।

मधुनक्त मुतोषसि मधुत्पार्थि रजः

मधुद्यौरस्तु नः पिता । मधुमान्नो वनस्पतिर्-मधुमाꣳ अस्तु सूर्यः

माद्ध्वीर्गावो भवन्तु नः ।

य इमं त्रिसुपर्ण-मयाचितं ब्राह्मणाय दद्यात् ।

भ्रूत्यां ँवा एते घ्नन्ति । ये ब्राह्मणा-स्त्रिसुपर्णं पठन्ति ।

ते सोमं प्राप्नुवन्ति । आस्रात् पङ्क्तिं पुनन्ति । ॐ ॥ 2

ब्रह्म मेधवा । मधु मेधवा । ब्रह्म मेव मधु मेधवा

ब्रह्मा देवानां पदवीः कवीना-मृषिर्-विप्राणां महिषो मृगाणां

श्येनो गृद्ध्राणा स्वधितिर्-वनाना सोमःवित्र-मत्येति रेभन्न्

स-श्शुचिष-द्वसुरन्तरिक्ष-सद्धोता- वेदिष-दतिथिर्-दुरोणसत् ।

नृषद्व-सदृ-सद्व्यो-सदब्जा- गोजा ऋजा

द्रिजा ऋतं बृहत् । 3

चेत्वा रुचेत्वा समि-थ्स्रवन्ति सरितो न धेनाः

न्तर्. हृदा मनसा पूयमानाः । घृतस्य धाराभिचाकशीमि ।

हिण्ययो वेतसो मद्ध्य आसाम् ।

तस्मिन्थ्सुपर्णो मधुकृत् कुलायी भजन्नास्ते मधु देवताभ्यः ।

तस्यासते हरय-स्सप्ततीरे स्वधां दुहाना अमृतस्य धारां

य इदं त्रिसुपर्ण-मयाचितं ब्राह्मणाय दद्यात् ।

वीत्यां ँवा एते घ्नन्ति । ये ब्राह्मणा-स्त्रिसुपर्णं पठन्ति ।

ते सोमं प्राप्नुवन्ति । आस्रात् पङ्क्तिं पुनन्ति । ॐ ॥ 4

36. जयादि होमः TS 3.4.4

(एतत् कर्म समृद्ध्यर्थं जयादि होमं करिष्ये)

चित्तञ्च स्वाहा - चित्ताय इदं न मम ॥ 1

चित्तिश्च स्वाहा - चित्त्या इदं न मम ॥ 2

आकूतञ्च स्वाहा - आकूताय इदं न मम ॥ 3

आकूतिश्च स्वाहा - आकूत्या इदं न मम ॥ 4

विज्ञातञ्च स्वाहा - विज्ञाताय इदं न मम ॥ 5

वि॒॒ज्ञानश्च॒॒ स्वाहा - विज्ञानाय इदं न मम ॥ 6

मनश्च॒॒ स्वाहा - मनस इदं न मम ॥ 7

शक्वरीश्च॒॒ स्वाहा - शक्वरीभ्य इदं न मम ॥ 8

दर्.शश्च॒॒ स्वाहा - दर्.शाय इदं न मम ॥ 9

पूर्णमासश्च स्वाहा - पूर्णमासाय इदं न मम ॥ 10

बृहच्च स्वाहा - बृहत इदं न मम ॥ 11

न्तरश्च स्वाहा - रथन्तराय इदं न मम ॥ 12

प्रजापति-र्जयानिन्द्रा वृष्णे प्रायच्छ-दुग्रः पृना-ज्येष्ठ तस्मै

विश्व स्समनमन्त सर्वास्स उग्र स्सहि हव्योभूव स्वाहा

प्रजापतय इदं न मम ॥ 13

TS 3.4.5

ग्नि र्भूताना-मधिपति -स्समावत्वस्मिन् ब्रह्मन्नस्मिन् क्षत्रेऽस्या-

माशिष्यस्यां पुरोधाया-मस्मिन् कर्मन्नस्यां देवहूत्या स्वाहा

अग्नय इदं न मम ॥ 14

इन्द्रो ज्येष्ठाना-मधिपति-स्समावत्वस्मिन् ब्रह्मन्नस्मिन् क्षत्रेऽस्या-

माशिष्यस्यां पुरोधाया-मस्मिन् कर्मन्नस्यां देवहूत्या स्वाहा

इन्द्राय इदं न मम ॥ 15

मः पृथिव्याऽधिपति स्समावत्वस्मिन् ब्रह्मन्नस्मिन् क्षत्रेऽस्या-

माशिष्यस्यां पुरोधाया-मस्मिन् कर्मन्नस्यां देवहूत्या स्वाहा

यमाय इदं न मम ॥ 16

वायु-रन्तरिक्षस्या-धिपति स्समावत्वस्मिन् ब्रह्मन्नस्मिन् क्षत्रेऽस्या-

माशिष्यस्यां पुरोधाया-मस्मिन् कर्मन्नस्यां देवहूत्या स्वाहा

वायव इदं न मम ॥ 17

सूर्यो दिवोऽधिपति स्समावत्वस्मिन् ब्रह्मन्नस्मिन् क्षत्रेऽस्या-

माशिष्यस्यां पुरोधाया-मस्मिन् कर्मन्नस्यां देवहूत्या स्वाहा

सूर्याय इदं न मम ॥ 18

न्द्रमा नक्षत्राणा-मधिपति स्समावत्वस्मिन् ब्रह्मन्नस्मिन् क्षत्रेऽस्या-

माशिष्यस्यां पुरोधाया-मस्मिन् कर्मन्नस्यां देवहूत्या स्वाहा

चन्द्रमस इदं न मम ॥ 19

बृहस्पतिर्-ब्रह्मणोऽधिपति स्समावत्वस्मिन् ब्रह्मन्नस्मिन् क्षत्रेऽस्या-

माशिष्यस्यां पुरोधाया-मस्मिन् कर्मन्नस्यां देवहूत्या स्वाहा

बृहस्पतय इदं न मम ॥ 20

मित्र-स्सत्याना-मधिपति स्समावत्वस्मिन् ब्रह्मन्नस्मिन् क्षत्रेऽस्या-

माशिष्यस्यां पुरोधाया-मस्मिन् कर्मन्नस्यां देवहूत्या स्वाहा

मित्राय इदं न मम ॥ 21

वरुणोऽपामधिपति स्समावत्वस्मिन् ब्रह्मन्नस्मिन् क्षत्रेऽस्या-

माशिष्यस्यां पुरोधाया-मस्मिन् कर्मन्नस्यां देवहूत्या स्वाहा

वरुणाय इदं न मम ॥ 22

मुद्रः स्रोत्याना-मधिपति स्समावत्वस्मिन् ब्रह्मन्नस्मिन् क्षत्रेऽस्या-

माशिष्यस्यां पुरोधाया-मस्मिन् कर्मन्नस्यां देवहूत्या स्वाहा

समुद्राय इदं न मम ॥ 23

अन्न साम्राज्याना-मधिपति-तन्मावत्वस्मिन् ब्रह्मन्नस्मिन्

क्षत्रेऽस्या-माशिष्यस्यां पुरोधाया-मस्मिन् कर्मन्नस्यां

देवहूत्या स्वाहा

अन्नाय इदं न मम ॥ 24

सोम ओषधीना-मधिपति स्समावत्वस्मिन् ब्रह्मन्नस्मिन् क्षत्रेऽस्या-

माशिष्यस्यां पुरोधाया-मस्मिन् कर्मन्नस्यां देवहूत्या स्वाहा

सोमाय इदं न मम ॥ 25

विता प्रवाना-मधिपति स्समावत्वस्मिन् ब्रह्मन्नस्मिन् क्षत्रेऽस्या-

माशिष्यस्यां पुरोधाया-मस्मिन् कर्मन्नस्यां देवहूत्या स्वाहा

सवित्र इदं न मम ॥ 26

रुद्रः पशूनामधिपति स्समावत्वस्मिन् ब्रह्मन्नस्मिन् क्षत्रेऽस्या-

माशिष्यस्यां पुरोधाया-मस्मिन् कर्मन्नस्यां देवहूत्या स्वाहा

रुद्राय इदं न मम ॥ 27

(apa upaspRuSya -This is nota Mantra, but an instruction to cleanse your hand with water)

त्वष्टा रूपाणा-मधिपति स्समावत्वस्मिन् ब्रह्मन्नस्मिन् क्षत्रेऽस्या-

माशिष्यस्यां पुरोधाया-मस्मिन् कर्मन्नस्यां देवहूत्या स्वाहा

त्वष्ट्र इदं न मम ॥ 28

विष्णुः पर्वताना-मधिपति स्समावत्वस्मिन् ब्रह्मन्नस्मिन् क्षत्रेऽस्या-

माशिष्यस्यां पुरोधाया-मस्मिन् कर्मन्नस्यां देवहूत्या स्वाहा

विष्णव इदं न मम ॥ 29

रुतोणाना-मधिपतयस्ते-माऽवन्त्वस्मिन् ब्रह्मन्नस्मिन् क्षत्रेऽस्या-

माशिष्यस्यां पुरोधाया-मस्मिन् कर्मन्नस्यां देवहूत्या स्वाहा

मरुद्भ्य इदं न मम ॥ 30

पितरः पितामहाः परेऽवरे ततास्तता महा इहमाऽवतास्मिन् ब्रह्मन्नस्मिन्

क्षत्रेऽस्या- माशिष्यस्यां पुरोधाया-मस्मिन् कर्मन्नस्यां

देवहूत्या स्वाहा । पितृभ्य इदं न मम ॥ 31

मन्त्रोक्त देवताभ्य इदं न मम

(apa upaspRuSya -This is not a Mantra, but an instruction to cleanse your hand with water)

TS 3.4.7 (upto Para 53)

ताषाड् ऋतधामाऽग्निर्-र्गन्धर्व-स्तस्यौषधयो-ऽफ्सरस ऊर्जो

नाम स इदं ब्रह्म क्षत्रं पातु ता इदं ब्रह्मक्षत्रं पान्तु तस्मै स्वाहा

अग्नये गन्धर्वाय इदं न मम ॥ 32

ताभ्यः स्वाहा । ओषधीभ्यो-ऽफ्सरोभ्य इदं न मम ॥ 33

हितो विश्वसामा सूर्यो गन्धर्वस्तस्य मरीचयो ऽफ्सरसयुवो

नाम स इदं ब्रह्म क्षत्रं पातु ता इदं ब्रह्म क्षत्रं पान्तु तस्मै स्वाहा

सूर्याय गन्धर्वाय इदं न मम ॥ 34

ताभ्यः स्वाहा । मरीचिभ्यो ऽफ्सरोभ्य इदं न मम ॥ 35

सुषुम्न स्सूर्यरश्मि-श्चन्द्रमा गन्धर्वस्तस्य नक्षत्राण्य-फ्सरसो

बेकुरया नाम स इदं ब्रह्म क्षत्रं पातु ता इदं ब्रह्म क्षत्रं पान्तु तस्मै स्वाहा

चन्द्रमसे गन्धर्वाय इदं न मम ॥ 36

ताभ्यः स्वाहा । नक्षत्रेभ्यो-ऽफ्सरोभ्य इदं न मम ॥ 37

भुज्युस्सुर्णो यज्ञो गन्धर्वस्तस्य दक्षिणा अफ्सरस-स्स्तवा

नाम स इदं ब्रह्म क्षत्रं पातु ता इदं ब्रह्म क्षत्रं पान्तु तस्मै स्वाहा

यज्ञाय गन्धर्वाय इदं न मम ॥ 38

ताभ्यः स्वाहा । दक्षिणाभ्यो ऽफ्सरोभ्य इदं न मम ॥ 39

प्रजापतिर्-विश्वकर्मा मनो गन्धर्वस्तस्य- र्‌ख् र्सामान्य-फ्सरसो

वह्नयो नाम स इदं ब्रह्म क्षत्रं पातु ता इदं ब्रह्म क्षत्रं पान्तु

तस्मै स्वाहा । मनसे गन्धर्वाय इदं न मम ॥ 40

ताभ्यः स्वाहा । ऋख् सामेभ्यो-ऽफ्सरोभ्य इदं न मम ॥ 41

षिरो विश्वव्यचा वातो गन्धर्वस्तस्यापो-ऽफ्सरसो मुदा नाम

स इदं ब्रह्म क्षत्रं पातु ता इदं ब्रह्म क्षत्रं पान्तु तस्मै स्वाहा

वाताय गन्धर्वाय इदं न मम ॥ 42

ताभ्यः स्वाहा । अद्भ्योऽफ्सरोभ्य इदं न मम ॥ 43

भुवनस्य पते यस्यत उपरि गृहा इह च

सना - रास्वाज्यानिꣳ रायस्पोषꣳ सुवीर्यꣳ संव ँथ्सरीणाᳺ

स्वस्तिᳺ स्वाहा । भुवनस्य पत्ये इदं न मम ॥ 44

मेष्‌ठ्यधिपतिर्-मृत्युर्-गन्धर्वस्तस्य विश्वमफ्सरसो भुवो नाम

स इदं ब्रह्म क्षत्रं पातु ता इदं ब्रह्म क्षत्रं पान्तु तस्मै स्वाहा

मृत्यवे गन्धर्वाय इदं न मम ॥ 45

ताभ्यः स्वाहा । विश्वस्मा ऽफ्सरोभ्य इदं न मम ॥ 46

सुक्षिति-स्सुभूतिर्-भद्रकृथ् सुवर्वान् पर्जन्यो गन्धर्वस्तस्य विद्युतो

ऽफ्सरसो रुचो नाम स इदं ब्रह्म क्षत्रं पातु ता इदं ब्रह्म क्षत्रं

पान्तु तस्मै स्वाहा । पर्जन्याय गन्धर्वाय इदं न मम ॥ 47

ताभ्यः स्वाहा । विद्युद्भ्यो-ऽफ्सरोभ्य इदं न मम ॥ 48

दूरे हेतिरमृडयो मृत्युर् गन्धर्वस्तस्य प्रजा अफ्सरसो भीरुवो

नाम स इदं ब्रह्म क्षत्रं पातु ता इदं ब्रह्म क्षत्रं पान्तु तस्मै स्वाहा

मृत्यवे गन्धर्वाय इदं न मम ॥ 49

ताभ्यः स्वाहा । प्रजाभ्यो-ऽफ्सरोभ्य इदं न मम ॥ 50

चारुः कृपण काशी कामो गन्धर्वस्त-स्याधयो-ऽफ्सरस-

श्शोचयन्तीर् नाम स इदं ब्रह्म क्षत्रं पातु ता इदं ब्रह्म क्षत्रं

पान्तु तस्मै स्वाहा । कामाय गन्धर्वाय इदं न मम ॥ 51

ताभ्यः स्वाहा । आधिभ्यो-ऽफ्सरोभ्य इदं न मम ॥ 52

सनो भुवनस्य पते यस्यत उपरि गृहा इह च

रु ब्रह्मणेस्मै क्षत्राय महि शर्म यच्छ स्वाहा

भुवनस्यपत्ये ब्रह्मण इदं न मम ॥ 53

(Recite in mind) (TS 1.8.14.2)

प्रजापते नत्वदेता-न्यन्यो विश्वा जातानि परिता बभूव ।

यत्कामास्ते जुहुमस्तन्नो अस्तु वयᳺ स्या पतयो रयीणाᳺ स्वाहा

प्रजापतय इदं न मम ॥ (mind recital ends) 54

भू स्स्वाहा - अग्नय इदं न मम ॥ 55

भुव स्स्वाहा - वायव इदं न मम ॥ 56

सुव स्स्वाहा - सूर्याय इदं न मम ॥ 57

यदस्य कर्मणो ऽत्यरीरिचं यद्वा-न्न्यून- मिहाकरं ।

ग्निष्टत् स्विष्टकृतत् विद्वान्थ् सर्व स्विष्ट सुहुतं करोतु स्वाहा

अग्नये स्विष्टकृत इदं न मम ॥ 58

ईन्स्तृच्तिओन्स्, नोत्ंअन्त्र - (परिध्यञ्जनं न लेपकार्यं परिधि प्रहरः इतरौ प्रहरन्-आघार समिधौ प्रहृत्यसᳺ स्रावं जुहोति ।)

स्वाहा । वसुभ्यो रुद्रेभ्यः आदित्येभ्यः सᳺ स्राव भागेभ्यः

इदं न मम ॥ 59

अस्मिन् .......... होम कर्मणि मद्ध्ये संभावित मन्त्रलोभादि

सकल दोषस्य प्रायश्चित्तार्थं सर्वप्रायश्चित्तं होष्यामि ।

ॐ भूर्भुवस्सुव स्स्वाहा - प्रजापतय इदं न मम ॥ 60

ज्ञाता-ज्ञात दोष निर्हरणार्थं अनाज्ञात त्रय होमं करिष्ये ।

अनाज्ञातं य ँदाज्ञातं । यज्ञस्य क्रियते मिथु

अग्ने तदस्य कल्पय । त्वꣳहि वेत्थे यथा तथᳺ स्वाहा

अग्नय इदं न मम ॥ 1

पुरुष सम्मितो यज्ञः । यज्ञः पुरुषसम्मितः ।

अग्ने तदस्य कल्पय । त्वꣳहि वेत्थे यथा तथᳺ स्वाहा

अग्नय इदं न मम ॥ 2

यत्पात्रा मनसा दीन दक्षान । यज्ञस्यन्वते मर्त्तासः ।

ग्निष्टद्धोता क्रतु विद्विजानन्न् । यजिष्टो देवाꣳ ऋतुशो यजाति स्वाहा

अग्नय इदं न मम ॥ 3

भू स्स्वाहा - अग्नय इदं न मम ॥ 4

भुव स्स्वाहा - वायव इदं न मम ॥ 5

सुव स्स्वाहा - सूर्याय इदं न मम ॥ 6

ॐ भूर्भुवस्सुव स्स्वाहा - प्रजापतय इदं न मम ॥ 7

श्री विष्णवे स्वाहा - श्री विष्णवे परमात्मन इदं न मम ॥ 8

नमो रुद्राय पशुपतये स्वाहा - रुद्राय पशुपतय इदं न मम ॥ 9

(apa upaspRuSya - This is not a Mantra, but an instruction to cleanse your hand with water)

36.1 वसोर्धारा मन्त्र पाठः T.S. 5-4-8-1

वसोर्धारां जुहोति वसोर्मे धाराऽसदिति वा एषा हूयते घृतस्य वा एनमेषा धाराऽमुष्मिन् ँलोके पिन्वमानोप तिष्ठत आज्येन जुहोति तेजो वा, आज्यं तेजो वसोर्धारा तेजसैवास्मै तेजोऽव रुन्धेऽथो कामा वै वसोर्धारा कामानेवाऽव रुन्धे यं कामयेत प्राणानस्यान्नाद्यं ँवि,

T.S. 5-4-8-2

च्छिन्द्यामिति विग्राहं तस्य जुहुयात् प्राणानेवास्याऽन्नाद्यं ँविच्छिनत्ति

यं कामयेत प्राणानस्याऽन्नाद्य सन्तनुयामिति सन्ततां तस्य जुहुयात्

प्राणानेवास्यान्नाद्य सन्तनोति द्वादश द्वादशानि, जुहोति द्वाद

मासा स्स ँम्‌वथ्सर स्स ँम्‌वथ्सरेणै वाऽस्मा अन्नमव

रुन्धे, ऽन्नं मेऽक्षुच्च म इत्याहै तद् वा

T.S. 5-4-8-3

अन्नस्य रूपंꣳ रूपेणैवान्नऽमव रुन्धे, ऽग्निश्च आपश्च म इत्याहैषा वा अन्नस्य योनिस्स योन्येवान्नमऽव रुन्धेर्,-धन्द्राणि जुहोति देवतावाऽव रुन्धे यथ् सर्वेषा-मद्‌र्धमिन्द्रः प्रति तस्मादिन्द्रो, देवतानां भूयिष्ठभाक्त इन्द्रमुत्तरमाहे-न्द्रियमेवाऽस्मि-न्नुपरिष्टाद्

दधाति, यज्ञायुधानि जुहोति यज्ञो

T.S. 5-4-8-4

वै यज्ञायुधानिज्ञमेवाऽव रुन्धेऽथोतद्वै यज्ञस्य रूप रूपेणै

ज्ञमव रुन्धे,ऽवभृथश्च मे स्वगाकारश्च इत्याह स्वगाकृत्या,

ग्निश्च मे घर्मश्च इत्याहैतद् वै ब्रह्मवर्चसस्य रूपꣳ

रूपेणैव ब्रह्मवर्चसमव रुन्ध, ऋक्च मे साम च म इत्याहै

T.S. 5-4-8-5

तद्वै छन्दसा रूपꣳ रूपेणैव छन्दास्यव रुन्धे, गर्भाश्च मे वथ्साश्च इत्याहैतद् वै पशूना रूपꣳ रूपेणैव पशूनव रुन्धे,

कल्पाञ्जुहोत्य क्ळृप्तस्य क्लृप्त्यै युग्मद युजे जुहोति

मिथुनत्वायो-त्तरावती भवतोऽभिक्रान्त्या, एका च मे तिस्रश्च

इत्याह देवछन्दसं ँवा एका च तिस्रश्च

T.S. 5-4-8-6

मनुष्यछन्दसं चतस्रश्चाष्टौ च देवछन्दसं चैव मनुष्य

छन्दससम् चाऽव रुन्ध, आ त्रयस्त्रिꣳ शतो जुहोति त्रयस्त्रिꣳ शद्वै देवता देवता

वाऽव रुन्ध, आऽष्टा चत्वारिꣳ शतो जुहोत्यष्टा चत्वारिꣳ शदक्षरा जगती जागताः पशवो जगत्यैवाऽस्मैशूनव रुन्धे, वाजश्च प्रसवश्चेति द्वादशं जुहोति द्वाद मासा स्स ँम्‌वथ्सर स्स ँम्‌वथ्सर एव प्रति तिष्ठति ॥

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

36.2 पूर्णाहुतिः TB 3.8.10.5

पूर्णाहुति-मुत्तमां जुहोति । सर्वं ँवै पूर्णाहुतिः । सर्वमेवाप्नोति ।

अथोयं ँवै पूर्णाहुतिः । अस्यामेव प्रतितिष्ठति ।

प्तते अग्ने समिध स्सप्तजिह्वा-स्सप्तर्.षय-स्सप्तधाम प्रियाणि

प्तहोत्रा स्सप्तधात्वा यजन्ति सप्तयोनी रापृणस्वा घृतेन स्वाहा

अग्नये सप्तवत इदं न मम ।

37. घन मन्त्राः

37.1 मे जीवातुः T.S.4.7.3.2

वाक्यं- मे जीवातुश्च मे, दीर्घायुत्वं च मे, ऽनमित्रं च मे, ऽभयं च मे, सुगं च मे, शयनं च मे, सूषा च मे, सुदिनं च मे ॥

पदम् - मे । जीवातुः । च । मे । दीर्घायुत्वमिति दीर्घायु - त्वम्

(दीर्घायुत्वम्) । च । मे । अमित्रम् । च । मे । अभयम् । च । मे

सुगमिति सु-गम् (सुगम्) । च । मे । शयनम् ( ) । च । मे

सूषेति सु - उषा (सूषा) । च । मे । सुदिनमिति सु - दिनम् (सुदिनम्) । च । मे

1. मे । जीवातुः । च

मे॒॒ जी॒॒वातुर्, जीवातुर् मे, मे जीवातुश्च, च जी॒॒वातुर् मे,

मे जीवातुश्च ।

2. जीवातुः । च । मे

जीवातुश्च, च जीवातुर्,-जीवातु-श्च मे, मे च जी॒॒वातुर्,

जीवातुश्च मे ।

3. च । मे । (दीर्घायुत्वम्) ।

मे, मे, च मे दीर्घायुत्वं, दीर्घायुत्वं मे च, च मे दीर्घायुत्वं ।

4. मे । (दीर्घायुत्वम्) । च

मे दीर्घायुत्वं, दीर्घायुत्वं मे, मे दीर्घायुत्वं च, च दीर्घायुत्वं मे,

मे दीर्घायुत्वं च

5. (दीर्घायुत्वम्) । च । मे

दीर्घायुत्वं च, च दीर्घायुत्वं, दीर्घायुत्वं च मे, मे च दीर्घायुत्वं,

दीर्घायुत्वं च मे ।

6. (दीर्घायुत्वम्) ।

दीर्घायुत्वमिति दीर्घायु - त्वं ।

7. च । मे । अमित्रम् ।

मे, मे, च मे ऽनमित्र, मनमित्रं मे च, च मे ऽनमित्रं ।

8. मे । अमित्रम् । च

मे-ऽनमित्र, मनमित्रं मे, मे ऽनमित्रं च, चा नमित्रं मे, मे ऽनमित्रं च

9. अमित्रम् । च । मे

मित्रं च, चा नमित्र,-मनमित्रं च मे, मे चा नमित्र,

-मनमित्रं च मे ।

10. च । मे । अभयम् ।

मे, मे, च मेऽभ,-मभयं मे च, च मे ऽभयं ।

11. मे । अभयम् । च

मे ऽभ,-मभयं मे, मे ऽभयं च, चा भयं मे, मे ऽभयं च ।

12. अभयम् । च । मे

अभयं च, चा भ,-मभयं च मे, मे चा भ,-मभयं च मे ।

13. च । मे । (सुगम्) ।

मे, मे, च मे सुगꣳ, सुगं मे च, च मे सुगं ।

14. मे । (सुगम्) । च

मे सुगꣳ, सुगं मे, मे सुगं च, च सुगं मे, मे सुगं च

15. (सुगम्) । च । मे

सुगं च, च सुगꣳ, सुगं च मे, मे च सुगꣳ, सुगं च मे ।

16. (सुगम्) ।

सुगमिति सु - गं ।

17. च । मे । शयनम् ।

मे, मे, च मे शयन, शयनं मे च, च मे शयनं ।

18. मे । शयनम् । च

मे शय शयनं मे, मे शयनं च, च शयनं मे, मे शयनं च ।

19. शयनम् । च । मे

शयनं च, च शय, शयनं च मे, मे च शय, शयनं च मे ।

20. च । मे । (सूषा) ।

मे, मे, च मे सूषा, सूषा मे च, च मे सूषा ।

21. च । मे । (सूषा) । च

मे सूषा, सूषा मे, मे सूषा च, च सूषा मे, मे सूषा च

22. (सूषा) । च । मे

सूषा च, च सूषा, सूषा च मे, मे च सूषा, सूषा च मे ।

23. (सूषा) ।

सूषेति सु - उषा ।

24. च । मे । (सुदिनम्) ।

मे, मे, च मे सुदिनꣳ, सुदिनं मे च, च मे सुदिनं

25. मे । (सुदिनम्) । च

मे सुदिनꣳ, सुदिनं मे, मे सुदिनं च, च सुदिनं मे, मे सुदिनं च ।

26. (सुदिनम्) । च । मे

सुदिनं च, च सुदिनꣳ, सुदिनं च मे, मे च सुदिनꣳ,

सुदिनं च मे ।

27. (सुदिनम्) ।

सुदिनमिति सु - दिनं

28. च । मे

मे, मे, च मे

29. मे

म इति मे ॥

37.2 मयि मेधां मयि प्रजां T.S.3.3.1.2

वाक्यं - मयि मेधां मयि प्रजां मयि सूर्यो भ्राजो दधातु ॥

पदम् -मयि । मेधाम् । मयि । प्रजामिति प्र - जाम् (प्रजाम्) ।

मयि । सूर्यः । भ्राजः । दधातु

1. मयि । मेधाम् । मयि

मयि मेधां, मेधां मयि, मयि मेधां मयि, मयि मेधां मयि,

मयि मेधां मयि

2. मेधाम् । मयि । (प्रजाम्) ।

मेधां मयि, मयि मेधां, मेधां मयि प्रजां, प्रजां मयि मेधां,

मेधां मयि प्रजां ।

3. मयि । (प्रजाम्) । मयि

मयि प्रजां, प्रजां मयि, मयि प्रजां मयि, मयि प्रजां मयि,

मयि प्रजां मयि

4. (प्रजाम्) । मयि । सूर्यः

प्रजां मयि, मयि प्रजां, प्रजां मयि सूर्य, स्सूर्यो मयि प्रजां,

प्रजां मयि सूर्यः

5. (प्रजाम्)

प्रजामिति प्र - जां ।

6. मयि । सूर्यः । भ्राजः

मयि सूर्य, स्सूर्यो मयि, मयि सूर्यो भ्राजो, भ्राज स्सूर्यो मयि,

मयि सूर्यो भ्राजः

7. सूर्यः । भ्राजः । दधातु

सूर्यो भ्राजो, भ्राज स्सूर्य, स्सूर्यो भ्राजो दधातु, दधातु भ्राज स्सूर्य, स्सूर्यो भ्राजो दधातु ।

8. भ्राजः । दधातु

भ्राजो दधातु, दधातु भ्राजो, भ्राजो दधातु ।

9. दधातु

दधात्विति दधातु ॥

तेस्वी यस्वी ब्रह्मवर्चसी स्यामिति

प्राङा होतु-र्धिष्‌ण्या दुथ्सर्पेत् ।

येयं प्रागाद् यशस्वती । सामा प्रोर्णोतु ।

तेजसा यशसा ब्रह्मवर्चसेनेति

तेजस्-व्येव यस्वी ब्रह्मवर्चसी भवति ॥

37.3 मारुत मनर्वाणं T.S.4.3.13.6

वाक्यं - मारुतमनर्वाणꣳ रथेशुभं

पदम् - मारुतम् । अर्वाणम् । रथेशुभमिति रथे - शुभम्

(रथेशुभम् ) ॥

1. मारुतम् । अर्वाणम् । (रथेशुभम् ) ॥

मारुत- मनर्वाण, मनर्वाणं मारुतं, मारुत-मनर्वाणꣳ रथेशुभꣳ,

रथेशुभ मनर्वाणं मारुतं, मारुत मनर्वाणꣳ रथेशुभं

2. अर्वाणम् । (रथेशुभम् ) ॥

र्वाणꣳ रथेशुभꣳ, रथेशुभ-मनर्वाण,-मनर्वाणꣳ रथेशुभं

3. (रथेशुभम् ) ॥

थे शुभमिति रथे - शुभं

अतोतो वा उत्तराणि श्रेयाꣳसि भवन्ति ॥

37.4 सा प्रजां T.S.2.6.1.7

सा प्रजां पशून् यजमानाय प्रजनयति ॥

पदम् - सा । प्रजामिति प्र - जाम् (प्रजाम्) । पशून् ।

यजमानाय । प्रेति (प्र) । जति

1. सा । (प्रजाम्) । पशून् ।

सा प्रजां, प्रजाꣳ सा, सा प्रजां पशून्, पशून् प्रजाꣳ सा,

सा प्रजां पशून् ।

2. (प्रजाम्) । पशून् । यजमानाय ।

प्रजां पशून्, पशून् प्रजां, प्रजां पशून् यजमानाय,

यजमानाय पशून् प्रजां, प्रजां पशून् यजमानाय ।

3. (प्रजाम्) ।

प्रजामिति प्र - जां ।

4. पशून् । यजमानाय । (प्र) ।

शून् यजमानाय, यजमानाय पशून्, पशून् यजमानाय प्र,

प्र यजमानाय पशून् पशून् यजमानाय प्र ।

5. यजमानाय । (प्र) । जति

यजमानाय प्र, प्र यजमानाय, यजमानाय प्र जनयति,

जनयति प्र यजमानाय, यजमानाय प्र जनयति ।

6. (प्र) । जति

प्र जनयति, जनयति प्र, प्र जनयति ।

7. जति

तीति जनयति ॥

तेन वै देवा जैत्वानि जित्वा । यं कामम-कामयन्त तमाप्नुवन्न् ।

यं कामं कामयते । तमे तेनाप्नोति ॥

37.5 यस्य पुत्रः T.S.1.5.8.5

यस्य पुत्रो जातः स्यात् तेजवास्मिन् ब्रह्मवर्चसं दधाति ॥

पदम् - यस्य । पुत्रः । जातः । स्यात् । तेजः । एव । अस्मिन्न् ।

ब्रह्मर्चसमिति ब्रह्म - वर्चसम् (ब्रह्मर्चसम्) । दधाति

1. यस्य । पुत्रः । जातः ।

यस्य पुत्रः, पुत्रो यस्य, यस्य पुत्रो जातो, जातः पुत्रो यस्य,

यस्य पुत्रो जातः ।

2. पुत्रः । जातः । स्यात् ।

पुत्रो जातो, जातः पुत्रः, पुत्रो जात-स्स्या, थ्स्या-ज्जातः पुत्रः,

पुत्रो जात-स्स्यात् ।

3. जातः । स्यात् । तेजः

जात-स्स्या,थ्स्या-ज्जातो, जात-स्यात् तेज, स्तेज-स्या ज्जातो,

जात-स्यात् तेजः

4. स्यात् । तेजः । एव ।

स्या तेजस्ते जस्या थ्‌स्यात्तेजवै व तेजस्या थ्‌स्यात्तेजव ।

5. तेजः । एव । अस्मिन्न् ।

तेजवै व तेज, स्तेजवास्मि, -न्नस्मिन्नेव तेज,

स्तेजवास्मिन्न्

6. एव । अस्मिन्न् । (ब्रह्मर्चसम्) ।

वास्मि-न्नस्मिन्ने-, वै-वाऽस्मिन् ब्रह्मवर्चसं,

ब्रह्मवर्चस-मस्मिन्ने वै, वास्मिन् ब्रह्मवर्चसं ।

7. अस्मिन्न् । (ब्रह्मर्चसम्) । दधाति

स्मिन् ब्रह्मर्चसं, ब्रह्मवर्चस-मस्मि-, न्नस्मिन् ब्रह्मवर्चसं दधाति, दधाति ब्रह्मवर्चस - मस्मि, -न्नस्मिन् ब्रह्मवर्चसं दधाति ।

8. (ब्रह्मर्चसम्) । दधाति

ब्रह्मर्चसं दधाति, दधाति ब्रह्मवर्चसं, ब्रह्मवर्चसं दधाति ।

9. (ब्रह्मर्चसम्) ।

ब्रह्मर्चसमिति ब्रह्म - वर्चसं ।

10. दधाति

धातीति दधाति ॥

तेस्वी यस्वी ब्रह्मवर्चसी स्यामिति

प्राङा होतु र्धिष्ण्या दुथ्सर्पेत् ।

येयं प्रागाद् यशस्वति । सामा प्रोर्णोतु ।

तेजसा यशसा ब्रह्मवर्चसेनेति

तेस् व्येव यस्वी ब्रह्मवर्चसी भवति ॥

37.6 ये देवा दिवि भागा T.S. 2.4.10.3

वाक्यं - ये देवा दिवि भागा इति कृष्णा जिनमव धूनोतीम एवास्मै लोकाः प्रीता अभीष्टा भवन्ति ।

पदम् - ये । देवाः । दिविभागा इति दिवि - भागाः (दिविभागाः) । इति । कृष्णाजिनमिति कृष्ण - अजिनम् (कृष्णाजिनम्) ।

अवेति (अव) । धूनोति । इमे । एव । अस्मै । लोकाः । प्रीताः ।

भीष्टा इत्यभि - इष्टाः (अभीष्टाः) । भन्ति

1. ये । देवाः । (दिविभागाः) ।

ये देवा, देवा ये, ये देवा दिविभागा, दिविभागा देवा ये,

ये देवा दिविभागाः ।

2. देवाः । (दिविभागाः) । इति

देवा दिविभागा, दिविभागा देवा, देवा दिविभागा इतीति दिविभागा देवा, देवा दिविभागा इति

3. (दिविभागाः) । इति । (कृष्णाजिनम्) ।

दिविभागा इतीति दिविभागा, दिविभागा इति कृष्णाजिनं,

कृष्णाजिन-मिति दिविभागा, दिविभागा इति कृष्णाजिनं ।

4. (दिविभागाः) ।

दिविभागा इति दिवि - भागाः

5. इति । (कृष्णाजिनम्) । (अव) ।

इति कृष्णाजिनं, कृष्णाजिन - मितीति कृष्णाजिन-मवाव कृष्णाजिन-मितीति कृष्णाजिन-मव

6. (कृष्णाजिनम्) । (अव) । धूनोति

कृष्णाजिन-मवाव कृष्णाजिनं कृष्णाजिन-मव धूनोति धूनोत्यव कृष्णाजिनं कृष्णाजिन-मव धूनोति ।

7. (कृष्णाजिनम्) ।

कृष्णा जिनमिति कृष्ण - अजिनं ।

8. (अव) । धूनोति । इमे ।

अव धूनोति धूना त्यवाव धूनोती म इमे धूनोत्यवाव धूनोतीमे ।

9. धूनोति । इमे । एव ।

धूनोतीम इमे धूनोति धूनोतीम एवै वे मे धूनोति धूनोतीम एव ।

10. इमे । एव । अस्मै

म एवै वे म इम एवास्मा अस्मा एवेम इम एवास्मै

11. एव । अस्मै । लोकाः ।

वास्मा अस्मा एवै वास्मै लोका लोका अस्मा

वै वास्मै लोकाः ।

12. अस्मै । लोकाः । प्रीताः ।

स्मै लोका , लोका अस्मा, अस्मै लोका प्रीताः ,

प्रीता लोका अस्मा,अस्मै लोकाः प्रीताः ।

13. लोकाः । प्रीताः । (अभीष्टाः) ।

लोकाः प्रीताः, प्रीता लोका, लोकाः प्रीता अभीष्टा,

भीष्टाः प्रीता लोका, लोकाः प्रीता अभीष्टाः

14. प्रीताः । (अभीष्टाः) । भन्ति

प्रीता अभीष्टाभीष्टाः प्रीताः प्रीता अभीष्टा भवन्ति

भवन्त्यभीष्टाः प्रीताः प्रीता अभीष्टा भवन्ति ।

15. (अभीष्टाः) । भन्ति

भीष्टा भवन्ति भवन्त्यभीष्टाभीष्टा भवन्ति ।

16. (अभीष्टाः) ।

भीष्टा इत्यभि - इष्टाः

17. भन्ति

वन्तीति भवन्ति ॥

हृदयं यजूꣳषि पत्न्यश्च । यथाकाशं ग्रहान्

थाकाशं प्रतिग्रहान् ँलोकं पृणाश्च

सर्वाहास्यै ता देवताः प्रीता अभीष्टा भवन्ति ॥

37.7 प्रजामायुर्धनं च T.S.1.6.1.1

प्रजामायुद्‌र्धनं च ।

पदम् - प्रजामिति प्र-जाम् (प्रजाम्) । आयुः । धनम् । च

1. (प्रजाम्) । आयुः । धनम् ।

प्रजा-मायुरायुः प्रजां प्रजामायुर्‌धनं धनमायुः प्रजां प्रजामयुर्‌धनं

2. (प्रजाम्) ।

प्रजामिति प्र - जां ।

3. आयुः । धनम् । च

आयुर् धनं धन-मायु-रायुर् धनं च च धन-मायु-रायुर् धनं च ।

4. धनम् । च

धनं च च धनं धनं च ।

5. च

चेति च ॥

पश्यति पुत्रं । पश्यति पौत्रं । प्र प्रजयाशुभिर् मिथुनैर् जायते ।

यस्यैवं ँविदुषो ऽग्निहोत्रं जुह्वति । य उचैन देवं ँवेद

37.8 सर्वेभ्यो वै कामेभ्यः T.S.7.5.3.2

वाक्यं - सर्वेभ्यो वै कामेभ्यः सन्धिर् दुहे तद् यजमाना स्सर्वान् कामान वरुन्धते ॥

पदम् - सर्वेभ्यः । वै । कामेभ्यः । सन्धिरिति सं - धिः (सन्धिः) ।

दुहे । तत् । यजमानाः । सर्वान् । कामान् । अवेति (अव) । रुन्धते

1. सर्वेभ्यः । वै । कामेभ्यः ।

सर्वेभ्यो वै, वै सर्वेभ्यः , सर्वेभ्यो वै कामेभ्यः, कामेभ्यो वै सर्वेभ्यः, सर्वेभ्यो वै कामेभ्यः ।

2. वै । कामेभ्यः । (सन्धिः) ।

वै कामेभ्यः, कामेभ्यो वै, वै कामेभ्य-स्सन्धि,

स्सन्धिः कामेभ्यो वै, वै कामेभ्य-स्सन्धिः ।

3. कामेभ्यः । (सन्धिः) । दुहे

कामेभ्य स्सन्धि, स्सन्धिः कामेभ्यः, कामेभ्यः सन्धिर् दुहे,

दुहे सन्धिः कामेभ्यः, कामेभ्यः संन्धि दुहे ।

4. (सन्धिः) । दुहे । तत् ।

संधिर् दुहे, दुहे सन्धि, स्सन्धिर् दुहे तत्तद् दुहे सन्धि,

स्सन्धिर् दुहे तत् ।

5. (सन्धिः) ।

न्धिरिति सं - धिः ।

6. दुहे । तत् । यजमानाः ।

दुहे तत्तद् दुहे , दुहे तद् यजमाना, यजमाना स्तद् दुहे,

दुहे तद् यजमानाः ।

7. तत् । यजमानाः । सर्वान्

तद् यजमाना, यजमाना स्तत्, तद् यजमाना स्सर्वान्,

थ्‌सर्वान् यजमाना स्तत्, तद् यजमाना स्सर्वान्

8. यजमानाः । सर्वान् । कामान्

यजमानाः सर्वान्, थ्‌सर्वान् यजमाना, यजमानाः सर्वान् कामान् ,

कामान् थ्‌सर्वान् यजमाना, यजमानाः सर्वान् कामान्

9. सर्वान् । कामान् । (अव) ।

सर्वान् कामान्, कामान् थ्सर्वान्, थ्‌सर्वान् कामान वाव कामान्

थ्‌सर्वान् -थ्‌सर्वान् कामानव

10. कामान् । (अव) । रुन्धते

कामान-वाव कामान्, कामान व-रुन्धते रुन्धतेऽव कामान्

कामान-व-रुन्धते ।

11. (अव) । रुन्धते

अव-रुन्धते रुन्धतेऽ वावरुन्धते ।

12. रुन्धते

रुन्ध इति रुन्धते ॥

सांण्येष्‌ट्या यजते । इमां जनता संगृह्णा नीति

द्वादशा रत्नी रशना भवति । द्वाद मासा स्सम् ँवथ्सरः ।

म् ँवथ्सर मेवा वरुन्धे । मौंजी भवति । ऊर्ग्वै मुञ्चाः

ऊर्ज मेवा वरुन्धे । चित्रा नक्षत्रं भवति । चित्रं ँवा एतत् कर्म

यदश्वमेध-स्समृद्ध्यै ॥

37.9 पुष्टिं धत्तः T.S.2.1.9.4

पुष्टिं धत्तः पुष्यति प्रजयाशुभिः

पदम् - पुष्टिम् । धत्तः । पुष्यति । प्रजयेति प्र - जया (प्रजया) ।

शुभिरितिशु - भिः (पशुभिः) ॥

1. पुष्टिम् । धत्तः । पुष्यति ।

पुष्टिं धत्तो, धत्तः पुष्टिं, पुष्टिं धत्तः पुष्यति, पुष्यति धत्तः पुष्टिं,

पुष्टिं धत्तः पुष्यति ।

2. धत्तः । पुष्यति । (प्रजया) ।

त्तः पुष्यति, पुष्यति धत्तो, धत्तः पुष्यति प्रजया, प्रजया पुष्यति धत्तो, धत्तः पुष्यति प्रजया

3. पुष्यति । (प्रजया) । (पशुभिः) ।

पुष्यति प्रजया, प्रजया पुष्यति, पुष्यति प्रजयाशुभिः,

शुभिः प्रजया पुष्यति, पुष्यति प्रजयाशुभिः

4. (प्रजया) । (पशुभिः) ।

प्रजयाशुभिः, पशुभिः प्रजया, पजयाशुभिः

5. (प्रजया) ।

प्रजयेति प्र _ जया

6. (पशुभिः) ।

शुभिरितिशु - भिः ॥

पुष्ट्यै वा एतद् रूपं । यदजा ।

त्रिसम् ँवथ्सर-स्यान्यान् पशून् परि प्रजायते । बस्ताजिन मद्ध्यव रोहति ।

पुष्‌ट्यामेव प्रजनने प्रतितिष्ठति ॥

37.10 ता विष्णो पाहि T.S.1.1.11.2

वाक्यं - ता विष्णो पाहि पाहि यज्ञं पाहि यज्ञपतिं पाहि मां

ँयज्ञनियं

पदम् - ताः । विष्णो इति । पाहि । पाहि । यज्ञम् । पाहि । यज्ञपतिमितिज्ञ -पतिम् (यज्ञपतिम्) । पाहि । माम् । यज्ञनियमिति यज्ञ - नियम् (यज्ञनियम्) ॥

1. ताः । विष्णो । पाहि

ता विष्णो, विष्णो तास्ता विष्णो पाहि पाहि विष्णो

तास्ता विष्णो पाहि ।

2. विष्णो । पाहि । पाहि ।

विष्णो पाहि, पाहि विष्णो, विष्णो पाहि पाहि, पाहि पाहि विष्णो,

विष्णो पाहि पाहि ।

3. विष्णो इति

विष्णो इति - विष्णो ।

4. पाहि । पाहि । यज्ञम् ।

पाहि पाहि, पाहि पाहि, पाहि पाहि यज्ञं, ँयज्ञं पाहि पाहि,

पाहि पाहि यज्ञं ।

5. पाहि । यज्ञम् । पाहि ।

पाहि यज्ञं, ँयज्ञं पाहि, पाहि यज्ञं पाहि, पाहि यज्ञं पाहि,

पाहि यज्ञं पाहि ।

6. यज्ञम् । पाहि । (यज्ञपतिम्) ।

ज्ञं पाहि, पाहि यज्ञं, ँयज्ञं पाहि यज्ञपतिं, ँयज्ञपतिं पाहि यज्ञं,

ँयज्ञं पाहि यज्ञपतिं ।

7. पाहि । (यज्ञपतिम्) । पाहि ।

पाहि यज्ञपतिं, ँयज्ञपतिं पाहि, पाहि यज्ञपतिं पाहि,

पाहि यज्ञपतिं पाहि, पाहि यज्ञपतिं पाहि ।

8. (यज्ञपतिम्) । पाहि । माम् ।

ज्ञपतिं पाहि, पाहि यज्ञपतिं, ँयज्ञपतिं पाहि मां, मां पाहि

ज्ञपतिं, ँयज्ञपतिं पाहि मां ।

9. (यज्ञपतिम्) ।

ज्ञपति मितिज्ञ - पतिं

10. पाहि । माम् । (यज्ञनियम्) ॥

पाहि मां, मां पाहि, पाहि मां ँयज्ञनियं, ँयज्ञनियं मां पाहि,

पाहि मां ँयज्ञनियं

11. माम् । (यज्ञनियम्) ॥

मां ँयज्ञनियं, ँयज्ञनियं मां, मां य~ंज्ञनियं

12. (यज्ञनियम्) ॥

ज्ञनियमिति यज्ञ - नियं

ता विष्णो पाहीत्याह । यज्ञोवै विष्णुः । यज्ञस्यतृतै

पाहि यज्ञं पाहि यज्ञपतिं पाहिमां ँयज्ञनियमित्याह ।

ज्ञाय यजमानायात्मने । तेभ्यवाशिष मा शास्तेनात्यै ॥

37.11 आशिषमेवै तामा शास्ते T.S.1.5.7.6, T.S.1.5.8.4, T.S.1.7.3.4, T.S.6.1.1.9 Etc.

वाक्यं - आशिष मे वै तामा शास्ते ॥

पदम् - आशिषमित्या - शिषम् (आशिषम्) । एव । एताम् । एति (A) । शास्ते

1. (आशिषम्) । एव । एताम् ।

शिषमे वै वाशिष माशिषमे वैता मेता मेवाशिष माशिष मे वैतां ।

2. (आशिषम्)

शिषमित्या - शिषं

3. एव । एताम् । (A) ।

वै ता मेता मे वै वै ता मै ता मे वै वै ता मा ।

4. एताम् । (A) । शास्ते

ता मैता मेता मा शास्ते शास्त ऐता मेता मा शास्ते ।

5. (A) । शास्ते

आशास्ते शास्त आशास्ते ।

6. शास्ते

शास्त इति शास्ते ॥

37.12 एवास्मिन्नायुर् दधति T.S.2.3.11.5

वाक्यं - त एवास्मिन्नायुर् दधति सर्वमायुरेति ॥

पदम् - ते । एव । अस्मिन्न् । आयुः । दति । सर्वम् ।

आयुः । एति

1. ते । एव । अस्मिन्न् ।

त एवै व ते त एवास्मिन्न-स्मिन्ने व ते त एवास्मिन्न्

2. एव । अस्मिन्न् । आयुः

वास्मिन्न-स्मिन्ने वै वास्मिन्नायुरायु-रस्मिन्ने वै वास्मिन्नायुः

3. अस्मिन्न् । आयुः । दति

स्मिन्नायुरायु-रस्मिन्न-स्मिन्नायुर् दधति दधत्यायु-रस्मिन्नऽ-

मिन्नायुर् दधति ।

4. आयुः । दति । सर्वम् ।

आयुर् दधति दधत्या-युरायुर् दधति सर्व सर्वं दधत्या-युरायुर्

दधति सर्वं

5. दति । सर्वम् । आयुः

ति सर्व, सर्वं दधति, दधति सर्वमायु, -रायुस्सर्वं दधति,

दधति सर्वमायु

6. सर्वम् । आयुः । एति

सर्व मायु, -रायु स्सर्व, सर्वमायुरेत्ये त्यायु-स्सर्व,

सर्वमायुरेति ।

7. आयुः । एति

आयुरेत्ये-त्यायु-रायुरेति ।

8. एति

तीत्येति ॥

37.13 शतमानं भवति T.S.2.3.11.5,T.S.3.2.6.3

वाक्यं - शतमानं भवति शतायुः पुरुषश्शतेन्द्रि आयुष्येवेन्द्रिये

प्रतितिष्ठति ॥

पदम् - शतमामितित - माम् (शतमानम्) । भति

तायुरितित - आयुः (शतायुः) । पुरुषः । शतेन्द्रि इति

त - इन्द्रियः (शतेन्द्रियः) । आयुषि । एव । इन्द्रिये ।

प्रतीति (प्रति) । तिष्ठति

1. (शतमानम्) । भति । (शतायुः) ।

तमानं भवति, भवति शतमानꣳ, शतमानं भवति शतायु,

श्शतायुर् भवति शतमानꣳ, शतमानं भवति शतायुः

2. (शतमानम्) ।

तमामितित - मानं

3. भति । (शतायुः) । पुरुषः ।

तितायु, श्शतायुर् भवति, भवति शतायुः पुरुषः,

पुरुष श्शतायुर् भवति, भवति शतायुः पुरुषः ।

4. (शतायुः) । पुरुषः । (शतेन्द्रियः) ।

तायुः पुरुषः, पुरुष श्शतायु, श्शतायुः पुरुष श्शतेन्द्रिय,

श्शतेन्द्रियः पुरुष श्शतायु, श्शतायुः पुरुष श्शतेन्द्रियः ।

5. (शतायुः) ।

तायुरितित - आयुः

6. पुरुषः । (शतेन्द्रियः) । आयुषि ।

पुरुष श्शतेन्द्रिय, श्शतेन्द्रियः पुरुषः, पुरुष श्शतेन्द्रि

आयुष्या-युषि शतेन्द्रियः पुरुषः, पुरुष श्शतेन्द्रि आयुषि ।

7. (शतेन्द्रियः) । आयुषि । एव ।

तेन्द्रि आयुष्यायुषि शतेन्द्रिय, श्शतेन्द्रि आयुष्ये वैवायुषि

तेन्द्रिय-श्शतेन्द्रि आयुष्येव ।

8. (शतेन्द्रियः) ।

तेन्द्रि इतित - इन्दियः

9. आयुषि । एव । इन्द्रिये ।

आयुष्ये वै वायुष्यायु-ष्येवेन्द्रिय इन्द्रिय एवायुष्यायु-ष्येवेन्द्रिये ।

10. एव । इन्द्रिये । (प्रति) ।

वेन्द्रिय इन्द्रिय एवैवेन्द्रिये प्रति प्रतीन्द्रिय एवैवेन्द्रिये प्रति

11. इन्द्रिये । (प्रति) । तिष्ठति

न्द्रिये प्रति प्रतीन्द्रिय इन्द्रिये प्रतितिष्ठति तिष्ठति प्रतीन्द्रि

न्द्रिये प्रतितिष्ठति ।

12. (प्रति) । तिष्ठति

प्रति तिष्ठति तिष्ठति प्रति प्रतितिष्ठति ।

13. तिष्ठति

तिष्ठतीति तिष्ठति ॥

37.14 वै प्रजा T.S.6.5.2.3

वाक्यं - वै प्रजाः प्रजास्वेवायुर् दधाति ॥

पदम् - वै । प्रजा इति प्र - जाः (प्रजाः) ।

प्रजास्विति प्र - जासु (प्रजासु) । एव । आयुः । दधाति

1. वै । (प्रजाः) । (प्रजासु) ।

वै प्रजाः प्रजा वै वै प्रजाः प्रजासु प्रजासु प्रजा वै

वै प्रजाः प्रजासु

2. (प्रजाः) । (प्रजासु) । एव ।

प्रजाः प्रजासु प्रजासु प्रजाः प्रजाः प्रजास्वेवै व प्रजासु प्रजाः प्रजाः प्रजास्वेव ।

3. (प्रजाः) ।

प्रजा इति प्र - जाः ।

4. (प्रजासु) । एव । आयुः

प्रजास्वेवै व प्रजासु प्रजास्वे-वायुरायुरेव प्रजासु प्रजास्वेवायुः

5. (प्रजासु) ।

प्रजास्विति प्र - जासु

6. एव । आयुः । दधाति

वायुरायरेवै वायुर् दधाति दधात्यायुरेवै वायुर् दधाति ।

7. आयुः । दधाति

आयुर् दधाति दधात्यायुरायुर् दधाति ।

8. दधाति

धातीति दधाति ॥

38. आशीर्वाद मन्त्राः

These Asheervada Mantras are not continuous Mantras, (and not appearing one after the Other), in Veda Texts but are consolidated from various places. For convenience purpose, these Mantras are given in a serial Order as they are normally chanted. The order of chanting may vary and the student needs to follow that order as is chanted in that function.

No Ref available for 1, Ref TS 5.4.12.3 for 2 / TB 3.1.2.1 for 3 / TS 2.4.14.1 for 4 / TB 1.3.7.8 fof 5 / RV 10.85.33 / EAK 1.9.5 for 6 / RV 10.85.45 / EAK 1.4.6 for 7 / R V 5.25.5 for 8 / TB 3.10.1.1 for 9 /

TS 7.5.18.1 for 10 / TB 3.8.5.3 for 11 / TA. 2.5.1 for 12 / TB 3.12.5.5 for 13.

न तत्र सूर्यो भाति न चन्द्रताकं॒॒ नेमा विद्युतो भान्ति कुतोय मग्निः ।

तमेव भान्त मनु भाति सर्वं तस्य भासा सर्वमिदं विभाति ॥ 1

पर्याप्त्या अनन्तरायाय सर्वस्थो-मोति रात्र उत्तम महर्भवति (महद्भवति) सर्वस्याप्त्यै सर्वस्य जित्यै सर्वमेव तेनाप्नोति सर्वं जयति ॥ 2

द्ध्यास्मव्यैर्-नमसोप सद्य । मित्रं देवं मित्रधेयन्नो अस्तु ।

नुराधान्. हविषाद्‌र्धयन्तः । शतञ्जवेम शरद-स्सवीराः ॥ 3

नवोनवो भवति जायमानोऽह्नाङ्केतु-रुषसा मेत्यग्रे

भागं देवेभ्यो विदधा-त्यायन् प्र चन्द्रमा-स्थिरति दीर्घमायुः ॥ 4

तमानं भवति शतायुः पुरुषश्शतेन्द्रि आयुष्येवेन्द्रिये प्रतितिष्ठति ॥ 5

सुङ्गलीरियं वधूरिमाꣳ समेत पश्यत ।

सौभाग्य मस्यै दत्वा याथास्तं विपरेतन ॥ 6

माम् त्वमिन्द्र मीड्व स्सुपुत्राꣳ सुभगां कुरु ।

दशास्यां पुत्राना धेहि पतिमेका दशं कृधि ॥ 7

शस्करं बलावन्तं प्रभुत्वं तमेव राजाधि पति-र्बभूव ।

सङ्कीर्ण नागाश्वपतिर् नराणां सुमङ्गल्यं सततं दीर्घमायुः ॥ 8

संज्ञानं ँविज्ञानं प्रज्ञानं जानदभि जानत् ।

ङ्कल्पमानं प्रकल्पमान-मुपकल्पमान-मुपक्लृप्तं क्लृप्तं ।

श्रेयो वसीय आयथ् संभूतं भूतं ।

चित्रः केतुः प्रभानाभान्-थ्संभान् ।

ज्योतिष्मा स्तेजस्वाना तप स्तपन्न भितपन्न्

रोनो रोचमान-श्शोभन-श्शोभमानः कल्याणः ॥ 9

आब्रह्मन् ब्राह्मणो ब्रह्मवर्चसी जायतामाऽस्मिन् राष्ट्रे रान्य इषव्य-श्शूरो महारथो जायतां दोग्ध्री धेनुर्- वोडाऽनड्वा नाशु- स्सप्तिः पुरन्धिर्योषा जिष्णू रथेष्ठा स्सभेयो युवाऽऽस्य यजमानस्य वीरो जायतां निकामेनिकामे नः पर्जन्यो वर्.षतु फलिन्यो ओषधयः पच्यन्तां ँयोगक्षेमो नः कल्पतां ॥ 10

हुग्वै बह्वश्वायै बह्वजाविकायै । बहुव्रीहिवायै बहुमाषतिलायै

हुहिण्यायै बहुहस्तिकायै । बहुदापूरुषायै रयिमत्यै पुष्टिमत्यै ।

हुरास्पोषायै राजास्तु ॥ 11

आयुष्टे विश्वतो दध दय मग्निर्वरेण्यः ।

पुनस्ते प्राण आयाति (Or आयति) परायक्ष्मꣳ सुवामिते ।

युर्दा अग्ने हविषो जुषाणो घृत प्रतीको घृतयो निरेधि ।

घृतं पीत्वा मधु चारु गव्यं पितेव पुत्रमभि-रक्षतादिमं ॥ 12

पुरस्ताद् दश होतार-मुदञ्च -मुपदधाति यावत्पदं ।

हृदयं ँयजुषी पत्न्यौ च । दक्षितः प्राञ्च-ञ्चतुर्. होतारं ।

श्चा-दुञ्चं पञ्च होतारं । उत्ततः प्राञ्च षड्ढोतारं ।

परिष्टात् प्राञ्चꣳप्त होतारं । हृदयं ँयजूꣳषि पत्न्यैश्च ।

थाकाशं ग्रहान् । यथाकाशं प्रति ग्रहान् ँलोकं पृणाश्च

सर्वाहा स्यैता देवताः प्रीता अभीष्टा भवन्ति ॥ 13

38.1 आरण्यके द्वितीयप्रश्नः प्रथम दशिनि TA 2.1.1

सहवै देवानां चासुराणां च यज्ञौ प्रतता-वास्तां वयᳺ स्वर्गं

ँलोकमेष्यामो वयमेष्याम इति तेऽसुरा-स्सन्नह्य सह सैवाचरन्

ब्रह्मचर्ये तपसै व देवास्ते ऽसुरा अमुह्य स्तेन प्राजास्ते पराभवन् तेन स्वर्गं ँलोक-मान् प्रसृतेन वै यज्ञेन देवाः स्वर्गं

ँलोक-मान्न प्रसृतेना सुरान् पराऽभावयन् प्रसृतो हवै

ज्ञोपवीतिनोज्ञो ऽप्रसृतो ऽनुपवीतिनो

यत् किञ्च ब्राह्मणो यज्ञोपवी -त्यधीते यजत एव तत्तस्मा-

ध्यज्ञोपवीत्ये वाधीयीत याजये-द्यजेतवा यज्ञस्य प्रसृत्या अजिनं

ँवासो वा दक्षिणत उवीय दक्षिणं बाहु-मुद्धते ऽवधत्ते सव्यमिति यज्ञोपवीत मेत देव विपरीतं प्राचीनावीतꣳ सं ँवीतं मानुषं ॥

38.2 आरण्यके द्वितीयप्रश्नः द्वितीय दशिनि TA 2.2.1

रक्षाꣳसि हवा पुरोऽनुवाके तपोग्र-मतिष्ठन्त तान् प्रजापतिर्-

रेणोपा मन्त्रयत तानि वरमवृणी-तादित्यो नो योद्धा इति तान्

प्रजापतिर ब्रवीद्यो धध्व-मिति तस्मा दुत्तिष्ठन्त हवा तानि रक्षाᳺस्या-दित्यं योधयन्ति यावदस्त मन्व-गात्तानिवा एतानि रक्षाꣳसि गायत्रियाऽभिमन्त्रि तेनां भसा शा ँम्यन्ति तदुवा एते ब्रह्मवादिनः पूर्वाभिमुखाः संध्यायां गायत्रिया ऽभिमन्त्रिता आपर्ध्वं ँविक्षिपन्ति ता एता आपोज्री भूत्वा तानि रक्षाꣳसि मन्देहाऽरुणे द्वीपे प्रक्षिपन्ति यत् प्रदक्षिणं प्रक्रमन्ति तेन पाप्मानमव धून्वन्

त्युद्यन्त-मस्तं ँयन्त मादित्य मभि ध्यायन् कुर्वन् ब्राह्मणो विद्वान्-

थ्सकलंद्रमश्नुते ऽसावादित्यो ब्रह्मेति ब्रह्मैव सन् ब्रह्माप्येति

य एवं ँवेद

38.3 नारायणोपनिषत्

This is a separate upanishad and is different from “Maha Narayanopanishad”. Atharva Rishi who has seen Lord Narayana has conveyed his direct experience in poetic form through “Narayana Upanishad”. It is also called “Narayana Atharva Sheersham” by Scholars.

(No Definite Source available)

ॐ । सह ना ववतु । सह नौ भुनक्तु । सह वीर्यं करवावहै ।

तेस्वि नावधतमस्तु मा विद्विषावहैः

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

ॐ अथ पुरुषो ह वै नारायणोऽ कामयत प्रजाः सृजेयेति ।

नाराणात् प्राणो जायते । मनः सर्वेन्द्रियाणि च ।

खं वायुर्-ज्योति-रापः पृथिवी विश्वस्य धारिणी ।

नाराणात् ब्रह्मा जायते । नाराणात् रुद्रो जायते ।

नाराणा-दिन्द्रो जायते । नाराणात् प्रजापतयः प्रजायन्ते ।

नाराणात् द्वादशा-दित्या रुद्रा वसव-स्सर्वाणि च छन्दासि ।

नाराणादेव समुत्-पद्यन्ते । नाराणे प्रवर्त्तन्ते । नाराणे प्रलीयन्ते ।

ॐ । अथ नित्यो नारायणः । ब्रह्मा नारायणः ।

शिवश्च नारायणः । शक्रश्च नारायणः । द्यावा-पृथिव्यौ च नारायणः ।

कालश्च नारायणः । दिशश्च नारायणः । ऊर्ध्वश्च नारायणः ।

धश्च नारायणः । अन्तर्बहिश्च नारायणः ।

नारायण एवेदꣳ सर्वं ॥ यत् भूतं यच्च भव्यं

निष्कलो निरञ्जनो निर्विकल्पो निराख्यातः शुद्धो देव एको नारायणः ।

न द्वितियोऽस्ति कश्चित् । य एवं वेद ।

स विष्णुरेव भवति स विष्णुरेव भवति ।

ओमित्यग्रे व्याहरेत् । नम इति पश्चात् ।

नाराणाये-त्युपरिष्ठात् । ओमित्यकाक्षरं ।

नम इति द्वे अक्षरे । नाराणायेति पञ्चाक्षराणि ।

एतद्वै नारयणस्या-ष्ठाक्षरं पदं ।

यो ह वै नारयणस्या-ष्ठाक्षरं पद-मद्ध्येति ।

अनपबृव-स्सर्व-मायुरेति । विन्दते प्राजापत्यꣳ रायस्पोषं गौपत्यं ।

ततोऽमृतत्व-मश्नुते ततोऽमृतत्व-मश्नुत इति । य एवं वेद ।

प्रत्यगानन्दं ब्रह्मपुरुषं प्रणव स्वरूपं । अकार उकार मकार इति ।

तानेकधा समभरत्त-देतदोमिति ।

युमुक्त्वा मुच्यते योगीन्म संसार-बन्धनात् ।

ॐ नमो नारायणायेति मन्त्रोपासकः ।

वैकुण्ठ भुवन-लोकं गमिष्यति ।

तदिदं परं पुण्डरीकं विज्ञान-घनं । तस्मात् तदिदावन् मात्रं ।

ब्रह्मण्यो देवकीपुत्रो ब्रह्मण्यो मधुसूदनों । सर्व भूतस्थमेकं नारायणं ।

कारणरूपमकार परब्रह्मों । एतदथर्व शिरोयोऽधीते ।

प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति ।

सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति ।

माद्ध्यन्दिन-मादित्यभि-मुखोऽधीयानः ।

पञ्च-पातको-पपातकात् प्रमुच्यते ।

सर्व वेद पारायण पुण्यं लभते ।

नारायण सायुज्य-मवाप्नोति नारायण सायुज्य-मवाप्नोति ।

य एवं वेद । इत्युनिषत् ॥

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः

39. प्रकीर्णाध्यायः

39.1 ब्राह्मण एक होता । TA 3.7.1

ब्राह्मण एक होता । सयज्ञः । समेददातु प्रजां पशून् पुष्टिम् ँयशः

ज्ञश्च मे भूयात् । 1

ग्निर्द्वि होता । सभर्ता । समेददातु प्रजां पशून् पुष्टिं ँयशः

र्ता च मे भूयात् । 2

पृथिवी त्रि होता । सप्रतिष्ठा । समेददातु प्रजां पशून् पुष्टिं ँयशः

प्रतिष्ठा च मे भूयात् । 3

न्तरिक्षं चतुर्. होता । सविष्ठाः । समेददातु प्रजां पशून् पुष्टिं ँयशः । विष्ठाश्च मे भूयात् । 4

वायुः पञ्च होता । सप्राणः । समेददातु प्रजां पशून् पुष्टिं ँयशः

प्राणश्च मे भूयात् । 5

न्द्रमाः षड्ढोता । स ऋतून् कल्पयाति ।

समेददातु प्रजां पशून् पुष्टिं ँयशः । ऋतवश्च मे कल्पन्तां । 6

अन्नꣳप्तहोता । सप्राणस्य प्राणः ।

समेददातु प्रजां पशून् पुष्टिं ँयशः

प्राणस्य च मे प्राणो भूयात् । 7

द्यौरष्ट होता । सोऽनाधृष्यः । समेददातु प्रजां पशून् पुष्टिं ँयशः

नाधृष्यश्च भूयासं । 8

दित्यो नव होता । स तेस्वी ।

समेददातु प्रजां पशून् पुष्टिं ँयशः। तेस्वी च भूयासं । 9

प्रजापतिर् दश होता । स इदꣳ सर्वं

समेददातु प्रजां पशून् पुष्टिं ँयशः । सर्वञ्च मे भूयात् । 10

The Following Mantra is not a part of brAqhmaqNa Eka# hota ; however during Rudra-Ekadasinis etc the following Mantra is chanted as 11th “upachaara Mantram” after the above 10 Mantras.

हिरण्यपात्रं मधोः पूर्णं ददाति । मदव्यो सानीति

एकदा ब्रह्मण उपहरति । एकदैव यजमान आयुस्तेजो ददाति ॥ 11

39.2 नमः प्राच्यै TA 2.20.1

नमः प्राच्यै दिशेयाश्च देवतातस्यां प्रतिवसन्त्ये ताभ्यश्च नमो,

नमो दक्षिणायै दिशेयाश्च देवतातस्यां-प्रतिवसन्त्ये ताभ्यश्च नमो ,

नमः प्रतीच्यै दिशेयाश्च देवतातस्यां प्रतिवसन्त्ये ताभ्यश्च नमो

नम उदीच्यै दिशेयाश्च देवतातस्यां प्रतिवसन्त्ये ताभ्यश्च नमो

नमद्‌र्ध्वायै दिशेयाश्च देवतातस्यां प्रतिवसन्त्ये ताभ्यश्च नमो

नमो ऽधरायै दिशेयाश्च देवतातस्यां प्रतिवसन्त्ये ताभ्यश्च नमो

नमो ऽवान्तरायै दिशेयाश्च देवतातस्यां प्रतिवसन्त्ये ताभ्यश्च नमो ,

नमो गंगा यमुनयोर् मद्ध्ये ये वसन्ति ,

ते मे प्रसन्नात्मा-नश्चिरं जीवितं वर्धयन्ति ,

नमो गंगा यमुनयोर् मुनिभ्यश्च नमो ,

नमो गंगा यमुनयोर् मुनिभ्यश्च नमः ॥

40. ऐक मत्य सूक्तं RV 10.12.191 / To bE chanted as per Rig Vedic Sruti

ॐ । संसमिद्युवसे वृषन्नग्ने विश्वान्यर्य आ ।

इळस्पदे समिद्ध्यसे स नो वसून्या भर ॥ 1

सं गच्छद्ध्वं सं वदद्ध्वं सं वो मनांसि जानतां ।

देवा भागं यथा पूर्वे संजानाना उपासते ॥ 2

मानो मन्त्र-स्समिति-स्समानी समानं मनस्सह चित्तमेषां ।

मानं मन्त्रभि मन्त्रये वस्समानेन वो हविषा जुहोमि ॥ 3

मानी व आकूति-स्समाना हृदयानि वः ।

मानमस्तु वो मनो यथा-स्सुसहासति ॥ 4

ऐक मत्यसूक्तं समाप्तं-----